W dzisiejszych czasach, który wymaga skrajnej „poprawności politycznej”, podejmowanie kontrowersyjnych tematów jest dość karkołomnym przedsięwzięciem. Tym niemniej jestem gotów zmierzyć się z tym wyzwaniem, gdyż temat jest ze wszech miar godny omówienia.
Bardzo dużo mówi się dzisiaj na temat równości płci. Gdy jednak weźmiemy to pojęcie „pod lupę”, okazuje się, że o żadnej równości nie ma nawet mowy. Kobiety cieszą się znacznie większymi przywilejami i wsparciem od mężczyzn – i jest to bezsporny fakt! Mają lepsze zaplecze medyczne, lepszą opiekę i wsparcie na wypadek rozwodu czy samotnego rodzicielstwa, są faworyzowane w sądach1 i w społeczeństwie, podczas gdy mężczyzn traktuje się niczym gorszy gatunek człowieka.
Jak słusznie zauważa jeden z blogerów: „Z jednej strony kobiety chcą być jak mężczyźni (równe), ale nie chcą męskich obowiązków, a przywilejów wynikających czy to z tradycyjnego podejścia do kobiet, czy nowych przywilejów, które zyskały wraz z feminizmem”2.
Nie można zatem nazywać równością czegoś, co nią nie jest.
Roszczeniowość kobiet – z czego wynika?
Wskutek wyżej wspomnianego uprzywilejowania kobiety zaczęły przejawiać postawy mocno roszczeniowe względem mężczyzn, niekiedy wręcz aroganckie. Dzieje się tak, ponieważ „uświadomiono im, że są płcią ważniejszą, bardziej cierpiącą, a za rogiem czeka na nie kolejny, ten już idealny mężczyzna”3.
Jest to w dużej mierze efektem ucisku i dyskryminacji, jakiej przez stulecia były ofiarami kobiety. W przeszłości kobiety były systematycznie dyskryminowane w niemal wszystkich sferach życia – od edukacji, przez pracę, po prawa obywatelskie. W wielu krajach przez wieki nie miały prawa do głosowania, własności czy podejmowania decyzji bez zgody mężczyzny (np. ojca lub męża). Dostęp do edukacji i kariery zawodowej był ograniczony – kobiety często były zmuszane do zajmowania się wyłącznie domem i dziećmi, a jeśli pracowały, otrzymywały niższe wynagrodzenie za tę samą pracę co mężczyźni4.
Nic zatem dziwnego, że gdy wreszcie otrzymały prawo głosu, zaczęły pełną parą walczyć o kolejne przywileje. I żeby było jasne: Nie jestem negatywnie nastawiony do kobiet. Bardzo je szanuję i podziwiam. Jednak nie godzę się na pewne rzeczy.
Obecnie jako społeczeństwo poszliśmy w drugą skrajność: kobiecie wolno niemal wszystko, a mężczyźnie prawie nic. Gdzie więc ta równość?
Roszczeniowość i pseudo-roszczeniowość u kobiet
Czy rzeczywiście kobiety stały się roszczeniowe? A może po prostu zaczęły jasno komunikować swoje potrzeby i granice – i to budzi opór? Chciałbym teraz uczciwie przyjrzeć się tej kwestii. Rozpatrzymy ją w dwóch kategoriach – rzeczywistych przejawów roszczeniowości oraz postaw, które są tak odbierane, a nią nie są. Zaczniemy od tej ostatniej.
- Czym jest pseudo-roszczeniowość?
Wielu mężczyzn odbiera jako roszczeniowe kobiety, które:
- są bardziej niezależne finansowo,
- inwestują w edukację i rozwój osobisty,
- oczekują równości i partnerskiego traktowania,
- nie chcą już odgrywać tradycyjnych ról „opiekunki domowego ogniska”,
- mają konkretne wymagania co do mężczyzny, z którym mogłyby się związać.
I dla wielu mężczyzn jest to nowość, a czasem wręcz zagrożenie czy konkurencja, bowiem nie każdy z nich jest w stanie odnaleźć się w związku z tego rodzaju kobietą. Niektórzy mężczyźni mogą czuć się za bardzo przytłoczeni jej samodzielnością, ambicjami i samoświadomością. Jednak wynika to z tego, że sami nie są dojrzali lub rozwinięci w pewnych obszarach, a nie z tego, że coś jest nie w porządku z taką kobietą. Zresztą nawet silna kobieta pragnie związać się z mężczyzną, który będzie jej ostoją i zapewni jej poczucie bezpieczeństwa.
Przedstawione powyżej cechy kobiet nie mają absolutnie nic wspólnego z roszczeniowością. Świadczą raczej o samowystarczalności, dojrzałości i odpowiedzialności takich pań.
- Czym zatem jest roszczeniowość?
Jest to postawa, kiedy kobieta:
- oczekuje więcej, niż sama oferuje,
- stawia mężczyźnie zbyt wysokie wymagania emocjonalne, finansowe i życiowe,
- nie wykazuje wdzięczności za to, co już otrzymuje,
- ocenia i krytykuje, zamiast współpracować,
- uzależnia swoje zadowolenie z partnera od spełniania jej oczekiwań.
