Czy anioły istnieją naprawdę?

Anioły to istoty znane m.in. z Biblii. Czy one faktycznie istnieją, czy to jednak tylko wymysł starożytnych fantastów, zwłaszcza skoro ludzie nawet dziś ich spotykają?

Anioł powszechnie uważany jest za istotę nadprzyrodzoną, która pochodzi z nieba. Na temat aniołów istnieją różne wyobrażenia, najczęściej są ukazywane jako świetlista postać podobna do człowieka, ale ze skrzydłami. Istnieją też inne wyobrażenia. Czy jednak aniołowie naprawdę istnieją, czy to tylko istoty mityczne, nie mające nic wspólnego z rzeczywistością?

Pochodzenie i znaczenie słowa anioł

Polskie słowo anioł wywodzi się z greki koine (ἄγγελος, angelos), które przeszło do łaciny (angelus) i stamtąd do języka czeskiego (anděl). Grecki angelos, jak i hebrajski mal’āḵ (מַלְאָךְ) oznaczają w Piśmie Świętym po prostu posłańca lub posła^1,2. Słowa te odnoszą się zatem do każdego, kogo ktoś posyła, niezależnie od jego natury. Rozróżnienie pojawiło się dopiero w Wulgacie, gdzie Hieronim ze Strydonu tłumaczył ludzkich mal’āḵ lub angelos na łacińskie wyrazy nuntius lub legatus zamiast na angelus³. W ten sposób angelus zaczęło oznaczać tylko istotę duchową posłaną do człowieka, czyli po polsku anioła.

Anioły na kartach Biblii

W Piśmie Świętym aniołowie są wymieniani stosunkowo często. Stary Testament zawiera około 200 przypadków wystąpienia wyrazu mal’āḵ, natomiast w Nowym Testamencie angelos występuje około 180 razy. Choć czasem mogą oznaczać ludzkiego posłańca wysłanego przez innego człowieka, np. króla, to bardzo często tworzą sformułowanie znane jako anioł Pański lub dosłownie anioł Jahwe⁴. To oznacza, że ów anioł jest w jakiś sposób utożsamiany z Bogiem. Posiada on też moce, które nie są dostępne ludziom. Jeden taki anioł był w stanie zniszczyć całą armię asyryjską w liczbie 185 000 ludzi!⁵

Pismo Święte podaje również, że aniołowie potrafią przyjmować postać ludzką, a nawet uczestniczyć w aktywnościach fizycznych, takich jak jedzenie. W 18. rozdziale Księgi Rodzaju znajduje się historia spotkania Abrahama z aniołami pod dębami Mamre⁶. Byli oni w stanie spożywać pokarm, który przygotowała dla nich jego żona Sara i jeden ze sług. Jednak zadawali Abrahamowi i Sarze takie pytania, że z czasem musiał się domyślić, że nie goszczą byle kogo. Dalsza część rozdziału ujawnia, że jeden z tych ludzi to był w rzeczywistości sam Pan Jahwe. W następnym rozdziale czytamy natomiast, że pozostali dwaj byli właśnie aniołami⁷.

Aniołowie towarzyszą także postaciom nowotestamentowym, w tym Zachariaszowi, któremu anioł przyniósł wieść, że jego żona Elżbieta cudownie poczęła Jana Chrzciciela⁸. Towarzyszyli również samemu Jezusowi Chrystusowi na pustyni⁹. Byli obecni także przy uczniach zmarłego na krzyżu Jezusa, gdy znaleźli pusty grób¹⁰. Wreszcie objawiali się apostołom, gdy zaczęli głosić zmartwychwstanie Jezusa. Na przykład gdy ci znaleźli się w więzieniu, anioł Pański ich wypuścił¹¹. Innym razem anioł powiedział Filipowi, aby poszedł w drogę, gdzie miał spotkać Etiopczyka studiującego Księgę Izajasza¹². Jeszcze innym razem anioł ukazał się Korneliuszowi i polecił mu sprowadzić do siebie apostoła Piotra¹³. Natomiast samego Piotra anioł później wyprowadził z więzienia¹⁴.

Anioły w religii chrześcijańskiej

Nic zatem dziwnego, że w tradycji abrahamowej, do której należą judaizm, chrześcijaństwo i islam, aniołowie pełnią bardzo ważną rolę. Na przykład żyjący w V i VI wieku n.e. wczesnochrześcijański teolog znany jako Pseudo-Dionizy Areopagita, również filozof neoplatoński, uznawany jest za ojca angelologii, czyli nauki o aniołach. Jego dzieło De Coelestia Hierarchia (Hierarchia niebiańska) doprowadziło do wykształcenia hierarchii aniołów, którą przyjął Kościół katolicki. Wygląda ona następująco:

1. Stojące najbliżej Boga: Serafini, Cherubini i Trony;
2. Władające kosmosem: Panowania, Moce (Cnoty) i Potęgi (Władze);
3. Opiekujące się ludźmi: Zwierzchności (Księstwa), Archaniołowie i Aniołowie¹⁵.

