Bąk brązowy (Tabanus sudeticus) to gatunek muchy końskiej o wyjątkowo nieprzyjemnym ukąszeniu. Wyróżnia się jako najcięższy przedstawiciel much w Europie. Czyni go to jednym z najbardziej charakterystycznych owadów tego rodzaju na kontynencie.
Opis
Bąk brązowy osiąga imponującą długość 20–25 milimetrów. Czyni go to jednym z większych przedstawicieli swojego rodzaju. Charakteryzują go jednolicie ciemnobrązowe oczy, które nadają mu groźnego wyglądu. Posiada także pierścienie na odwłoku. Po bokach są one jasnobrązowe, a w środku znajduje się skierowany do przodu, białawy trójkąt. Owady te często spotyka się w pobliżu bydła i koni, które stanowią główne źródło ich pokarmu. Rzadko atakują ludzi. Latając głośno bzyczą.
Zasięg występowania bąka brązowego
Bąk brązowy występuje w wielu krajach Europy Zachodniej. Jego populacja jest szczególnie liczna na północy i zachodzie kontynentu. Można go spotkać nawet na południu Norwegii oraz na Hebrydach Zewnętrznych w Szkocji. Sporadyczne doniesienia potwierdzają także obecność tego gatunku na terenie Białorusi.
Ekologia
Bąk brązowy najczęściej spotykany jest na wilgotnych łąkach, pastwiskach i polanach śródleśnych. Preferuje tereny podmokłe. Larwy rozwijają się głównie na torfowiskach i w zaroślach. Gatunek ten prowadzi dzienny tryb życia. Dorosłe osobniki są aktywne od czerwca do sierpnia, z największą intensywnością lotów w lipcu. Samice składają białe, wydłużone jaja w pakietach na roślinach. Larwy po wykluciu żyją na powierzchni ziemi. Odżywiają się gnijącymi resztkami roślin i drobnymi bezkręgowcami. Samce zadowalają się sokami roślinnymi, natomiast samice żerują na krwi zwierząt gospodarskich, takich jak konie i krowy, a także jelenie. Ludzi atakują bardzo rzadko.
Tryb życia
Dorosłe osobniki bąka brązowego prowadzą zróżnicowany tryb życia. Samce żywią się głównie nektarem i pyłkiem kwiatów. Samice poszukują krwi bydła i koni, którą wykorzystują jako źródło białka niezbędnego do produkcji jaj. Ludzi atakują bardzo rzadko, skupiając się niemal wyłącznie na zwierzętach gospodarskich. Ich lot cechuje charakterystyczne, dość głośne bzyczenie, które łatwo rozpoznać w terenie.
Rozmnażanie
Bąk brązowy rozmnaża się w miesiącach letnich, od czerwca do sierpnia. Samice składają jaja na roślinach w miejscach wilgotnych. Odróżnia je to od innych gatunków krajowych bąków, które preferują suche środowiska. Jaja, w postaci płaskiego pakietu, są białe, podczas gdy u innych przedstawicieli gatunku mają ciemne zabarwienie. Larwy bąka brązowego żyją na powierzchni ziemi i są wszystkożerne. Odżywiają się gnijącymi szczątkami roślin, a także drobnymi zwierzętami. Unieszkodliwiają je toksyną produkowaną w aparacie gębowym.
Gatunki podobne do bąka brązowego
Bąk brązowy może być mylony z bąkiem bydlęcym, który jest nieco mniejszy i różni się kilkoma cechami. Najbardziej zauważalną różnicą jest zielony kolor oczu u gatunku mniejszego. Dodatkowo bąk bydlęcy ma słabiej zaznaczone trójkątne wzory na odwłoku, co ułatwia jego identyfikację.
Dieta
Samice bąka brązowego żywią się krwią bydła i koni. Jednorazowo są w stanie wypić nawet do 200 mg krwi. Mimo swojego groźnego wyglądu, muchówki te nie atakują ludzi. Co więcej, samce odżywiają się wyłącznie pyłkiem i nektarem kwiatów, pełniąc rolę zapylaczy w ekosystemie.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Łyska czubata
- Leniwiec trójpalczasty
- Nietoperze, pszczoły, motyle – złożona inżynieria
- Czy Księżyc jest dziełem przypadku?
- Zagadka Whopper Sand
Źródło
1. https://en.wikipedia.org/wiki/Tabanus_sudeticus [dostęp: 26.11.2024]
© Źródło zdjęcia głównego: Wikimedia Commons. Autor: Kulac. Licencja: CC BY-SA 3.0.
