Raja nabijana (Raja clavata), znana też jako raja ciernista, płaszczka nabijana albo płaszczka kolczasta jest gatunkiem ryby zaliczanej do rodziny rajowatych (Rajidae). Występuje ona powszechnie we wschodnich rejonach Oceanu Atlantyckiego. Zazwyczaj pływa na głębokości od 20 do 60 metrów. Z reguły przebywa w pobliżu dna.
Występowanie
Raję nabijaną najczęściej obserwuje się w wodach oceanicznych oblewających zachodnie wybrzeża Europy. Spotyka się ją także w strefie przybrzeżnej zachodniej Afryki. Zasięg jej naturalnego występowania rozciąga się również na południową część Czarnego Lądu oraz , południowo-zachodnie rejony Oceanu Indyjskiego. Ponadto występuje w Morzu Śródziemnym i Morzu Czarnym. Zamieszkuje także wody oceaniczne w pobliżu Namibii i Południowej Afryki.
Raja ciernista lubi przebywać zwłaszcza na otwartych morzach. Nierzadko spotyka się ją jednak również w strefie przybrzeżnej. W trakcie odpływu niejednokrotnie trafia do estuariów. Z płaszczkami ciernistymi często mają do czynienia nurkowie.
Środowisko życia raji nabijanej
Płaszczkę kolczastą najczęściej można zobaczyć w pobliżu pokrytego żwirem, piaskiem lub mułem dna morskiego. Z reguły pływa na głębokości od 10 do 60 m. Czasem jednak schodzi znacznie niżej (do głębokości 500 metrów pod poziomem morza). Dla młodych osobników ulubionym przysmakiem są niewielkie skorupiaki, zwłaszcza zasiedlające dna morskie krewetki. Dorosłe okazy na ogół żywią się natomiast małymi rybami oraz krabami.
Opis
Raja nabijana wyróżnia się silnie spłaszczonym ciałem. Jej skrzydła piersiowe są bardzo szerokie. Wyglądem przypominają skrzydła ptaka. Mający kształt latawca tułów zakończony jest długim i kolczastym ogonem. Ze skóry grzbietu wyrasta mnóstwo kolczastych wyrostków. Niekiedy pokrywają one także spodnią część ciała. Dotyczy to zwłaszcza starszych osobników płci żeńskiej..
Dorosłe okazy mogą mieć około 1 metra długości. Przeciętnie osiągają jednak mniej więcej 85 cm długości. Masa ciała mieści się w przedziale od 2 do 4 kg. Raje cierniste mogą być rozmaicie ubarwione. W praktyce najczęściej spotyka się ryby w kolorze szarym albo jasnobrązowym. Na ich ciałach widnieją czarne i żółte plamki. Te drugie z reguły otoczone są ciemniejszymi obwódkami. Z kremowobiałym brzuchem kontrastują szare brzegi. Płaszczki nabijane dysponują zdolnością zmiany koloru w obliczu grożącego im niebezpieczeństwa. W przypadku bliskiego kontaktu z potencjalnym napastnikiem ryby te stają się czarne.
Dorosłe samice można poznać po umiejscowionych na grzbiecie i ogonie pogrubionych u nasady kolcach. Swym wyglądem przypominają one guziki.
Taksonomia
Pierwszy naukowy opis raji nabijanej został stworzony w 1758 roku. Jego autorem był szwedzki przyrodnik Karol Linneusz. Badacz ten umieścił przygotowaną przez siebie charakterystykę w dziesiątej edycji publikacji Systema Naturae. Raję ciernistą od początku przyporządkowano do rodziny rajowatych. Klasyfikacja ta obowiązuje do dnia dzisiejszego. To jeden z trzynastu gatunków płaszczek obserwowanych powszechnie w wodach Morza Północnego oraz w Atlantyku.
Raja ciernista – morfometria
Płaszczki nabijane różni od innych ryb brak kolców grzbietowych, kolców odbytowych oraz promieni miękkich odbytowych. Płetwy miedniczne mają kształt trójkąta. Na grzbiecie płaszczki kolczastej można zobaczyć kolce. U starszych samic występują one również po spodniej części ciała. Kolce samców i młodszych osobników rozmieszczone są wzdłuż brzegów dysku oraz pod spodem pyska. Grzbiet ryby pokrywa kilkadziesiąt kolców rozciągających się od karku do pierwszej płetwy grzbietowej. Niektóre kolce mają charakterystyczne, pogrubione podstawy.
U raji nabijanych występuje wyraźnie zaznaczający się dymorfizm płciowy. Samice są z reguły większe od samców.
Cykl życia
Okres rozrodczy u płaszczek nabijanych trwa od lutego do września. Jego szczyt przypada na czerwiec Tarło zwykle odbywa się w płytszych wodach przybrzeżnych. Samice przybywają tam kilka tygodni przed samcami.
Raje cierniste kopulują z wieloma osobnikami płci przeciwnej. W okresie rozrodczym samice zwykle pływają w parach. Wspólnie też składają jaja, które osiadają na dnach zbiorników wodnych. W jednym kokonie jajowym znajduje się od 48 do 74 jaj. W ciągu całego roku osobniki płci żeńskiej mogą złożyć około 170 takich kokonów. Każdy taki kokon ma około 9 cm długości oraz około 7 cm szerokości. Kokon stabilnie trzyma się podłoża dzięki pokrywającej jego powierzchnię kleistej substancji. Znajdujące się w nich embriony odżywiają się żółtkiem. Czas inkubacji jaj trwa od 4 do 5 miesięcy. Wykluwają się z nich młode o długości od 11 do 13 cm.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Nandu szare
- Murena olbrzymia
- System korzeniowy sosny
- Czym się różni aligator, krokodyl i kajman – poznaj różnice
- Daspletozaur
- Zegary kopalne, czyli ewolucyjne zagwozdki
Źródło
1. https://en.wikipedia.org/wiki/Thornback_ray [dostęp: 07.04.2025]
© Źródło zdjęcia głównego: Wikimedia Commons. Autor: Vassil. Licencja: CC0 1.0.