Jest to oczywiście tylko tradycja, a nie dokładne, naukowe uściślenie świata aniołów. Późniejsi teolodzy albo przyjmowali powyższą hierarchię aniołów, albo ją modyfikowali, albo proponowali własne hierarchie. Dla protestantów taka gimnastyka mentalna raczej nie ma większego znaczenia, wystarczy że istnieją różne rodzaje aniołów.

Światem aniołów interesowali się również późniejsi europejscy filozofowie naturalni, tacy jak Kartezjusz (René Descartes) czy Henry More. Na przykład More twierdził, że aniołowie, a nawet Bóg, muszą zajmować przestrzeń. Głosił zatem, że aniołowie to istoty posiadające ciało, jakkolwiek niewidzialne¹⁶. Co ciekawe, on jako pierwszy zaproponował termin czwarty wymiar. Od tych myślicieli zaczerpnął Emanuel Swedenborg, szwedzki naukowiec i mistyk często odwiedzający Anglię, który miał otrzymywać wizje świata aniołów. Głosił, że wszyscy ludzie po śmierci stają się aniołami żyjącymi w świecie duchowym¹⁷. Dziś jest to dość popularny pogląd, choć jest zdecydowanie sprzeczny z wiarą chrześcijańską.

Anioły a duchy, kosmici i demony

Mimo wszystko dziś rzadziej mówi się o aniołach niż o innych istotach nadprzyrodzonych. W XIX wieku popularny stał się spirytyzm, według którego duchy zmarłych nie tylko istnieją, ale można się z nimi komunikować. Część spirytystów za Swedenborgiem przyjęła również ideę, że aniołowie to tak naprawdę duchy zmarłych ludzi. Z kolei w XX wieku ludzie zaczęli wierzyć w kosmitów przybywających na Ziemię w pojazdach kosmicznych typu latający spodek. Ale i wtedy niektórzy pisarze jak Erich von Däniken głosili, że za starożytnymi bogami i aniołami stali właśnie przybysze z innych planet. Pikanterii dodaje fakt, że wiele rzekomych spotkań ludzi z kosmitami zawiera także wymiar duchowy.

Czy zatem duchy zmarłych ludzi i kosmici odwiedzający naszą planetę również istnieją lub nawet czasem pozorują aniołów? Pismo Święte ma na to inną odpowiedź: nie wszystkie anioły są aniołami Bożymi. Biblia mówi wprost, że duża część aniołów zbuntowała się przeciwko Bogu. Symbolika apokaliptyczna podpowiada, że chodzi nawet o jedną trzecią aniołów¹⁸. I te upadłe anioły mogą przybierać wygląd różnych postaci, w tym anioła światłości¹⁹ czy zmarłych osób²⁰. Innymi słowy, przybierają także postaci duchów i kosmitów. Czynią to, aby odwieść wierzących od Boga.

Doświadczenia ludzi z aniołami

Ale jeśli wierzyć Biblii, to dobra wiadomość jest taka, że aniołów Bożych jest około dwa razy więcej niż upadłych aniołów. A zatem nawet jeśli więcej słyszymy o miejscach nawiedzanych przez duchy lub zjawiskach UFO, to aniołowie Boży zapewne częściej wchodzą z nami w interakcję. Nawet jeżeli nam się nie ukazują lub wydaje nam się, że nie istnieją, to od czasu do czasu niektórzy ludzie mogą odczuć ich działanie. Jak pokazują badania Baylor Religion Survey z 2017 roku, aż 57% katolików, 81% czarnych protestantów i 66% protestantów ewangelicznych przeżyła doświadczenie z osobistym aniołem stróżem. Co więcej, to doświadczenie dotknęło nawet 20% ludzi uważających się za osoby niereligijne!²¹

Czy ci ludzie zmyślają to wszystko? Albo może im się tak tylko wydawało? Może niektórych ludzi to dotyczy. Istnieją jednak historie, które mogą zadziwić.

Współczesna historia spotkania z aniołami

W latach 80. w amerykańskim mieście Loma Linda pewna autorka imieniem Carolyn miała wypadek samochodowy. Na skrzyżowaniu inny samochód uderzył jej samochód, wpadła w poślizg, a na jej drodze stały także zaparkowane wóz strażacki i ambulans. Szybko jednak podjęła decyzję w modlitwie: „Panie, kieruj!”. Samochód uderzył w latarnię uliczną. Paramedycy z ambulansu szybko przybyli jej na pomoc. Krew spływała jej z głowy i miała złamane prawe ramię, ale nic nie zagrażało jej życiu. Paramedycy wezwali wolny ambulans, a ona chwilowo zdecydowała się nie wychodzić z samochodu.

