Ewolucjonizm zarzewiem dyskryminacji

Biblia świadczy, że wszyscy ludzie są sobie równi i wywodzą się od jednej pary. Czytamy o tym w Starym Testamencie: „Czy nie mamy wszyscy jednego ojca? Czy nie jeden Bóg nas stworzył?” (Mal 2,10 BW), a także w Nowym Testamencie: „Z jednego pnia wywiódł też wszystkie narody ludzkie, aby mieszkały na całym obszarze ziemi” (Dz 17,26 BW). Natomiast ewolucjonizm nieraz był zarzewiem dyskryminacji i hamulcem dla rozwoju nauki.

Pionierzy ewolucjonizmu byli rasistami

Pionierzy ewolucjonizmu, tacy jak Karol Darwin, Thomas Huxley i Ernst Haeckel, uważali, że czarnoskórzy i aborygeni są rasą podludzi. Według nich stali oni niżej w procesie ewolucji od małpy do człowieka niż wyżej wymienieni, czyli Europejczycy¹.

Niemiecki promotor ewolucjonizmu Ernst Haeckel porównywał czarnoskórych do małp i uważał ich za nieokrzesanych dzikusów². W jego czasach wielu ewolucjonistów wierzyło, że Europejczycy wywodzą się od szympansów, Azjaci od orangutanów, a czarnoskórzy od goryli³.

Dlaczego naziści propagowali ewolucjonizm?

Ewolucjonistyczny antropolog Artur Keith podał, że Adolf Hitler propagował ewolucjonizm w Niemczech, gdyż chciał przy jego pomocy usprawiedliwić eksterminację narodów i grup społecznych, które pod wpływem ówczesnego ewolucjonizmu naziści uważali za niżej rozwinięte i niegodne życia (niem. Lebensunwertes Leben)⁴.

Ludzkie ZOO

Na przełomie XIX i XX wieku ewolucjoniści w wielu miastach powołali do życia ludzkie ZOO oraz wystawy z żywymi ludźmi. Wystawiali tam tubylców z Afryki i Ameryki tak jak zwierzęta w ZOO, aby propagować fałszywą ideę, że człowiek pochodzi od małpy. Takie wystawy istniały w pierwszej połowie XX wieku między innymi w Paryżu, Londynie, Brukseli, Liège, Hamburgu, Warszawie, Milanie, Barcelonie i Nowym Jorku. Przewijało się przez każde z nich 200-300 tysięcy oglądających rocznie⁵.

Pod wpływem teorii ewolucji w nowojorskim ZOO zorganizowano w 1906 roku wystawę pigmeja z Konga, którego co tydzień przychodziło obejrzeć kilkadziesiąt tysięcy ludzi⁶. Pokazywano go w klatce obok orangutana, aby propagować pochodzenie człowieka od małpy. Wystawiany chłopiec nazywał się Ota Benga. Spiłowano mu zęby na ostro, aby wyglądał bardziej dziko i przypominał wyimaginowane przez Darwina „brakujące ogniwo”.

W tym samym czasie w Australii polowano na aborygenów, których ciała były pożądane w muzeach europejskich. Ewolucjoniści wypychali ich ciała i pokazywali je jako dowód bliskiego pokrewieństwa między człowiekiem i małpą⁷.

Usprawiedliwienie dla niewolnictwa

W USA rasizm wspierany przez teorię ewolucji wykorzystano, aby usprawiedliwić niewolnictwo Afrykańczyków w obliczu wzrastającej opozycji wobec handlu niewolnikami. Niewolnictwo było jedną z głównych przyczyn wojny secesyjnej w USA (1861-1865). Demokraci z południowych stanów uważali czarnoskórych za podrzędną rasę predystynowaną do niewolnictwa, natomiast republikanie na czele z prezydentem Abrahamem Lincolnem (1809-1865) apelowali o zniesienie niewolnictwa, a gdy ich apele nie przyniosły skutku, przystąpili do wojny z południem, która doprowadziła do zniesienia niewolnictwa w USA⁸.

