Kangur rdzawoszyi, walabia Bennetta, kangur Bennetta (Notamacropus rufogriseus) to średniej wielkości torbacz z rodziny kangurowatych. Powszechnie występuje w bardziej umiarkowanych i żyznych regionach wschodniej Australii, w tym na Tasmanii. Gatunek został również wprowadzony do wielu innych krajów, m.in. Nowej Zelandii, Wielkiej Brytanii (Anglia i Szkocja), Irlandii, na Wyspę Man, do Francji i Niemiec.
Opis
Kangur rdzawoszyi wyróżnia się czarnym nosem i łapami, białym paskiem na górnej wardze oraz szarawym futrem o rudawym odcieniu na barkach. Masa ciała waha się od 13,8 do 18,6 kg. Długość ciała (bez ogona) może dochodzić do 90 cm. Samce są zazwyczaj większe od samic. Zwierzęta te przypominają wyglądem kangura pasmowego (Notamacropus dorsalis), jednak są od niego większe. Nie mają także charakterystycznego ciemnego paska wzdłuż grzbietu. Ich futro jest miększe. Walabie Bennetta dożywają nawet dziewięciu lat.
Zasięg występowania kangura rdzawoszyjego
Walabie Bennetta zamieszkują zarośla nadbrzeżne i lasy sklerofilne we wschodniej Australii. Spotkać je można od Bundaberg w Queensland po granicę z Australią Południową. Występują również na Tasmanii i wielu wyspach Cieśniny Bassa. Nie wiadomo jednak, czy populacje tam obecne są rodzime, czy zostały introdukowane przez człowieka.
W ciągu ostatnich 30 lat liczebność kangurów rdzawoszyich wzrosła w Tasmanii i przybrzeżnych regionach Queensland. Przyczynił się do tego spadek intensywności polowań oraz częściowe przekształcanie lasów w mozaikę pastwisk i zadrzewień. Są to warunki idealne dla torbaczy, które żerują nocą na otwartych terenach, a za dnia chronią się w gęstwinie. Z nie do końca jasnych przyczyn gatunek ten występuje rzadziej w stanie Wiktoria.
Zachowanie
Walabie Bennetta prowadzą głównie samotniczy tryb życia. Potrafią jednak tworzyć niewielkie grupy tam, gdzie dostępne są zasoby – jedzenie, woda lub schronienie. W takich skupiskach występuje hierarchia społeczna, podobna do tej obserwowanej u innych gatunków kangurów. Najnowsze badania wykazały, że torbacze te potrafią godzić się po konfliktach. Nierzadko dawni rywale zaprzyjaźniają się ze sobą. Świadczy to o społecznej inteligencji tych zwierząt i umiejętności łagodzenia napięć, podobnie jak u wilków, słoni czy ludzi.
Kangury rdzawoszyje są aktywne głównie nocą. Za dnia odpoczywają. Ruja samicy trwa 33 dni. Zaloty rozpoczynają się od gestów. Samica liże samcowi szyję, po czym on ociera policzek o jej ciało. Następnie dochodzi do krótkiej, rytualnej „walki” na dwóch łapach, podobnej do pojedynków między samcami. Dopiero potem ma miejsce kopulacja. Para pozostaje razem przez jeden dzień, po czym się rozstaje. Samica rodzi tylko jedno młode, które przebywa w torbie przez około 280 dni. Po opuszczeniu torby przez dziecko matka spędza z nim jeszcze około miesiąca. Samice często pozostają w obrębie rodzinnego terytorium przez całe życie. Samce opuszczają je około drugiego roku życia.
Co ciekawe, u walabii Bennetta obserwuje się także opiekę allorodzicielską. Zdarza się, że jedno zwierzę adoptuje potomstwo innego. To zachowanie, znane również u wilków, słoni czy ludzi, wzmacnia więzi społeczne i zwiększa szanse przetrwania młodych.
