Nandu szare (Rhea americana) jest gatunkiem dużego nielotnego ptaka zaliczanego do rodziny nandu (Rheidae). Zwierzę zasiedla przede wszystkim Amerykę Południową. Występuje powszechnie zwłaszcza w Argentynie, Boliwii, Brazylii, Paragwaju i Urugwaju. To największy ptak obu Ameryk, który przebywa zarówno na podmokłych terenach, jak i łąkach oraz sawannach. Jakiś czas temu gatunek ten wprowadzono sztucznie również do Niemiec. Jego populacja w tym kraju szybko się rozrosła.
Taksonomia
Pierwszy naukowy opis nandu szarego powstał w 1758 roku. Stworzył go słynny szwedzki przyrodnik Karol Linneusz, który bazował na opisie opracowanym wcześniej przez Georga Marcgrava. Umieścił on też przygotowaną przez siebie charakterystykę w dziesiątym tomie publikacji Systema Naturae. Początkowo gatunek nosił łacińską nazwę Struthio americanus. W 1760 roku Mathurin Jacques Brisson stworzył nowy rodzaj Rhea. Do niego właśnie zaklasyfikowano ostatecznie nandu szarego.
W obrębie gatunku wydziela się pięć podgatunków. Są to kolejno:
- Rhea americana americana – podgatunek nominatywny; zasiedla północno-wschodnią i wschodnią Brazylię;
- Rhea americana intermedia – występuje w południowo-wschodniej Brazylii i Urugwaju;
- Rhea americana nobilis – zamieszkuje wschodni Paragwaj;
- Rhea americana araneipes – jego obecność stwierdza się we wschodniej Boliwii, południowej Brazylii oraz na zachodzie Paragwaju;
- Rhea americana albescens – żyje w północno-wschodniej i wschodniej Argentynie.
Opis nandu szarego
Dojrzałe nandu z reguły dorasta do około 140 cm długości. Jego masa ciała oscyluje na poziomie mniej więcej 27 kg. U tych ptaków stwierdza się dymorfizm płciowy przejawiający się w różnicach w rozmiarach ciała między samcami a samicami. Osobniki płci żeńskiej zazwyczaj są mniejsze i lżejsze od swych potencjalnych partnerów. Ptak ma relatywnie długie nogi oraz szyję. To nadaje jego sylwetce smukłego wyglądu. Pióra na grzbiecie ptaka z reguły są szarobrunatne. Na brzuchu występuje natomiast brudnobiałe upierzenie. Niewielkie skrzydła umożliwiają ptakowi sprawną zmianę kierunku biegu.
Występowanie i środowisko
Zasięg naturalnego występowania nandu szarego rozciąga się na znaczną część Ameryki Południowej. Obecność tych ptaków stwierdza się również w Niemczech. Tamtejsza populacja liczy sobie kilkaset osobników. Jednak z uwagi na powodowanie przez nandu szkód w miejscowych uprawach na terenie kraju zezwolono na odstrzał niektórych osobników.
Nandu spotyka się zwykle na sawannach oraz mokradłach. Obecności przedstawicieli tego gatunku nie stwierdza się natomiast w gęstych lasach tropikalnych.
Zachowanie i ekologia
Nandu szare zazwyczaj zachowuje się cicho. W okresie rozrodczym ptaki te wykazują jednak tendencję do wydawania niskich dźwięków przypominających dudnienie. Przedstawiciele omawianego gatunku zwykle żyją w stadach złożonych z kilku lub kilkudziesięciu osobników. Grupy te jednak ulegają rozproszeniu przed sezonem lęgowym. Nandu zazwyczaj są bardzo czujne. W razie potrzeby uciekają przed drapieżnikami, co chwila zmieniając kierunek biegu. To pozwala im zmylić napastnika.
Nandu szare – żywienie i dieta
Nandu szare zalicza się do zwierząt roślinożernych. W skład jego diety wchodzą przede wszystkim trawy, nasiona, owoce i liście roślin. Preferencje pokarmowe ptaka zmieniają się w zależności od pory roku. Nandu szare czasem wykazuje też zachowania koprofagiczne. Polegają one na spożywaniu odchodów innych ptaków. Sporadycznie żywi się także owadami i niewielkimi gadami oraz płazami.
Rozmnażanie
W okresie rozrodczych samce przywabiają partnerki poprzez wykonywanie specjalnych rytuałów godowych. Ich istota zwykle sprowadza się do wydawania charakterystycznych odgłosów oraz machania skrzydłami. Nandu budują duże gniazda, w których jaja może złożyć kilka samic. Stąd też w jednym gnieździe często jest kilkadziesiąt jaj. Ich wysiadywaniem oraz późniejszą opieką nad pisklętami zajmują się wyłącznie samce. Młode zazwyczaj wylęgają się po około 1,5 miesiąca od złożenia jaj. Młode ptaki stają się zdolne do rozrodu po ukończeniu 14 miesiąca życia.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Lamna śledziowa – lamna – rekin śledziowy – żarłacz śledziowy
- Kiełb pospolity – kiełb krótkowąsy – kiełb
- Jak rozmnażają się grzyby leśne – poznaj tajemnice grzybów
- Crichtonsaurus
- Zimnokrwiste dinozaury – tak czy nie?
Źródło
1. https://en.wikipedia.org/wiki/Greater_rhea [dostęp: 02.04.2025]
© Źródło zdjęcia głównego: Canva.