Cechy te ewidentnie wskazują na wysoki poziom toksyczności takiej osoby. Kobiety tego typu często korzystają z różnych technik manipulacyjnych, aby sterować swoim partnerem, by dawał im to, czego chcą, takich jak: zawstydzanie, wzbudzanie poczucia winy, wydzielanie seksu, poniżanie, ośmieszanie, krytykowanie, przerzucanie odpowiedzialności. „Toksyczne kobiety mają również tendencję do naruszania granic osobistych swoich bliskich. Mogą ingerować w ich prywatne sprawy, kontrolować ich decyzje i ograniczać ich wolność osobistą”5. W rezultacie prowadzi to do uzależnienia od nich partnera, który z czasem traci autonomię i zdolność samodzielnego podejmowania decyzji.
„W dłuższej perspektywie związek z toksyczną kobietą może prowadzić do poważnych problemów emocjonalnych, takich jak depresja i lęki. Toksyczne kobiety często podkopują samoocenę swoich partnerów, co sprawia, że ci czują się bezwartościowi i niezdolni do samodzielnego działania. Może to prowadzić do poczucia bezsilności i utraty nadziei na lepsze życie”6.
Co z tym dalej zrobić?
Jeżeli jesteś kobietą:
- Stawiaj oczekiwania, ale nie zapominaj, że związek to wymiana, nie audyt.
- Szukaj partnera, nie trofeum.
- Pamiętaj, że siła nie musi oznaczać dominacji – obie zaangażowane w relację strony potrzebują swojej przestrzeni, aby związek mógł się prawidłowo rozwijać.
Jeżeli jesteś mężczyzną:
- Zanim zaczniesz narzekać na kobiece oczekiwania, warto, byś zadał sobie pytanie: „Czy jestem gotowy na dojrzały związek?”
- Pracuj nad komunikacją, asertywnością i własną wartością – nie musisz być idealny (bo nikt nie jest), ale powinieneś być autentyczny i świadomy siebie.
- Nie bój się kobiet, które wiedzą, czego chcą. Związek z taką kobietą może być wyzwaniem, aczkolwiek może pomóc ci wejść na wyższy poziom męskości.
- Stroń od toksycznych kobiet. Nieważne, jak piękne, powabne i namiętne by nie były. Taka osoba zniszczy cię doszczętnie. Stawiaj wyraźne granice, jeżeli już jesteś z taką w związku, a najlepiej jak najszybciej się z niego ewakuuj. Szkoda zdrowia i życia.
Zakończenie
Na przestrzeni dekad role społeczne kobiet i mężczyzn uległy głębokiej transformacji. Kobiety, odzyskując sprawczość i niezależność, w naturalny sposób zaczęły głośniej artykułować swoje potrzeby, granice i oczekiwania. Nie zawsze jednak robią to w sposób prawidłowy i akceptowalny.
Byłoby dobrze, gdybyśmy jako społeczeństwo – bez względu na płeć – potrafili odróżnić zdrową asertywność od manipulacyjnych postaw. Kobiety mają prawo wymagać i mieć swoje zdanie, tak jak i mężczyźni, jednak każda relacja oparta na wzajemnych roszczeniach, zamiast na obopólnym szacunku, prędzej czy później dozna rozpadu.
Jeśli więc chcemy budować prawdziwie partnerskie, dojrzałe związki, musimy nauczyć się nie tylko mówić o swoich potrzebach, ale także słuchać potrzeb drugiej strony – z empatią, uważnością i gotowością do kompromisu. Bo w gruncie rzeczy to nie płeć czyni nas wartościowym partnerem, lecz sposób, w jaki traktujemy drugiego człowieka.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Lektury, które naprawdę uczą relacji – 5 najważniejszych książek dla par
- Zazdrość w związku – skąd się bierze i jak nad nią pracować?
- Węgiel radioaktywny 14C w skamielinach
- Perspektywy śmierci w Biblii
Przypisy
1. Por. W. Malicki, Rozwód – poradnik dla mężczyzn, Tarnobrzeg 2021, s. 251.252.
2. Przyczyny roszczeniowości kobiet. Oferują tylko seks. I to nie zawsze…cz.1, https://swiadomosc-zwiazkow.pl/roszczeniowe-kobiety-oferuja-tylko-seks/ [dostęp: 25.07.2025].
3. Tamże.
4. Por. Prawa kobiet na przestrzeni wieków, https://sp.gminabaranow.pl/attachments/article/304/Gazetka%20-%20PRAWA%20KOBIET%20NA%20PRZESTRZENI%20WIEK%C3%93W.pdf – dostęp: 25.07.2025 oraz Historia kobiet, https://pl.wikipedia.org/wiki/Historia_kobiet [dostęp: 25.07.2025].
5. R. Popielińska, Toksyczna kobieta – jaka jest i jak się zachowuje?, https://rodzinyzwyboru.pl/2024/08/30/toksyczna-kobieta-jaka-jest-i-jak-sie-zachowuje/ [dostęp: 25.07.2025].
6. Tamże.
© Źródło zdjęcia głównego: AI.
