W Holandii najbardziej kocham to, że każdy zakątek potrafi opowiadać własną historię. Myślisz, że już wszystko widziałeś: Amsterdam, tulipany, wiatraki. A potem trafiasz do małych miasteczek, które mają w sobie więcej uroku niż największe metropolie. Tak właśnie było z Alkmaar i Delft. Jedno oczarowało mnie zapachem sera i starym targiem, a drugie – pięknem niebiesko-białej ceramiki oraz spokojem.
Alkmaar – miasto, w którym królują sery, a historia wciąż żyje na ulicach
Gdy ktoś mówi „Holandia” i „ser”, od razu myślę o Alkmaar. Przyjechałam tu, bo chciałam zobaczyć słynny targ, ale nie spodziewałam się, że miasto tak bardzo mnie zauroczy. Już na dworcu poczułam klimat inny niż w Amsterdamie. Spokój. Zapach świeżego chleba, kawy i… oczywiście sera.
Szłam brukowanymi uliczkami w stronę Waagplein. Już z daleka słyszałam gwar. Na placu stał tłum ludzi. Turyści z aparatami, mieszkańcy, dzieci, starsi Holendrzy, którzy przychodzą tu z przyzwyczajenia. Od razu zwróciłam uwagę na budynek wagowy z wysoką wieżą zegarową, ozdobiony złoconym herbem. To właśnie tutaj od XVI wieku odbywa się słynny targ serowy.
To widowisko, które trzeba zobaczyć choć raz w życiu. Ubrani na biało mężczyźni w słomkowych kapeluszach biegają po placu z wielkimi nosidłami, na których leżą kręgi sera – ogromne, złociste, połyskujące w słońcu. Rytm ich kroków jest niemal taneczny. Tłum robi zdjęcia i śmieje się, gdy prowadzący wykrzykuje coś po holendersku.
Obok handlarze klaszczą w dłonie w tradycyjnym rytuale handjeklap, ustalając cenę. Całe show jest zarazem głęboko zakorzenioną tradycją. W dawnych czasach na tym rynku rzeczywiście ustalano cenę za wagę sera, a każda partia była dokładnie ważona w budynku wagowym.
Ale Alkmaar ma znacznie więcej do zaoferowania. Gdy uciekłam od tłumu, znalazłam się w wąskich uliczkach, gdzie cicho szemrały kanały, a na mostkach wisiały kosze z kwiatami. Kamienice miały piękne, schodkowe fasady. Wystawy sklepików kusiły porcelaną, obrazkami z wiatrakami i drewnianymi chodakami.
Trafiłam do Muzeum Sera, mieszczącego się w budynku wagowym. To niewielkie, ale ciekawe miejsce. Można tu zobaczyć stare wagi, narzędzia do wyrobu sera, fotografie z targów sprzed stu lat.
Dowiedziałam się, że w XVII wieku Holandia była światowym eksporterem tego produktu spożywczego i że mieszkańcy Alkmaar z dumą nazywają siebie Kaaskoppen (serowe głowy), co jest formą żartobliwego określenia związanego z ich miastem i jego tradycjami.
W Alkmaar nie sposób nie spróbować lokalnych przysmaków. Zatrzymałam się więc w małej kawiarni z widokiem na kanał i zamówiłam appelgebak – holenderską szarlotkę. Ciepłą, pachnącą cynamonem, z chrupiącym ciastem i dużą porcją bitej śmietany. Chciałam, żeby ten moment trwał jak najdłużej.
Dlaczego warto? Bo Alkmaar to kwintesencja Holandii. Tu historia żyje w każdym zakątku, na każdej ulicy: smak, zapach i atmosfera, której nie znajdziesz w żadnym innym mieście. To także raj dla miłośników sera – jeśli kochasz jego smak, musisz tu przyjechać.
Kiedy jechać? Najlepiej wiosną lub latem, od końca marca do września, kiedy odbywa się targ serowy. Ale nawet poza sezonem Alkmaar ma urok – mniej ludzi, spokojniejsze uliczki.
Praktycznie:
- Targ serowy odbywa się w piątki (od kwietnia do września) od rana do ok. 13:00.
- Wstęp na targ jest darmowy.
- Wstęp do Muzeum Sera kosztuje ok. 5 euro.
- Alkmaar leży ok. 40 minut pociągiem od Amsterdamu.
- Warto spróbować lokalnych serów – często można degustować je w sklepach wokół Waagplein.

Delft – miasto malarzy i niebiesko-białej ceramiki, która podbiła świat
Po Alkmaarze postanowiłam odwiedzić Delft – miejsce, które od lat kusiło mnie z każdej pocztówki. Wiedziałam, że słynie z ceramiki, ale nie spodziewałam się, jak bardzo mnie zachwyci. Miasto leży na zachodzie Holandii, między Hagą a Rotterdamem. Choć jest nieduże, ma ciekawszy klimat niż niejedna światowa metropolia.
Delft powstało w XIII wieku, ale jego największy rozkwit miał miejsce w XVII wieku. Epokę tę Holendrzy nazywają Złotym Wiekiem. Dlaczego? Bo to wtedy Niderlandy były jednym z najbogatszych krajów Europy. Kolonie, handel przyprawami i – niestety – także ludźmi przynosiły ogromne zyski. Ale był to też czas, w którym rozkwitała sztuka, nauka czy literatura. Właśnie wtedy żył tutaj Johannes Vermeer – malarz, którego obrazy zachwycają dziś cały świat. To on rozsławił Delft, malując miejskie pejzaże, ciche wnętrza i dziewczyny o zamyślonym spojrzeniu. Kiedy spacerowałam uliczkami tego urokliwego miasteczka, co chwilę miałam wrażenie, że jestem w środku któregoś z jego obrazów.
