Amfiprion złoty (Amphiprion perideraion) to gatunek ryby koralowej występujący od północnej Australii, przez Archipelag Malajski, aż po Melanezję. Jak wszystkie błazenki, żyje w symbiotycznym związku z ukwiałami, będąc odpornym na działanie ich parzydełek. Gatunek ten charakteryzuje się sekwencyjnym hermafrodytyzmem i ścisłą hierarchią dominacji opartą na wielkości osobników. Największa ryba w grupie to samica, mniejszy od niej jest rozmnażający się samiec, a kolejne, nierozmnażające się samce, są coraz mniejsze – w miarę spadku w hierarchii. Amfiprion złoty wykazuje protandrię – jeśli dominująca samica umrze, jej miejsce zajmuje dotychczasowy samiec, a największy z nierozmnażających się samców staje się nowym samcem rozmnażającym.
Opis
Amfiprion złoty występuje w barwach od różowej do brzoskwiniowej. Charakterystycznym elementem wyglądu tej ryby jest biała linia biegnąca wzdłuż grzbietu, a także biała, pionowa pręga na głowie, tuż za okiem. Podczas gdy największe gatunki ryb ukwiałowych mogą osiągać długość do 18 cm, A. perideraion należy do najmniejszych przedstawicieli tej grupy. Samice dorastają maksymalnie do 10 cm długości.
Odmiany kolorystyczne
Niektóre gatunki błazenków wykazują różnice w ubarwieniu w zależności od lokalizacji geograficznej, płci lub rodzaju ukwiału, z którym żyją w symbiozie. Jednak A. perideraion, podobnie jak inne gatunki z grupy określanej jako „skunk complex”, nie przejawia takich wariacji. Jego wygląd pozostaje niezmienny niezależnie od otoczenia czy warunków środowiskowych.
Podobne gatunki
A. perideraion należy do grupy błazenków określanej jako „skunk complex”. Wykazuje cechy wspólne z innymi gatunkami tej grupy. Charakterystyczne połączenie białej pręgi grzbietowej i pręgi na głowie odróżnia go od większości pozostałych gatunków. Na przykład A. akallopisos, A. sandaracinos i A. pacificus nie mają białej pręgi na głowie, podczas gdy A. nigripes brakuje pręgi grzbietowej. Z kolei hybryda A. leucokranos wyróżnia się szerszą pręgą na głowie, a jej pręga grzbietowa nie ciągnie się przez całą długość grzbietu.
Zasięg występowania
Amfiprion złoty występuje w rejonie Archipelagu Malajskiego i Melanezji, a także w zachodniej części Oceanu Spokojnego. Można go spotkać od Wielkiej Rafy Koralowej i Tonga, na północ aż do Wysp Riukiu w Japonii. Jego zasięg obejmuje również wschodni Ocean Indyjski – od Ningaloo Reef w Australii Zachodniej przez Rowley Shoals, rafy Scott i Ashmore, aż po Wyspy Kokosowe, Bożego Narodzenia i Sumatrę. Gatunek ten zamieszkuje laguny koralowe oraz zewnętrzne stoki raf. Pierwotnie uważano, że A. perideraion występuje na głębokości od 3 do 20 metrów. Badania raf mezofotycznych przy użyciu autonomicznych pojazdów podwodnych na Viper Reef i Hydrographers Passage w Wielkiej Rafie Koralowej wykazały jednak obecność tego gatunku na głębokościach od 50 do 65 metrów. A. perideraion oraz A. clarkii to jedyne błazenki spotykane zarówno na wschodnim, jak i zachodnim wybrzeżu Australii.
Chociaż cechy morfologiczne A. perideraion są spójne w całym jego zasięgu występowania, analiza populacji z Indo-Malajskiego Archipelagu ujawniła genetyczne różnice między rybami z Morza Jawajskiego (Karimun Jawa) a pozostałymi populacjami. Zaobserwowano połączenie genetyczne w osi północ-południe od Filipin do reszty archipelagu oraz mieszanie się populacji centralnych wzdłuż silnych prądów indonezyjskiego przepływu.
Ukwiały żywicielskie
Relacja między błazenkami a ich ukwiałami żywicielskimi nie jest przypadkowa, lecz wysoce uporządkowana. Amfiprion złoty jako gatunek o szerokim zasięgu występowania, cechuje się dużą elastycznością w wyborze gospodarza. Żyje w symbiozie z czterema spośród dziesięciu gatunków ukwiałów. Należą do nich:
- Heteractis crispa
- Heteractis magnifica
- Macrodactyla doreensis
- Stichodactyla gigantea
Co nietypowe dla błazenków, naukowcy zaobserwowali A. perideraion, gdy dzielił on jednego gospodarza z innymi gatunkami, takimi jak A. clarkii i A. akallopisos. Taka współpraca jest rzadko spotykana wśród ryb ukwiałowych i świadczy o wysokich zdolnościach adaptacyjnych amfipriona złotego.
Dieta
Dieta błazenków obejmuje zooplankton (w tym okrzemki i widłonogi), robaki bentosowe, osłonice oraz glony. A. perideraion wyróżnia się jednak spośród innych gatunków błazenków. Jako jedyny odżywia się głównie glonami. Jest to prawdziwa rzadkość w tej grupie ryb. Czyni go to unikalnym w ekosystemie raf koralowych.
Status ochronny
Błazenki oraz ich żywiciele, czyli ukwiały, razem zamieszkują rafy koralowe. Borykają się więc z podobnymi wyzwaniami środowiskowymi. Podobnie jak koralowce, ukwiały zawierają zooksantelle, które mogą blaknięciu pod wpływem czynników takich jak wzrost temperatury wody czy zakwaszenie oceanów. Poza tym lokalne populacje i różnorodność genetyczna zarówno błazenków, jak i ich ukwiałów są zagrożone przez intensywny połów na potrzeby globalnego handlu rybami ozdobnymi. Gatunek A. perideraion nie został uwzględniony w wydaniu Czerwonej Księgi IUCN z 2012 roku, co oznacza, że jego status ochrony pozostaje nieokreślony.
W akwariach
A. perideraion z powodzeniem rozmnaża się w warunkach akwariowych. W hodowli akwaryści karmią ten gatunek krewetkami solankowymi, krewetkami mysis, posiekanymi skorupiakami oraz suszonymi glonami. Dzięki tej różnorodnej diecie ryby mogą zachować zdrowie i kondycję, co sprzyja ich adaptacji do życia w sztucznym środowisku. Sukces hodowlany sprawia, że gatunek ten jest popularny w akwarystyce, szczególnie wśród miłośników raf koralowych.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Leniwiec trójpalczasty
- Karaluch – karaczan wschodni – karaczan pospolity – szwab
- Co naprawdę wykazał eksperyment Millera-Ureya?
- Kto stworzył Boga?
- Zwoje z Qumran – najważniejsze odkrycie archeologii biblijnej
Źródło
1. https://en.wikipedia.org/wiki/Pink_skunk_clownfish [dostęp: 26.11.2024]
© Źródło zdjęcia głównego: Wikimedia Commons. Autor: Michael McComb. Licencja: CC BY 2.0.
