Cywilizacje pozaziemskie są bardzo rzadkie, twierdzą naukowcy

Osoby wierzące w cywilizacje pozaziemskie muszą się zmierzyć z tym, że wcale nie są takie powszechne. O ile w ogóle istnieją.

Kiedy myślimy o cywilizacjach pozaziemskich, to zazwyczaj myślimy, że moglibyśmy znaleźć ich pełno w naszej galaktyce. Wydaje się, że jeśli do równania Drake’a wrzucimy stosunkowo swobodne zmienne, to wyjdą nam wręcz tysiące i miliony cywilizacji pozaziemskich. Ponadto niektórzy uważają, że mogą oni pochodzić z pobliskich gwiazd, takich jak Syriusz (8,6 lat świetlnych od nas), Wega (25 l.ś.), Arktur (36,7 l.ś.), czy Zeta Reticuli (39,2 l.ś.). Dotyczy to oczywiście wierzących, że kosmici nas odwiedzają lub kontaktują się z nami (pisaliśmy o tym w artykule Cywilizacje pozaziemskie, które (podobno) odwiedzają nas). Tymczasem wyniki badań przeprowadzonych przez naukowców austriackich zadają temu kłam.

Warunki konieczne do powstania cywilizacji technicznej

Dr Manuel Scherf i prof. Helmut Lammer z Austriackiej Akademii Nauk zbadali, jakie warunki byłyby potrzebne do powstania cywilizacji technicznej. Swoje wnioski zaprezentowali podczas międzynarodowego zjazdu EPSC-DPS 2025 w Finlandii we wrześniu bieżącego roku. Zgodnie z ich wnioskami, cywilizacje pozaziemskie muszą być naprawdę rzadkie w Drodze Mlecznej. Naukowcy ustalili, że najbliższa taka cywilizacja mogłaby znajdować się mniej więcej 33 000 lat świetlnych od nas. Możliwe więc nawet, że po drugiej stronie jądra galaktycznego, co my¹ (skoro Ziemia leży w odległości 27 000 lat świetlnych od niego).

Skąd takie wnioski? Naukowcy wzięli pod lupę szereg czynników, jakie są potrzebne do tego, aby istoty inteligentne na danej planecie wykształciły cywilizację techniczną. Oczywistym czynnikiem jest to, że dana planeta powinna znajdować się w strefie zamieszkiwalnej (zwanej także strefą Złotowłosej) wokół danej gwiazdy. Jest to strefa pozwalająca na istnienie ciekłej wody na tej planecie, jeśli akurat jest na niej atmosfera o odpowiednim ciśnieniu. A jak wiadomo, ciekła woda jest niezbędna do życia.

Tektonika płyt i atmosfera tlenowa

Jednak analiza Scherfa i Lammera kładzie szczególny nacisk na dwutlenek węgla w atmosferze i rolę tektoniki płyt. Gdy płyty tektoniczne Ziemi przesuwają się, uruchamiają tzw. cykl węglanowo-krzemianowy. Pomaga on zachować odpowiednią temperaturę do rozwoju życia, stabilizuje mieszankę gazów atmosferycznych i umożliwia przebieg fotosyntezy. Jednak na dłuższą metę cykl ten wiąże węgiel w skałach, przez co bardzo powoli znika on z atmosfery. To może z czasem uniemożliwić fotosyntezę. Na naszej planecie ma do tego dojść między 200 milionami lat a 1 miliardem lat w przyszłości².

Naukowcy stworzyli symulację wczesnej atmosfery planety i sprawdzili, jak długo biosfera jest w stanie istnieć dzięki fotosyntezie. Jeśli na początku skład atmosfery wynosi 10% dwutlenku węgla, to okno dla fotosyntezy wynosi 4,2 miliarda lat. Z kolei w przypadku 1% wynosi ono 3,1 miliarda lat. Uważa się, że w przypadku Ziemi około 3,8 miliarda lat temu dwutlenek węgla stanowił ponad 6% atmosfery ziemskiej³. Przez ten czas życie wyewoluowało tak, że było w stanie korzystać z fotosyntezy. Obecnie dwutlenek węgla stanowi tylko 0,042% całej atmosfery ziemskiej.

Oprócz tego bardzo ważnym czynnikiem jest ilość tlenu w atmosferze. Tlen bowiem nie tylko jest potrzebny zwierzętom, ale także pozwala na zaistnienie ognia. Dzięki procesowi fotosyntezy biosfera prowadzi do zwiększenia ilości tlenu w atmosferze i naukowcy uważają, że cały proces trwa miliardy lat. Dzisiaj około 21% atmosfery ziemskiej to tlen. Aby jednak pojawił się wolny ogień, który umożliwia wytapianie metali (hutnictwo), tlenu w atmosferze musi być co najmniej 18%. Innymi słowy, jeśli na danej planecie atmosfera zawiera zbyt mało tlenu, istoty inteligentne żyjące na niej nie mogą stworzyć technologii.

Oszacowanie prawdopodobieństwa

Następnie naukowcy porównali czas geologiczny naszej planety i potrzebny do wyewoluowania gatunku technologicznego z czasem istnienia tejże cywilizacji. Według dzisiejszych teorii naukowych, nasza planeta istnieje około 4,5 miliarda lat, z kolei nasza cywilizacja ziemska istnieje tylko około 5000 lat, a cywilizacja przemysłowo-techniczna jedynie około 250 lat (pytanie, jak długo będzie jeszcze istniała). Innymi słowy, według świata nauki, istnienie naszej cywilizacji w porównaniu do istnienia samej planety Ziemia to naprawdę króciutkie okno.