Kangur rdzawoszyi – taksonomia
Gatunek kangura rdzawoszyjego został po raz pierwszy opisany zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego w 1817 roku przez francuskiego przyrodnika Anselme’a Gaëtana Desmaresta. Nadał on mu nazwę Kangurus rufogriseus. Miejscem typowym była wyspa King należąca do Tasmanii. Holotyp stanowiły: wypchana skóra i czaszka młodocianej samicy (oznaczenie MNHN-ZM-MO-1990-397) znajdujące się w zbiorach paryskiego Muzeum Historii Naturalnej. Okaz został zebrany w styczniu 1804 roku przez François Pérona i Charlesa Lesueura.
Podgatunek banksianus opisali formalnie w 1825 roku Jean René Constant Quoy i Joseph Paul Gaimard. Początkowo traktowali go jako osobny gatunek pod nazwą Kangurus banksianus. Za miejsce typowe uznali Góry Błękitne w Nowej Południowej Walii. Opis oparty był na nieopublikowanych notatkach francuskiego inżyniera Baralliera, który przemierzał ten rejon jako członek brytyjskiej ekspedycji.
Współcześnie autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World uznają dwa podgatunki: Notamacropus rufogriseus rufogriseus oraz N. r. banksianus.
Etymologia
Notamacropus pochodzi od greckiego notos – „południe” oraz nazwy rodzaju Macropus (kangur). Rufogriseus łączy łacińskie rufus – „rudy” oraz średniowieczne griseus – „szary”. Odnosi się do ubarwienie zwierzęcia. Banksianus upamiętnia sir Josepha Banksa (1743–1820) – brytyjskiego botanika i odkrywcę, uczestnika wypraw Jamesa Cooka oraz długoletniego prezesa Royal Society i założyciela ogrodu botanicznego Kew Gardens.
Podgatunki
Wyróżnia się dwa lub trzy podgatunki walabii Bennetta:
- Notamacropus rufogriseus banksianus (Quoy & Gaimard, 1825) – podgatunek występujący na kontynencie australijskim;
- Notamacropus rufogriseus rufogriseus (Desmarest, 1817) sensu lato – obejmuje populacje znane jako walabie Bennetta, z których czasem wydziela się:
- N. r. fruticus (Ogilby, 1838) – podgatunek tasmański;
- N. r. rufogriseus sensu stricto – populacja z Cieśniny Bassa i wyspy King Island.
Tasmaniańska walabia Bennetta (N. r. rufogriseus) jest mniejsza – zgodnie z tendencją obserwowaną u wielu wyspiarskich gatunków – ma ciemniejsze, dłuższe i bardziej kudłate futro. Rozród przypada głównie na późne lato, czyli okres od lutego do kwietnia. Zwierzęta te dobrze przystosowały się do życia w pobliżu człowieka. Często widuje się je pasące się na trawnikach na obrzeżach Hobart i innych tasmańskich miast.
Podgatunek kontynentalny, N. r. banksianus, rozmnaża się przez cały rok. Co ciekawe, osobniki w niewoli zachowują swój naturalny rytm rozrodczy. Samice z Tasmanii, które zaszły w ciążę poza sezonem, potrafią opóźnić poród nawet o osiem miesięcy, aż do letniego okresu rozrodczego.
Dieta
Dieta walabii Bennetta opiera się głównie na trawach, korzeniach, liściach drzew oraz chwastach. Zwierzęta te są roślinożerne i dobrze przystosowane do żerowania na zróżnicowanej roślinności. Pozwala im to przetrwać zarówno w gęstych lasach, jak i na otwartych pastwiskach.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Jeżowiec jadalny
- Jesiotr ostronosy – jesiotr atlantycki
- Sahara, czyli największa pustynia na świecie – co o niej wiemy?
- Naukowcy zadziwieni asymetrią galaktyk wokół Galaktyki Andromedy
Źródło
1. https://en.wikipedia.org/wiki/Red-necked_wallaby [dostęp: 31.03.2025]
© Źródło zdjęcia głównego: Wikimedia Commons. Autor: JJ Harrison. CC BY-SA 3.0.


