Mewa żółtonoga (Larus fuscus) to duży gatunek mewy. Gniazduje wzdłuż atlantyckich wybrzeży Europy. Jest ptakiem wędrownym, zimą przelatuje z Wysp Brytyjskich aż do Afryki Zachodniej. W ostatnich dekadach znacząco zwiększyła swoją liczebność w Ameryce Północnej. Najczęściej pojawia się tam wzdłuż wschodniego wybrzeża.
Dawniej obserwowano ją tam tylko zimą. Dziś pojawia się w większych liczbach, czasami przez cały rok.
Choć w Ameryce jej populacja rośnie, w Europie w wielu miejscach zaczęła spadać, co budzi niepokój wśród ornitologów.
W Wielkiej Brytanii żyje około 40% całej europejskiej populacji tego gatunku. Właśnie dlatego została tam wpisana na tzw. Listę Bursztynową, a to oznacza, że wymaga szczególnej uwagi i ochrony. Co ważne, ponad połowa brytyjskich mew lęgowych gniazduje tylko w kilku miejscach – w mniej niż dziesięciu lokalizacjach.
Systematyka
Mewa żółtonoga została opisana przez Karola Linneusza w 1758 roku. W jego dziele Systema Naturae otrzymała nazwę Larus fuscus, której używa się do dziś. Larus oznacza dużego ptaka morskiego lub mewę, a fuscus to „czarny” lub „ciemny brąz”.
Podgatunki mewy żółtonogiej
Wyróżnia się pięć uznanych podgatunków:
- Larus fuscus graellsii – występuje w Grenlandii, Islandii, na Wyspach Owczych, w Wielkiej Brytanii i Europie Zachodniej. Ma ciemnoszary płaszcz.
- Larus fuscus intermedius – spotykany w Holandii, Niemczech, Danii, południowo-zachodniej Szwecji i zachodniej Norwegii. Ma sadzowoczarny grzbiet.
- Larus fuscus fuscus – występuje w północnej Norwegii, Szwecji, Finlandii i nad Morzem Białym. Ma bardzo ciemny, niemal czarny grzbiet.
- Larus fuscus heuglini – znany jako mewa Heuglin’a. Występuje w północnej Rosji i środkowej Syberii. Dawniej uznawany był za osobny gatunek.
- Larus fuscus barabensis – zamieszkuje Azję Środkową.
Opis mewy żółtonogiej
Mewa żółtonoga jest nieco mniejsza od mewy srebrzystej, choć oba gatunki są do siebie podobne. Ich systematyka jest skomplikowana: różne źródła klasyfikują tę grupę jako od dwóch do ośmiu odrębnych gatunków. Tworzą one tzw. „gatunek pierścieniowy”. Oznacza to, że sąsiednie formy różnią się nieznacznie, ale skrajne – już wyraźnie.
Długość ciała tej mewy wynosi 51–64 cm. Rozpiętość skrzydeł to aż 124–150 cm, a masa ciała tego ptaka mieści się w przedziale od 452 do 1100 g. Samce są cięższe od samic – ważą średnio 824 g, samice około 708 g. Dziób mewy żółtonogiej 4,2–5,8 cm, a skok 5,2–6,9 cm.
Dorosłe mewy żółtonogie mają czarne lub ciemnoszare skrzydła i grzbiet – zależnie od podgatunku. Dziób mewy jest żółty, z czerwoną plamką, w którą uderzają pisklęta, by pobudzić rodziców do karmienia.
Zimą głowa dorosłych staje się bardziej szara – to cecha, która odróżnia je od mew siodłatych.
Dorosłe ptaki pierzą się od maja do sierpnia. U części osobników pierzenie trwa aż do listopada, a dodatkowo między styczniem a kwietniem następuje częściowe pierzenie przed sezonem lęgowym.
Mewa żółtonoga – młode i dojrzewanie
Młode ptaki mają ciemnobrązowe, łuskowate grzbiety i wyraźny wzór na skrzydłach. Dojrzałość osiągają dopiero po czterech latach.
Głos
Głos mewy żółtonogiej przypomina śmiech mewy srebrzystej, ale jest od niej wyraźnie niższy, co pozwala odróżnić oba gatunki, zwłaszcza podczas obserwacji w terenie.
Mewa żółtonoga – zasięg występowania
W ostatnich dekadach zasięg występowania tego gatunku się rozszerzył. Po raz pierwszy mewy żółtonogie zaczęły się gnieździć w Grenlandii w latach 80. XX wieku.
Choć w Stanach Zjednoczonych nie stwierdzono dotąd naturalnych lęgów, dwukrotnie obserwowano tam mieszane pary z mewą srebrzystą amerykańską.
Lęgi i środowisko mewy żółtonogiej
Mewa żółtonoga gniazduje kolonijnie, występuje zarówno na wybrzeżach morskich, jak i w okolicach jezior. Gniazdo buduje na ziemi lub na klifie. Wnętrze gniazda wykłada trawą lub innym materiałem roślinnym. Samica składa w nim zazwyczaj trzy jaja.
Zauważa się, że coraz częściej ptaki te zakładają gniazda także w środowisku miejskim. Często gniazdują też razem z mewami srebrzystymi.
Pożywienie
Mewa żółtonoga, podobnie jak inne gatunki z rodzaju Larus, jest wszystkożerna, a jej dieta jest bardzo zróżnicowana. Zjada ryby, owady, skorupiaki, dżdżownice, rozgwiazdy, mięczaki, nasiona, jagody, małe ssaki, jaja, pisklęta, a także resztki, wnętrzności i padlinę. Dzięki elastyczności żywieniowej dobrze radzi sobie w zmieniających się warunkach. Potrafi korzystać zarówno z naturalnych, jak i sztucznych źródeł pokarmu.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Czy łabędź odlatuje na zimę?
- Co jedzą łabędzie i kaczki oraz czym można je karmić?
- Czy komary lecą do światła, czy do ciepła?
- Datowanie dinozaurów radiowęglem – czemu nie?
- Bakterie, które nie ewoluowały przez dwa miliardy lat
Źródło
1. https://en.wikipedia.org/wiki/Lesser_black-backed_gull (dostęp: 21.05.2025).
© Źródło zdjęcia głównego: Wikimedia Commons. Autor: Lynx1211. Licencja: CC BY-SA 4.0.