Hamulec dla rozwoju wiedzy

Ewolucjonizm bywał hamulcem dla postępu wiedzy. Na przykład wielu poniosło szkodę na zdrowiu w wyniku fałszywych poglądów krzewionych przez ewolucjonistów w sprawie wyrostka robaczkowego czy grasicy. W szpitalach usuwano je nieraz pochopnie i niepotrzebnie, ponieważ ewolucjoniści upowszechnili fałszywe przekonanie, że są to zbędne pozostałości procesu ewolucji. Nowsze badania wykazały, że wyrostek robaczkowy i grasica pełnią ważną rolę w systemie immunologicznym⁹.

Współczesna dyskryminacja i cenzura

Głównym zastosowaniem ewolucjonizmu jest obrona religii ateistycznej, dlatego jej wyznawcy w środowisku akademickim stosują ostracyzm wobec każdego, kogo podejrzewają, że kwestionuje ich dogmat. Taki uczony ma marne szanse, aby zrobić doktorat, zwłaszcza z biologii czy geologii, nie mówiąc o karierze naukowej. Nie opublikują jego materiałów w publikacjach naukowych, choćby nie miały nic wspólnego z kreacjonizmem. Wiele publikacji, na przykład National Geographic czy internetowa Wikipedia, są narzędziami propagandy ewolucjonistycznej i zwalczania kreacjonizmu.

Zważywszy na historię ewolucjonizmu należy zachować zdrowy sceptycyzm wobec roszczeń jego wyznawców. Pamiętajmy, że do rozpropagowania ewolucjonizmu posłużyły najbardziej oszustwa, takie jak fałszerstwo Haeckela, Człowiek z Nebraski i Człowiek z Piltdown. Ewolucjonizm przyczynił się do dyskryminacji rasowej, na czym ucierpiało wiele mniejszości rasowych. Wśród ewolucjonistów jest wciąż wielu bigotów, którzy dyskryminują i cenzurują osoby o kreacjonistycznych poglądach z podobnym fanatyzmem i determinacją, z jakimi średniowieczni inkwizytorzy prześladowali innowierców.

Polecamy również poniższe artykuły:

• Ewolucjonistyczne korzenie etyki Hitlera
• Ewolucyjne źródła rasizmu
• Ota Benga – człowiek, który został eksponatem w zoo
• Rasy ludzkie – co mówi nauka?

Przypisy

1. Np. T. Huxley, Lay Sermons, Addresses and Reviews, London, 1880, s. 20 [ang. No rational man, cognizant of the facts, believes that the average negro is the equal, still less the superior, of the white man – pl. Żaden racjonalnie myślący człowiek, świadomy faktów, nie wierzy, że przeciętny Murzyn jest równy białemu człowiekowi, a tym bardziej lepszy]; H. M. Morris III, The Book of Beginnings, Dallas, 2016, s. 331, 383.
2. G. Jahoda, Images of Savages: Ancients Roots of Modern Prejudice in Western Culture, New York, 1999, s. 83.
3. P. Hamond, Physical Anthropology and Archaeology, New York, 1964.
4. A. Keith, Evolution and Ethics, New York, 1949, s. 230.
5. C. McCarthy, The History of Racism and The Human Zoo, 14 maja 2015, w: https://ceiremccarthy.wordpress.com/2015/05/14/the-history-of-racism-and-the-human-zoo/ [dostęp: 22.04.2025].
6. Ibid.
7. H. Morris, Scientific Creationism, San Diego, 1974, s. 175.
8. A. Lincoln, List do Alexandra H. Stephensa z 22 grudnia 1860 roku.
9. L. Brand, Faith, Reason & Earth History, Berrien Springs, 1997, s. 152-153.

© Źródło zdjęcia głównego: Canva.