Pierwsze kroki skierowałam oczywiście na Grote Markt. To wielki rynek, na którym po jednej stronie stoi majestatyczny Ratusz (Stadhuis Delft), a po drugiej Nowy Kościół (Nieuwe Kerk) z wysoką wieżą. To w nim znajduje się grobowiec Wilhelma Orańskiego, ojca holenderskiej niepodległości. Weszłam do środka i długo patrzyłam na marmurowe, białe rzeźby. Z wieży świątyni roztacza się widok na całe miasto, aż po Rotterdam. Dla tego pejzażu warto wspiąć się po setkach schodów – choć przyznam, że zadyszka była spora.
Delft urzekło mnie także kanałami – wąskimi, spokojnymi, z mostkami, na których zatrzymują się rowerzyści, żeby pogadać ze znajomymi. Domy mają tu fasady w ciepłych kolorach, a woda odbija niebo tak, że cały świat wydaje się bardziej błękitny, niż jest w rzeczywistości.
Ale najważniejszy w Delft jest fajans. To właśnie tu narodziła się słynna ceramika Delft Blue. Jej historia zaczyna się w XVII wieku – dokładnie w 1654 roku. Wówczas w mieście doszło do tragicznego wybuchu prochu strzelniczego, który zniszczył wiele browarów. Zamiast je odbudowywać, mieszkańcy postanowili stworzyć w ich miejsce warsztaty ceramiczne. To właśnie wtedy rozpoczęła się wielka przygoda, która trwa do dziś.
Początkowo holenderskie fajanse inspirowane były chińską porcelaną, towarem niezwykle luksusowym w tamtych czasach. Pozwolić sobie na niego mogli tylko najbogatsi. Delficcy rzemieślnicy stworzyli więc alternatywę. Piękne, białe naczynia zdobione kobaltowym błękitem. Wzory czerpano z różnych źródeł. Jedne przypominały antyczne greckie wazy, inne inspirowane były motywami z Japonii.
W Royal Delft, czyli w królewskiej manufakturze ceramiki, zobaczyłam, jak powstaje prawdziwy Delft Blue. Najbardziej zaskoczyło mnie, że wzory malowane na białym fajansie są… czarne! Dopiero po wypaleniu w piecu nabierają pięknego kobaltowego koloru.
Ceramika z Delft to nie porcelana. I tu ciekawostka: choć oba materiały wyglądają podobnie, fajans jest grubszy i mniej przepuszcza światło. Porcelana z kolei jest cienka jak papier i lekko przezroczysta. Naturalny kolor gliny używanej w Delft jest szaro-beżowy i dlatego naczynia muszą być szkliwione, by uzyskały białą powierzchnię. To właśnie szkliwo sprawia, że fajans jest wodoodporny – w przeciwnym razie nasiąkałby wodą jak gąbka.
I choć to porcelana była kiedyś symbolem luksusu, fajans z Delft zyskał gigantyczną popularność. Jest tańszy, a jednocześnie wyjątkowo piękny. Każdy talerz, kafelek czy wazon ma ręcznie malowane wzory – od kwiatów, przez sceny rodzajowe, po krajobrazy Holandii. Wysokiej jakości oryginalne przedmioty wykonane w Delft są dziś cenione na całym świecie. I choć fajans jest tańszy niż chińska porcelana, wcale nie oznacza to, że jest tani. Prawdziwe dzieła sztuki mogą bowiem kosztować setki, a nawet tysiące euro.
Spacerując, zajrzałam do kilku sklepów z ceramiką. Ceny były różne: mały kafelek można kupić już od około 10 euro, ale wielkie wazony kosztowały nawet kilka tysięcy. Ja kupiłam sobie mały kafelek z wiatrakiem, który do dziś stoi na mojej półce.
Dlaczego warto? Bo Delft to miejsce, w którym historia i sztuka żyją obok siebie. To miasto Vermeera, kanałów, krzywej wieży w Oude Kerk i niebiesko-białej ceramiki. Spacerując po tym miasteczku, masz wrażenie, że wciąż jesteś w XVII wieku. A przy tym – że jesteś w miejscu niezwykle spokojnym, pięknym i… po prostu prawdziwym.
Kiedy jechać? Wiosna i lato są tu najpiękniejsze – kwitną kwiaty, słońce odbija się w kanałach, a życie toczy się na ulicach oraz w kawiarnianych ogródkach. Ale nawet jesienią czy zimą Delft ma urok – jest wtedy spokojniej, bardziej nostalgicznie.
Praktycznie:
- Royal Delft kosztuje ok. 17 euro – w cenie zwiedzanie muzeum i pokaz malowania ceramiki.
- Wejście na wieżę Nieuwe Kerk kosztuje ok. 7 euro. Warto wspiąć się dla widoków.
- Delft jest ok. 1 godziny pociągiem z Amsterdamu, 15 minut z Hagi.
- Ceramika jest dostępna w całej Holandii, ale najlepszy wybór znajdziesz w sklepach Royal Delft.
- Jeśli chcesz kupić coś naprawdę oryginalnego, wybieraj wyroby od producentów stosujących tradycyjne metody malowania.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Dwa miasteczka, które stanowią prawdziwy symbol Holandii
- Egzotyczne miejsca w Polsce – zaskakujące podróże bez opuszczania kraju
- Najstarsze drzewa i datowanie metodą radiowęglową
- Klimat i gigantyzm przed potopem
© Źródło zdjęcia głównego: Canva.