Kiedy zajęci czymś innym wrócili do swojego ambulansu, pojawiło się trzech innych paramedyków. Tamci mieli niebieskie spodnie, ci natomiast białe. Uprzejmie pytając, co mogą dla niej zrobić, wyciągnęli ją z samochodu i posadzili na nasypie drogowym. Jeden z nich stanowił dla niej oparcie, drugi natomiast podtrzymywał jej prawe ramię, ponieważ zaczęło drętwieć. Trzeci także zapytał, co może dla niej zrobić, ale Carolyn powiedziała, że nic jej nie przychodzi do głowy, więc ten oddalił się do ambulansu. Za chwilę jednak poprosiła drugiego, aby obrócił jej ramię i on uczynił to z dużą elegancją tak, że nie bolało.

Gdy karetka wreszcie przyjechała, obaj paramedycy ułożyli ją na noszach i wprowadzili do pojazdu. Później spotykała się z ludźmi, którym pragnęła podziękować za ratunek. Okazało się jednak, że ani strażacy, ani paramedycy w niebieskich spodniach nie kojarzą żadnych paramedyków w białych spodniach. Obdzwoniła wszystkie placówki w mieście i żadna z nich nie ubiera swoich paramedyków w białe spodnie. Co więcej, świadkowie jej wypadku, w tym jej przyjaciel, który jest chirurgiem, nie widzieli nikogo przy niej i dziwili się, jak ona może tak dziwnie siedzieć.

Wszyscy byli zgodni: tych trzech paramedyków w białych spodniach musiało być aniołami. Co ciekawe, Carolyn Stuyvesant jest autorką książeczek Storytime in Africa, które podejmują także temat szkodliwego dla człowieka spirytyzmu²². Czyżby wypadek miał miejsce, bo ktoś nie chciał, aby zostały one opublikowane?

Zakończenie

Takich historii jest o wiele więcej niż może nam się wydawać. Czy więc aniołowie naprawdę istnieją i czy zdarza im się interweniować? Na to pytanie czytelnik już musi sam sobie odpowiedzieć.

Polecamy również poniższe artykuły:

• Skąd się biorą cuda nadprzyrodzone?
• Zjawiska nadprzyrodzone i paranormalne kontra nauka – część I
• Dusza nieśmiertelna czy jednak śmiertelna? – Część 1: Czym jest dusza
• Cywilizacje pozaziemskie, które (podobno) odwiedzają nas

Przypisy

1. H4397 מַלְאָךְ mal’āḵ, W. Chrostowski (red.), Hebrajsko-polski i aramejsko-polski słownik Stronga, Oficyna Wydawnicza VOCATIO, Warszawa 2017, s. 603.
2. G32 ἄγγελος angelos, W. Chrostowski (red.), Grecko-polski słownik Stronga do Nowego Testamentu, Oficyna Wydawnicza VOCATIO, Warszawa 2022, s. 6.
3. Zob.: https://www.ewtn.com/catholicism/library/angel-10496 [dostęp: 20.08.2025].
4. Np. Księga Wyjścia 3,2; por. 23,20-21.
5. II Księga Królewska 19,35.
6. Księga Rodzaju 18,1-33.
7. Księga Rodzaju 19,1-25.
8. Ewangelia według Łukasza 1,11-22.
9. Ewangelia według Marka 1,13.
10. Ewangelia według Jana 20,11-13.
11. Dzieje Apostolskie 5,17-20.
12. Dzieje Apostolskie 8,26-28.
13. Dzieje Apostolskie 10,1-8.
14. Dzieje Apostolskie 12,6-12.
15. 9 Types of Angels, How Stuff Works, 03.11.2024, https://people.howstuffworks.com/9-types-of-angels.htm [dostęp: 20.08.2025].
16. J. Henry, Henry More, Stanford Encyclopedia of Philosophy, 10.02.2025, https://plato.stanford.edu/entries/henry-more/ [dostęp: 20.08.2025].
17. Co ciekawe, zbliżone koncepcje znajdziemy dzisiaj u takich wyznań, jak Mormoni, a nawet Świadkowie Jehowy.
18. Księga Apokalipsy 12,3-4.7-9.
19. II List do Koryntian 11,14.
20. I Księga Samuela 28,7-19.
21. B. Radford, Are Angels Real?, Live Science, https://www.livescience.com/26071-are-angels-real.html [dostęp: 20.08.2025].
22. C. Stuyvesant, When I Saw 3 Angels in White Trousers, Adventist Review, 03.10.2015, https://adventistreview.org/news/when-i-saw-3-angels-in-white-trousers/ [dostęp: 20.08.2025].

© Źródło zdjęcia głównego: Canva.