Poświerka zwyczajna (Calcarius lapponicus), znana też jako poświerka szponiasta, jest gatunkiem niewielkiego ptaka z rodziny poświerek (Calcariidae). Niegdyś uważano ją za przedstawiciela rodziny trznadlowatych (Emberizidae). Aktualnie jednak większość badaczy traktuje rodzinę poświerek jako osobną grupę.
Poświerki występują głównie w północnych rejonach Europy i Azji, a także Ameryki Północnej. Zasiedlają strefę tundry. Czasem w okresie zimowym spotyka się je w Polsce. Na terytorium naszego kraju są one jednak tylko przelotem. Liczebność tych ptaków utrzymuje się na dość wysokim poziomie. Dlatego w najbliższym czasie nie grozi im wyginięcie.
Taksonomia
Pierwszy naukowy opis poświerki szponiastej pochodzi z 1758 roku. Jego autorem był szwedzki przyrodnik Karol Linneusz, który umieścił przygotowaną przez siebie charakterystykę w swoim dziele Systema Naturae. Gatunek ten początkowo nosił łacińską nazwę Fringilla lapponica. W 1802 roku w taksonomii pojawił się wprowadzony przez Johanna Matthäusa Bechsteina rodzaj Calcarius. To właśnie do niego ostatecznie zaliczono poświerki.
W obrębie gatunku wydziela się pięć podgatunków. Główną cechą wyróżniającą te podgatunki jest obszar ich występowania. Niektóre z nich zamieszkują północna Kanadę i Grenlandię (Calcarius lapponicus subcalcaratus). Inne zasiedlają północne rejony Europy i Azji (Calcarius lapponicus lapponicus) oraz północno-wschodnią Syberię (Calcarius lapponicus kamtschaticus). Są też podgatunki żyjące we wschodniej Syberii, na Alasce oraz w północno-zachodniej Kanadzie (Calcarius lapponicus alascensis), jak również na Wyspach Komandorskich (Calcarius lapponicus coloratus).
Opis poświerki zwyczajnej
Poświerki szponiaste wyróżniają się niewielką, krępą budową ciała. Ich cechą rozpoznawczą jest duży, żółty dziób. Upierzenie godowe osobników płci męskiej doskonale rzuca się w oczy. Głowa i gardło tych ptaków we wspomnianym czasie ma bowiem czarne upierzenie, a ich kark staje się kasztanowy. Nad okiem widać białą pręgę. Jasne umaszczenie charakteryzuje także brzuch zwierzęcia. Pokryty kreskami grzbiet mieni się odcieniami czerni i szarości. Upierzenie ptaka poza okresem rozrodczym może być rude lub brązowe.
Poświerki zwyczajne zwykle osiągają około 16 cm długości ciała. Ważą przeciętnie od 22 do 33 g, a ich rozpiętość skrzydeł może dochodzić do mniej więcej 29 cm.
Występowanie i siedlisko
Poświerki budują gniazda w strefie arktycznej. Ich siedliska znajdują się na terytorium rozciągającym się od Europy przez Syberię po Kanadę i północne rejony Stanów Zjednoczonych. Ptak prowadzi wędrowny tryb życia. Zimę spędza na ogół w Wielkiej Brytanii, Skandynawii oraz na rosyjskich stepach. Jego zimowiska znajdują się także w południowych stanach USA.
Zachowanie
Ptak na ogół odzywa się w trakcie lotu. Wydaje przy tym krótkie, przenikliwe dźwięki. W okresie lęgowym jego odgłosy są bardziej ciche i melodyjne.
Poświerka zwyczajna z reguły zakłada gniazda na ziemi. Najczęściej można je zobaczyć na zboczach gór albo w gęstej roślinności. Gniazdo z reguły swym kształtem przypomina czarkę. Samica jednorazowo składa około 5 jaj.
W okresie zimowym ptaki łączą się w większe stada. Niekiedy grupy te składają się z przedstawicieli innych gatunków, z którymi poświerki mogą się krzyżować. W takich stadach zwykle żerują na polach i równinach rolniczych na terenie Ameryki Północnej.
Poświerka zwyczajna – pokarm
Jadłospis poświerek uzależniony jest od aktualnej pory roku. W okresie zimowym ptaki te spożywają głównie pokarm roślinny. Ich przysmakiem są wówczas przede wszystkim nasiona pszenicy, traw czy prosa. Zbierają je najczęściej z ziemi, choć zdarza im się także żerować bezpośrednio na roślinach. W lecie natomiast poświerki polują na owady i inne stawonogi. Takim pożywieniem dorosłe osobniki karmią również swoje młode.
Ptaki te każdego dnia potrafią zjeść od 3000 do nawet 10 000 nasion lub owadów dziennie. W trakcie karmienia piskląt ich zapotrzebowanie na pokarm ulega dodatkowemu zwiększeniu. Najczęściej ich zdobyczą stają się muchówki – zarówno dorosłe, jak i larwy.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Życie bociana – ile trwa i od czego zależy?
- Rodzaje dinozaurów – poznaj podział, gatunki i ciekawostki
- Zło i cierpienie w starożytnych mitach
- Stado dinozaurów pogrzebane przez potop na pustyni Gobi
- Sumeryjskie miasto Ur – miejsce pochodzenia Abrahama
Źródło
1. https://en.wikipedia.org/wiki/Lapland_longspur [dostęp: 25.08.2025]
© Źródło zdjęcia głównego: Canva.
