Rozpiór (Ballerus ballerus), znany też jako siniec, jest gatunkiem słodkowodnej ryby karpiokształtnej zaliczanej do rodziny karpiowatych (Cyprinidae). Zasięg naturalnego występowania przedstawicieli tego gatunku rozciąga się na całą Europę oraz Azję Zachodnią. Sińce są słodkowodne. Żyją w niewielkich ławicach. Zasiedlają głównie jeziora oraz dolne biegi dużych rzek.
Opis rozpióra
Rozpiór wyróżnia się smukłą sylwetką ciała. Ryba ma silnie spłaszczony tułów w kierunku bocznym. Szczególnie widoczne jest to w tylnej części ciała. Pyszczek sińca skierowany jest natomiast ku górze. Oczy są małe, a boki ciała pokrywa kilkadziesiąt drobnych łusek. Zwykle jest ich od 67 do 75. Ryba ma srebrzyste ubarwienie. Jej płetwy natomiast z reguły są bezbarwne. Niekiedy mogą jednak przybierać bladożółty odcień. Płetwa grzbietowa składa się z 11 lub 12 promieni. W płetwie odbytowej jest ich natomiast od 39 do 46.
Standardowe osobniki mierzą od 25 do 35 cm długości. Czasem spotyka się jednak także 40-centymetrowe okazy. Ich średnia waga przekracza nieznacznie 1 kg. Jak dotąd największy odnotowany siniec miał 53 cm długości i ważył 2,2 kg. U samców w okresie rozrodczym pojawiają się charakterystyczne guzki godowe. Zlokalizowane są one powyżej płetwy odbytowej.
Występowanie
Liczne populacje rozpiórów notuje się od Niderlandów po Rosję i Gruzję. Siniec zasiedla duże rzeki nizinne uchodzące do Morza Bałtyckiego. Obecności tej ryby nie stwierdza się jednak w ciekach wodnych przepływających przez północne rejony Szwecji i Finlandii.
Rozpiór zamieszkuje także niektóre dorzecza Wezery i Łaby, czyli rzek uchodzących do Morza Północnego. Widuje się go ponadto w dorzeczach Morza Czarnego oraz w rzece Don wpadającej do Morza Azowskiego. Sporadycznie można go także zobaczyć w Wołdze i Uralu, które uchodzą do Morza Kaspijskiego.
Rozpiór – siedlisko i ekologia
Sińce występują powszechnie w jeziorach eutroficznych oraz dużych rzekach nizinnych. Są to bowiem środowiska, w których łatwo mogą zdobyć swój główny składnik pożywienia, czyli pływający tuż pod powierzchnią wody plankton. Czas tarła przypada na miesiące wiosenne. Zwykle ma ono miejsce tuż po ustąpieniu lodów. Gody odbywają się w płytkich zatokach z bogatą szatą roślinną. Ikra przyczepia się do roślin. Młode ryby po wykluciu z jaj przez jakiś czas pozostają w miejscu swojego przyjścia na świat. Dorosłe natomiast migrują na głębsze wody. Tam bowiem łatwiej jest im zdobyć pożywienie. Do zapłodnienia jaj czasem dochodzi także na żwirowym dnie. Dotyczy to zwłaszcza niezbyt wartko płynących rzek.
Rozpiór jest w stanie przeżyć około 10 lat. Do rozrodu zdolne są osobniki mające minimum 15 cm długości. Taką wielkość ciała większość ryb osiąga w wieku 3 bądź 4 lat. Tarło trwa około 2 tygodni. Do jego rozpoczęcia konieczna jest temperatura wody na poziomie minimum 10 stopni C.
Samice składają ikrę raz w roku. Zwykle złożona jest ona z kilkudziesięciu tysięcy jaj. Samce natomiast wykazują skłonności do obrony terytoriów tarliskowych rozciągających wzdłuż brzegu. W niektórych rejonach sińce przemierzają spory dystans w poszukiwaniu optymalnego miejsca do rozrodu. Czasem można je zobaczyć w niezbyt zasolonych wodach morskich. Wpływają tam, aby zdobyć pokarm.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Nasosznik trzęś
- Mewa srebrzysta
- Bruzdogłowiec szeroki
- Krętogłów (zwyczajny)
- Moa olbrzymi
- Paradoks młodego, słabego Słońca
- Skąd węgiel krótko po Wielkim Wybuchu?
- Czy astronomowie znaleźli sfery Dysona?
Źródło
1. https://en.wikipedia.org/wiki/Ballerus_ballerus [dostęp: 03.07.2025]
© Źródło zdjęcia głównego: Wikimedia Commons. Autor: Jukka Halonen. Licencja: CC BY.
