Gałęźnica szorstkołuska (Atheris squamigera) to jadowita żmija, która zamieszkuje zachodnią i środkową Afrykę. Zidentyfikowano dwa podgatunki tego węża.
Opis
Długość gałęźnicy szorstkołuskiej wynosi od 46 do 60 cm, chociaż niektóre osobniki mogą dorastać do 78 cm. Samice są zazwyczaj większe od samców.
Wąż ma szeroką, płaską głowę, która przypomina trójkąt. Wyraźnie oddziela się ona od szyi. Jego łuski są grube i nachodzą na siebie. Wąż posiada szeroki otwór gębowy.
Na głowie występuje od 7 do 9 łusek między oczami. Wokół oczu można zauważyć od 10 do 18 łusek. Na bokach pyska znajduje się od 9 do 12 łusek nadwargowych i podwargowych. Środek ciała pokryty jest od 15 do 23 rzędami łusek grzbietowych, a w tylnej części jest ich od 11 do 17. Gałęźnica ma także od 152 do 175 łusek brzusznych oraz 45 do 67 łusek podogonowych.
Różnice w wyglądzie węży mogą wynikać z ich środowiska. Na przykład osobniki z lasów południowych mają 17 rzędów łusek grzbietowych, a te z północnych obszarów trawiastych – 21.
Kolor łusek jest bardzo zmienny. Może być zielony, oliwkowy brązowy lub szary. Brzuch jest żółtawy lub oliwkowy, czasem z ciemnymi plamkami. Ogon kończy się jasną końcówką. Młode gałęźnice mają ciemno-oliwkowy kolor, paski na ciele i jaśniejszy brzuch. Ich dorosłe ubarwienie rozwija się w ciągu 3-4 miesięcy od narodzin.
Rozmnażanie
Samice osiągają dojrzałość płciową po 42 miesiącach, a samce po 24. Rozmnażają się raz w roku, głównie w porze deszczowej. Są żyworodne. Po zapłodnieniu samica rodzi od 7 do 19 młodych. Młode rozwijają się w jej ciele przez około dwa miesiące i są całkowicie samodzielne po narodzinach.
Dieta i polowanie
Gałęźnica szorstkołuska żywi się głównie jaszczurkami, gryzoniami oraz żabami nadrzewnymi. Zdarzają się także przypadki kanibalizmu. Wąż ten poluje nocą, a jego kamuflaż pomaga mu w ukryciu. Ma dwa kły z przodu pyska, przez które wstrzykuje hemotoksyczny jad.
Jad
Ukąszenie gałęźnicy może prowadzić do poważnych powikłań hematologicznych. Krew ugryzionej osoby może nie krzepnąć, co może skończyć się śmiercią. Nie ma konkretnej antytoksyny do leczenia ugryzienia, ale antytoksyna dla węży rodzaju Echis może częściowo neutralizować jad.
Zasięg występowania i siedlisko
Gałęźnica szorstkołuska zamieszkuje lasy zachodniej i środkowej Afryki. Występuje od Ghany przez Kamerun, Demokratyczną Republikę Konga, Ugandę, zachodnią Kenię aż po północną Angolę i wyspę Bioko. Preferuje wilgotne lasy deszczowe i niskie krzewy.
Taksonomia
W literaturze opisano dwa podgatunki: Atheris squamigera squamigera, który występuje od Ghany po Angolę, oraz Atheris squamigera robusta, spotykany w lesie równikowym Ituri w Demokratycznej Republice Konga. Podgatunek robusta jest większy, ale ma mniej łusek podogonowych.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Dławigad indyjski
- Chromis cyanea
- Zwoje z Qumran – najważniejsze odkrycie archeologii biblijnej
- Czwarta rewolucja przemysłowa a nasze człowieczeństwo – część 2
- Starożytne mity – więcej niż tylko mity (cz. 2)
Źródło
1. https://en.wikipedia.org/wiki/Atheris_squamigera [dostęp: 28.10.2024].
© Źródło zdjęcia głównego: Wikimedia Commons. Autor: LA Dawson. Licencja: CC BY 2.5.
