Traszka karpacka (Lissotriton montandoni) jest gatunkiem płaza ogoniastego zaliczanego do rodziny salamandrowatych (Salamandridae). Zwierzęta te zasiedlają przede wszystkim Polskę, Czechy, Rumunię, Ukrainę oraz Słowację.
Wśród naturalnych siedlisk traszki karpackiej wymienia się lasy umiarkowane, rzeki, rzeki okresowe oraz mokradła stałe i tymczasowe. Zwierzęta te licznie zamieszkują także grunty orne, łąki, ogrody wiejskie oraz stawy. Utrata naturalnych siedlisk to największe zagrożenie, jakie czyha na przedstawicieli tego gatunku.
Opis traszki karpackiej
Dorosłe traszki karpackie zwykle dorastają do około 10 cm długości. Samce są nieco mniejsze od samic. Osobniki żyjące w wodzie mają gładszą skórę. Szorstki naskórek pokrywa natomiast ciała okazów lądowych. Sylwetka traszki jest kwadratowa w przekroju. Głowę zdobią trzy długie bruzdy.
Grzbiet traszki wyróżnia żółto-brązowe umaszczenie. Na całej tej partii ciała rozsiane są drobne żółte plamki. Brzuch zwierzęcia jest pomarańczowy albo żółty. Duże czarne plamy widnieją na górnej części ogona, która także jest jaskrawo ubarwiona. Z ogonów samców w okresie godowym wyrastają niewielkie grzebienie. Wzdłuż grzbietu biegnie delikatna wypukłość.
Występowanie i siedlisko
Traszki karpackie zamieszkują wschodnie rejony Karpat oraz wschodnie części Sudetów. Zwykle można je spotkać na wysokości do około 2000 m n.p.m. Występują także powszechnie w Lesie Bawarskim w Niemczech. Traszki karpackie nierzadko krzyżują się z reprezentantami gatunku Lissotriton vulgaris. Powstałe w s ten sposób hybrydy dziedziczą cechy po obojgu rodzicach.
Traszki karpackie lubią przebywać w wilgotnych lasach liściastych i iglastych. Zazwyczaj spotyka się je na górskich łąkach i polanach. Zwierzę wykazuje duże zdolności adaptacyjne. Jest w stanie przystosować się do życia także w środowiskach zdegradowanych przez działalność człowieka.
Traszka karpacka – zachowanie
Traszkie karpackie na ogół przebywają w pobliżu miejsc zapłodnienia jaj i wylęgu młodych. Lubią ukrywać się pod obluzowaną korą, opadłymi kłodami drzew oraz kamieniami. Samice zwykle składają jaja na wiosnę. W sumie w ciągu całego roku może ich być około 250 sztuk. Jaja zazwyczaj można zobaczyć w pobliżu rowów, stawów, brzegów jezior oraz bagien. Zbiorniki te często wypełnione są zanieczyszczoną wodą. Na czas inkubacji jaj wpływa temperatura powietrza. Z reguły waha się on jednak od 1 do 4 tygodni. Z jaj wylęgają się larwy, które później przechodzą metamorfozę w celu przekształcenia się w dorosłe osobniki. Traszki karpackie zdolność do rozrodu uzyskują wieku około 3 lat.
Traszki zalicza się do zwierząt mięsożernych. Zwykle żywią się one motylami, chrząszczami, mrówkami i muchówkami. Do jej ulubionych przysmaków zalicza się także pająki, stonogi, mięczaki i skąposzczety. Młode osobniki chętnie polują na drobnonogi, zaleszczotki, skoczogonki i roztocza. Niektóre osobniki spożywają jaja innych traszek. Można zatem stwierdzić, że wśród tych zwierząt odnotowuje się przypadki kanibalizmu.
Traszkami żywią się między innymi lisy, kuny, łasice, ryjówki, myszołowy oraz gawrony. Często stają się one także ofiarami bolesnych ataków ze strony pijawek.
Status
Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje traszkę karpacką za gatunek najmniejszej troski. Choć liczebność jej światowej populacji wykazuje trend malejący, uważa się, że w najbliższym czasie tym zwierzętom nie grozi wyginięcie. Dzieje się tak głównie z uwagi na ich szeroki zasięg występowania oraz zdolność do życia w zanieczyszczonym środowisku.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Rudawka malajska – kalong – pies latający
- Perlica zwyczajna – perliczka – perlica dzika – pantarka
- Uzębienie krowy, czyli o tym, czy krowy mają zęby w górnej szczęce
- Czy ćmy gryzą ludzi i jak długo żyją w domu?
- Koprolity, czyli kupa dowodów!
Źródło
1. https://en.wikipedia.org/wiki/Carpathian_newt [dostęp: 03.03.2025]
© Źródło zdjęcia głównego: Canva.
