Macolor niger to gatunek morskiej ryby promieniopłetwej z rodziny lucjanowatych (Lutjanidae). Naturalnie występuje w wodach Oceanu Indyjskiego oraz zachodniej części Oceanu Spokojnego.
Taksonomia
Macolor niger został po raz pierwszy formalnie opisany w 1775 roku przez szwedzkojęzycznego badacza i przyrodnika pochodzenia fińskiego, Petera Forsskåla. Nadał on mu nazwę Sciaena nigra. Lokalizację typową dla gatunku wskazano w Dżuddzie. Nazwa gatunkowa niger oznacza „czarny”. Odnosi się do czarnego ubarwienia dorosłych osobników. W 1860 roku holenderski lekarz, herpetolog i ichtiolog Pieter Bleeker – opisując rodzaj Macolor – wykorzystał tę nazwę tautonimicznie dla gatunku typowego, którym była Diacope macolor Cuviere’a. Bleeker niepotrzebnie przemianował ją jednak na Macolor typus.
Opis
Czarno-biały Macolor niger charakteryzuje się ciałem, które jest stosunkowo wysokie w proporcji do długości. Jego głowa ma wypukły profil grzbietowy, a duży otwór gębowy sięga przedniej krawędzi oka. W każdej szczęce znajduje się zewnętrzny pas stożkowatych zębów, które z przodu kształtem przypominają kły. Wewnątrz tych pasów znajdują się rzędy szczeciniastych zębów, zlokalizowane bocznie w górnej szczęce i z przodu w dolnej. Zęby na kości podniebiennej (vomeralne) układają się w luźny kształt litery V, bez środkowego tylnego przedłużenia. Dolna krawędź przedpokrywy skrzelowej ma wyraźne, głębokie wcięcie.
Płetwa grzbietowa zawiera 10 twardych promieni i 13–15 miękkich. Płetwa odbytowa natomiast – 3 twarde i 10–11 miękkich promieni. Końce obu płetw – grzbietowej i odbytowej – są wyraźnie zaostrzone. Długie płetwy piersiowe składają się z 17–18 promieni. Sięgają one aż do otworu odbytowego. Płetwa ogonowa ma kształt wcięty.
Maksymalna długość tego gatunku wynosi 75 cm. Większość osobników nie przekracza jednak 35 cm. Płetwy i oczy są czarne, a ciało zmienia kolor od jasnoszarego po czarny w zależności od wieku. Młode osobniki mają zazwyczaj wyraźne pasy, które zanikają w dorosłości, ustępując miejsca jednolicie czarnemu ubarwieniu.
Zasięg występowania
Macolor niger występuje na rozległym obszarze Indo-Pacyfiku. Rybę tę można spotkać wzdłuż wschodniego wybrzeża Afryki – od Morza Czerwonego aż po południową Afrykę – a także wokół Seszeli, wysp w Kanale Mozambickim, Madagaskaru i zachodnich Maskarenów. Na wschodzie zasiedla Malediwy, Lakkadiwy, Wyspy Chagos, Wyspy Kokosowe (Keelinga), Wyspę Bożego Narodzenia i Sri Lankę. W Pacyfiku występuje od zachodniej Malezji, zachodniej Indonezji i Morza Andamańskiego aż po Wyspy Marshalla, Samoa i Tonga. Na południu sięga Australii, a na północy Japonii centralnej. Odnotowano jego obecność także na Niue i Wyspach Cooka. Preferuje głębokości od 2 do 90 metrów. Zamieszkuje strome, zewnętrzne zbocza raf lagunowych, kanały oraz otwarte stoki skierowane ku oceanowi.
Biologia
Młode Macolor Niger prowadzą samotny tryb życia. Dorosłe osobniki natomiast tworzą duże ławice. Są to ryby drapieżne, które polują na inne ryby oraz skorupiaki. W okresie rozrodu gromadzą się w skupiskach, by odbyć tarło. Gatunek ten jest często mylony ze swoim bliskim krewnym, Macolor macularis, z którym tworzy mieszane ławice.
Rybołówstwo
Macolor Niger jest ceniony jako ryba konsumpcyjna, zarówno w rybołówstwie komercyjnym, jak i rekreacyjnym. Gatunek ten można również spotkać w handlu akwarystycznym, gdzie cieszy się popularnością ze względu na swoje efektowne ubarwienie i elegancki wygląd.
Podobne gatunki
Rozróżnienie Macolor macularis od Macolor niger wymaga dużej uwagi ze względu na bardzo subtelne różnice w ubarwieniu tych ryb. Dorosłe osobniki M. macularis mają bardziej żółtawy odcień, a na ich głowie widoczna jest niebieska siateczka, której brakuje u M. niger. Młode M. macularis wyróżniają się jednolitą czarną plamą na grzbiecie, która obejmuje również głowę. Odróżnia je to od młodych M. niger. Poza tym M. macularis występuje w bardziej ograniczonym zasięgu. Spotkać ją można jedynie na obszarze od Malediwów po Wyspy Salomona.
Macolor niger mogą także przypominać dorosłe osobniki Monotaxis grandoculis. Te drugie mają jednak szare ubarwienie z żółtą plamką w górnej części pokrywy skrzelowej. Brakuje im za to wcięcia na przedpokrywie skrzelowej, a płetwy piersiowe są bardziej trójkątne i mniej wydłużone.
Młode M. niger bywają mimetyczne względem młodych Plectorhinchus picus, które wyróżniają się jednak białym pyskiem, czarnym grzbietem i dwiema dużymi białymi plamami na plecach. Ich płetwy piersiowe, brzuszne i odbytowe są białe. Dorosłe M. niger można również pomylić z ciemno ubarwionymi gatunkami Plectorhinchus (P. obscurus, P. gibbosus). Mają one jednak bardziej zaokrąglone czoło i bardzo duże wargi.
Rozmnażanie
Dostępne dane na temat Macolor niger są ograniczone, szczególnie jeśli chodzi o procesy rozrodcze. Jednak na podstawie informacji o innych przedstawicielach rodziny lucjanowatych (Lutjanidae) można przypuszczać, że gatunek ten jest gonochoryczny. Oznacza to, że osobniki są rozdzielnopłciowe. Zapłodnienie prawdopodobnie odbywa się zewnętrznie, na otwartych wodach.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Jaguarundi amerykański – jaguarundi zatokowy – jaguarundi
- Impala zwyczajna
- Kim byli neandertalczycy?
- Czy dinozaury żyły na zimnej Alasce?
- Mit płaskiej Ziemi w historii chrześcijaństwa
Źródło
1. https://en.wikipedia.org/wiki/Black_and_white_snapper [18.11.2024]
© Źródło zdjęcia głównego: Wikimedia Commons. Autor: Michele Gardini. Licencja: CC BY-SA 3.0.
