Gupik (Poecilia reticulata), znany także jako „gupik pawie oczko” lub pawie oczko”, to jedna z najbardziej znanych ryb akwariowych na świecie. Pochodzi z północno-wschodniej części Ameryki Południowej, ale dzięki zdolności przystosowywania się został rozprzestrzeniony niemal na wszystkie kontynenty. Gupiki są żyworodne – samice rodzą żywe młode, a nie składają jaj.
Wygląd i różnice między płciami
Gupiki pawie oczka wykazują wyraźny dymorfizm płciowy – samce są mniejsze i mają kolorowe, ozdobne płetwy, podczas gdy samice są większe i mają bardziej stonowane ubarwienie. Długość ciała samców to zazwyczaj 1,5–4 cm, a samic – 3–7 cm.
W akwarystyce hoduje się wiele odmian pawich oczek o różnym kształcie i kolorze płetw, takich jak odmiany wężowe, trawiaste czy wachlarzowate.
Rozmnażanie i cykl życia gupików
Gupiki są bardzo płodne. Jedna samica może urodzić od kilku do nawet 200 młodych w jednym miocie (najczęściej jednak liczba potomstwa w jednym miocie wynosi około 30–60).
Ciąża trwa od 3 do 8 tygodni i zależy m.in. od temperatury wody. Samice mogą przechowywać plemniki i rodzić młode nawet kilka miesięcy po kopulacji.
Samce dojrzewają już w wieku około 7 tygodni, a samice w wieku 10–20 tygodni. Żyją średnio do 2 lat, choć długość życia zależy od warunków środowiskowych i presji drapieżników.
Zachowania i ekologia
Gupiki żyją w grupach, co pomaga im w ochronie przed drapieżnikami.
Są wszystkożerne – jedzą glony, larwy owadów, drobne bezkręgowce, resztki roślin, a nawet narybek.
Mają wielu wrogów, do których wliczają się np. większe ryby drapieżne, ale potrafią unikać zagrożenia między innymi przez inspekcję drapieżników (ostrożne zbliżanie się w grupie).
Samce starają się przyciągać samice kolorowymi wzorami i charakterystycznym tańcem godowym (wyginają się w kształt litery S).
Rozmnażanie i wybór partnera
Samice gupików pawich oczek mogą łączyć się z wieloma samcami. Preferują samców o intensywnych, pomarańczowych barwach – co często wskazuje na ich dobrą kondycję i zdrowie. Czasem wybierają samców, których widziały wcześniej zalecających się do innych samic (tzw. wybór społeczny).
Gupiki unikają chowu wsobnego – plemniki spokrewnionych samców mają mniejsze szanse na zapłodnienie jaj.
Pawie oczka w akwarium
Gupiki pawie oczka najlepiej czują się w wodzie o temperaturze 25–28 °C. Lubią lekko zasoloną, twardą wodę.
Nie powinny być trzymane pojedynczo, gdyż są to ryby wykazujące duże tendencje stadne.
W akwariach dobrze czują się wśród roślin, które zapewniają schronienie młodym.
Samce gupików pawich oczek czasem bywają natarczywe wobec samic, dlatego warto trzymać więcej samic niż samców.
Choroby i problemy zdrowotne
Gupiki mogą cierpieć na różne choroby, takie jak:
- Ospa rybia (Ich) – białe kropki na skórze.
- Zgnilizna płetw – rozkład płetw.
- Columnaris – białe naloty przypominające watę.
- Choroba aksamitna – złoty nalot na skórze, świąd, osowiałość
- Choroba pęcherza pławnego – problemy z utrzymywaniem się w toni wody.
Chorobom sprzyjają zła jakość wody, stres, przepełnienie zbiornika i nieodpowiednie karmienie.
Ciekawostki o pawich oczkach
- Gupiki potrafią przystosować się do wody słonawej, a nawet do warunków morskich.
- Samice pawich oczek mogą rodzić młode długo po śmierci samca – przechowują nasienie w organizmie.
- Gupiki pawie oczka były wykorzystywane do walki z komarami – zjadają ich larwy.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Marmurka – kaczka jarzębata
- Kur siwy
- Jakie są największe wieloryby na świecie?
- Kim byli neandertalczycy?
- Czy dinozaury żyły na zimnej Alasce?
Źródło
1. https://en.wikipedia.org/wiki/Guppy (dostęp: 28.05.2025).
© Źródło zdjęcia głównego: Canva.
