Ziele tysiącznika (Centauri herba) to roślina, której cechą charakterystyczną jest gorzki, cierpki smak. Roślina znana jest powszechnie także jako centuria pospolita. Zaliczana jest do rodziny goryczkowatych.
Tysiącznik był znany i ceniony już w czasach starożytnych. Hipokrates, Arystoteles i Pliniusz używali ziela tysiącznika do leczenia różnego rodzaju dolegliwości żołądkowych. Zachowała się również legenda o mitycznej postaci – Centaur Chiron regularnie używał ziela tysiącznika do leczenia ran, które pokrywały jego ciało.
Występowanie
Ziele tysiącznika rodzimie występuje na terenie Europy oraz Azji. Największy wzrost rośliny obserwuje się na stanowiskach suchych, dobrze nasłonecznionych. Największe skupiska tysiącznika występują na żyznych ziemiach gliniastych. Bardzo rzadko można spotkać go jako roślinę dziko żyjącą.
Tysiącznik objęty jest ochroną gatunkową ze względu na coraz rzadsze występowanie. Oznacza to w praktyce, że dziko rosnącego ziela tysiącznika nie wolno zrywać, niszczyć ani w żaden inny sposób uszkadzać.
Morfologia
Ziele tysiącznika dorasta do około 50 cm wysokości. Z rozety wyrastają proste, czworokątne łodygi z liśćmi. Liście posiadają lancetowatą blaszkę. Są rozmieszczone naprzeciwlegle. Na przełomie lipca i września tysięcznik pokrywa się dzwonkowatymi, pięciopłatkowymi kwiatami. Ich barwa jest jasnoróżowa, bądź fioletowa. Kwiaty w słoneczne dni rozwijają się, tworząc niezwykle efektowną gwiazdę.
Właściwości lecznicze
W skład aktywnych związków znajdujących się w roślinie wchodzą glikozyd irydowy, olejki eteryczne oraz wtórne metabolity – triterpeny, flawonoidy oraz fenylopropan. Roślina zawiera także sole mineralne i kwasy organiczne.
Najcenniejszymi częściami rośliny są kwiaty oraz łodygi i to w nich odnaleźć można najwięcej miąższu.
Ziele tysiącznika z gorzkim miąższem (a glikozydy irydowe uważane są za jedne z najbardziej gorzkich naturalnie występujących substancji) pobudza wydzielanie śliny oraz aktywność trzustki, woreczka żółciowego, jak również wątroby, z 20% aż do około 80%.
Tysiącznik przede wszystkim łagodzi wszelkie dolegliwości związane z układem trawiennym. Co więcej, skutecznie pobudza do działania ruchy perystaltyczne jelit i żołądka, usprawniając tym samym cały proces trawienia. Jest ziołem powszechnie stosowanym w przypadku występowania zgagi, jak również kamicy żółciowej.
Gorzkie substancje zawarte w roślinie wykazują także właściwości antybakteryjne. Skutecznie hamują namnażanie się, jak również wzrost szkodliwych dla organizmu bakterii.
Ziele tysiącznika to również doskonałe remedium na skołatane nerwy – wykazuje działanie uspokajające, jak również tonizujące.
Zastosowanie
Ziele tysiącznika jest powszechnie stosowanym środkiem leczniczym w przypadku występowania:
- zaburzeń działania wątroby,
- utraty łaknienia,
- wzdęć,
- chorób układu krążeniowego,
- uczucia pełności (przejedzenia),
- zapaleń układu moczowego.
Ziele tysiącznika uważane jest za lekarstwo o charakterze uniwersalnym. Na jego bazie powstają wyciągi, napary, tabletki czy krople. Oprócz zastosowania w medycynie stosuje się je również jako przyprawę do wódek czy nalewek. Dodatkowo roślina wykorzystywana jest także w kosmetyce jako jeden ze składników kremów czy balsamów do ciała.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Pokrzywa zwyczajna
- Mniszek lekarski
- Sześć sposobów ochrony dzieci przed otyłością
- Wpływ probiotyków na zdrowie psychiczne – co mówi nauka?
- Zagłada czy ratunek – jaka czeka nas przyszłość?
Źródła
- https://www.bionorica.pl/zdrowie/rosliny-lecznicze/ziele-tysiacznika-centauri-herba.html
- https://www.zielar.ski/ziele-tysiacznika-50g-kawon-p-2829.html
- https://www.sklephildegarda.pl/pl/p/Ziele-tysiacznika-mielone-50g/1013
© Źródło zdjęcia głównego: Canva.
