Prawoślaz lekarski (Althaea officinalis) to roślina lecznicza, która cieszy się ogromną popularnością i powszechnym wykorzystaniem w ziołolecznictwie. Co ciekawe, naukowcy badając grób neandertalczyka, odkryli w nim różne rośliny, w tym właśnie prawoślaz lekarski.
Roślina ta należy do rodziny ślazowatych. Najcenniejszą częścią rośliny jest jej śluz, który w największej ilości znajduje się w korzeniu rośliny. Prawoślaz zawiera wiele naturalnych substancji śluzowych. Oprócz tego występują w nim także olejki eteryczne, garbniki, flawonoidy, pektyny i skrobia.
Nazwa
Nazwa prawoślazu lekarskiego wywodzi się od greckiego słowa altho, które w bezpośrednim tłumaczeniu oznacza ‘leczyć’. Oprócz tego dodano do nazwy kolejny człon, officinalis, który wskazuje, że jest to roślina używana do celów leczniczych. Anglojęzyczna nazwa rośliny, marshmallow, powstała dzięki brytyjskim cukiernikom. To właśnie z prawoślazu lekarskiego, którego śluz jest niezwykle słodki, angielscy cukiernicy wytwarzali pierwsze na świecie pianki marshmallow.
Występowanie
Prawoślaz lekarski to roślina, którą napotkać można na stepowych terenach południowej Rosji i Kazachstanu, aż po góry Ałtaj. Roślina występuje także na terenie Europy Południowej, przede wszystkim we Włoszech, na Półwyspie Iberyjskim, na Bałkanach. Najdogodniejsze dla wzrostu rośliny są słone gleby terenów nadbrzeżnych.
Obecnie prawoślaz uprawiany jest praktycznie na wszystkich kontynentach. Występuje również w Polsce, szczególnie w miejscach, gdzie istnieje możliwość dzikiego porastania kwiatów, np. na łąkach i murawach, przy drogach, a także w ogrodach.
Morfologia
Prawoślaz lekarski posiada prostą, długą łodygę, o długości do 2 metrów. Łodygę pokrywają miękkie włoski. Liście posiadają od 3 do 5 klap – mają kształt zbliżony do trójkąta. Kwiaty, mające około 5 cm, są w kształcie serca, o barwie białej bądź różowej.
Właściwości lecznicze i zastosowanie
Prawoślaz lekarski jest rośliną o właściwościach silnie przeciwzapalnych i przeciwkaszlowych. Spożycie prawoślazu znacznie łagodzi podrażnienia. Jest także doskonałym remedium podczas zapaleń błony śluzowej żołądka. Substancje zawarte w prawoślazie neutralizują kwasy żołądkowe.
Już w dawnych czasach prawoślaz lekarski cieszył się powszechnym zastosowaniem. Greccy lekarze, Hipokrates i Dioskurides, wykorzystywali roślinę m.in. do leczenia bólu zębów, ukąszeń, oparzeń, chorób jelit, dróg moczowych. Obecnie prawoślaz lekarski również zajmuje szczególne miejsce w ziołolecznictwie. Roślina wykorzystywana jest przede wszystkim do leczenia podrażnień oraz zapaleń błony śluzowej organizmu.
Prawoślaz lekarski może być używany zarówno zewnętrznie, jak i wewnętrznie. Często wykorzystywany jest podczas początkowych faz przeziębień bądź infekcji górnych dróg oddechowych, przy objawach takich jak: chrypka, kaszel, katar, ostre zapalenie górnych dróg oddechowych, zapalenie jamy ustnej i gardła. Śluz tworzy swego rodzaju film ochronny, powlekając błonę śluzową żołądka czy górnych dróg oddechowych.
W leczeniu różnych dolegliwości wykorzystywane są przede wszystkim korzenie, ale też kwiaty oraz liście.
Ciekawostka
Korzeń prawoślazu lekarskiego zawiera aż trzy razy więcej śluzu niż korzeń ślazu dzikiego. Dzieje się tak dlatego, ponieważ korzenie prawoślazu zawierają specjalne komórki śluzowe, występujące w dużej liczbie.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Mniszek lekarski
- Glistnik jaskółcze ziele
- Cukrzyca – wczesne objawy
- Jak kawa i kofeina w niej zawarta wpływa na mózg
- Ochrona środowiska w Biblii? Naturalnie!
Źródła
- https://www.bionorica.pl/zdrowie/rosliny-lecznicze/korzen-prawoslazu-althaeae-radix.html
- https://www.wapteka.pl/blog/artykul/prawoslaz-lekarski-wlasciwosci-dzialanie-leki-z-prawoslazem-kiedy-i-jak-go-stosowac
- https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Prawo%C5%9Blaz_lekarski
© Źródło zdjęcia głównego: Canva.