Na podstawie powyższych danych naukowcy z Austrii obliczyli, jakie są szanse współistnienia obcych cywilizacji w tym samym czasie, co my. Okazuje się, że aby istniało 10 takich cywilizacji obok naszej, musiałyby one istnieć co najmniej 10 000 000 lat. Z kolei, aby istniała chociaż jedna cywilizacja pozaziemska w naszej galaktyce, musiałaby ona istnieć co najmniej 280 000 lat. Właśnie te obliczenia pozwoliły oszacować statystycznie wyższe prawdopodobieństwo istnienia innej cywilizacji technicznej jakieś 33 000 lat świetlnych od nas⁴.

Szanse na kontakt z cywilizacją pozaziemską

To tylko szacunki. Można jednak zadać pytanie, czy jakakolwiek cywilizacja techniczna jest w stanie istnieć setki tysięcy lat, zwłaszcza gdy poznała tajniki niezwykle niszczycielskich technologii, takich jak bomba termojądrowa lub nawet bardziej futurystyczne sposoby zabijania? Musiałaby ona pokonać cały ogrom zjawisk społecznych, aby przetrwać. Chodzi nie tylko o skłonność do barbarzyństwa, wojen czy terroryzmu, ale także np. o spadek przyrostu naturalnego, czego doświadczają dziś kraje technologicznie najlepiej rozwinięte.

Gdyby jednak takiej cywilizacji planetarnej udało się pokonać wszystkie te przeszkody i wyruszyć w kosmos, i w jakiś sposób oszukać barierę prędkości światła, to z pewnością dotarłaby do nas w ciągu może nawet kilku tysięcy lat. Michio Kaku, znany fizyk teoretyczny i futurolog, szacuje, że cywilizacja ziemska może stać się cywilizacją typu III, która jest w stanie ujarzmić energię całej galaktyki, po około 100 000 lat (dziś jeszcze nie jest nawet cywilizacją typu I⁵). Innymi słowy, gdyby naprawdę istniała cywilizacja pozaziemska licząca około 300 000 lat lub więcej, to już dawno wiedziałaby o nas. Zapewne sami natrafialibyśmy na jej ślady w bliskim sąsiedztwie gwiezdnym, a nawet w Układzie Słonecznym.

Najważniejszy problem: abiogeneza

Oczywiście alternatywą może być to, że taka cywilizacja zdążyła się unicestwić (coś, co nam dzisiaj zagraża⁶). Albo po prostu żadnych takich cywilizacji nie ma w naszej galaktyce, z różnych powodów. Prawdopodobnie najważniejszym powodem jest to, że niezależnie od szacunków co do istnienia cywilizacji pozaziemskich, prawdopodobieństwo spontanicznego pojawienia się życia w ogóle na jakiejś planecie wynosi praktycznie zero⁷. Nawet najprostsza komórka bakteryjna jest tak skomplikowanym tworem, że hipotezę całkowicie spontanicznej abiogenezy można włożyć między bajki.

Życie to prawdziwy cud, którego nie da się wyjaśnić bez odwołania się do świata nadprzyrodzonego. Tylko ktoś zdolny do takich cudów mógł stworzyć nas i ewentualnie inne cywilizacje w kosmosie. A zatem tylko odwieczny, wszechmocny Bóg jest w stanie tworzyć istoty żywe od zera, ponieważ od Niego wszelkie życie pochodzi. Co więcej, On nawet nie potrzebuje do tego miliardów lat – wystarczy kilka dni, tak jak mówi Księga Rodzaju⁸. I to ostatecznie od Niego zależy, czy objawi nam, czy stworzył gdzieś jakieś istoty pozaziemskie.

Polecamy również poniższe artykuły:

• Jak istoty pozaziemskie wpłyną na religie świata?
• Połowa ludzkości wierzy w kosmitów – czy słusznie?
• Czy TRAPPIST-1 skrywa życie pozaziemskie?
• Planety w kosmosie – dlaczego Bóg stworzył ich tak wiele?

Przypisy

1. Planets without plate tectonics and too little carbon dioxide could mean that technological alien life is rare, Phys.org, 12.09.2025, https://phys.org/news/2025-09-planets-plate-tectonics-carbon-dioxide.html [dostęp: 22.09.2025].
2. A. Burgess, The Nearest Alien Civilization Might Be Across the Galaxy—and Millions of Years Older Than Us, The Debrief, 16.09.2025, https://thedebrief.org/the-nearest-alien-civilization-might-be-across-the-galaxy-and-millions-of-years-older-than-us/ [dostęp: 22.09.2025].
3. A. Carpineti, Plate Tectonics And CO2 On Planets Suggest Alien Civilizations “Are Probably Pretty Rare”, IFLScience, 16.09.2025, https://www.iflscience.com/plate-tectonics-and-co2-on-planets-suggest-alien-civilizations-are-probably-pretty-rare-80816 [dostęp: 22.09.2025].
4. Planets without…, op. cit.
5. W skali Kardaszewa. Zob. M. Kaku, Fizyka przyszłości. Nauka do 2100 roku, Prószyński i S-ka, Warszawa 2021, s. 418-419.
6. Jest to tzw. Teoria Wielkiego Filtra.
7. J. Hebert, Secular Paper Admits ”Unreasonable Likelihood” of Abiogenesis, Institute for Creation Research, 04.09.2025, https://www.icr.org/article/unreasonable-likelihood-abiogenesis [dostęp: 22.09.2025].
8. Księga Rodzaju 1,1-31.

© Źródło zdjęcia głównego: Canva.