Skąd się biorą cuda nadprzyrodzone?

Od czasu do czasu słyszymy o cudach, których nie jesteśmy w stanie wyjaśnić. Czy to jednak naprawdę są cuda nadprzyrodzone?

Cud i cuda to słowa, które często wywołują reakcję alergiczną u osób niewierzących, zwłaszcza gdy chodzi o zjawiska nadnaturalne. Dla nich cud, który wygląda na nadprzyrodzony, to zazwyczaj albo tylko przypadek, albo jakiś szczególny zbieg okoliczności, albo nawet oszustwo. Wszystko dlatego, że według ich rozumowania każdy taki cud dałoby się wyjaśnić za pomocą metody naukowej, gdybyśmy tylko mieli odpowiednią wiedzę i narzędzia.

Cuda mniej nadprzyrodzone…

Oczywiście ateiści i agnostycy także wierzą w cuda, a dokładniej w cuda natury i cuda stworzone przez człowieka. Do tych naturalnych należą np. charakterystyczne obiekty krajobrazu, które swym pięknem przyciągają turystów. Mogą to być np. wodospad Niagara na granicy USA i Kanady czy strzeliste góry Tianzi w południowych Chinach. Cudem dla osoby niewierzącej będzie jednak także wiele innych rzeczy, które istnieją, ale które miały absolutnie znikomą szansę wykształcić się w drodze ewolucji trwającej miliony i miliardy lat. Stąd cudem będzie np. powstanie naszego Wszechświata, pojawienie się życia czy pojawienie się samoświadomej i wysoko inteligentnej istoty.

Wszystko to rzeczywiście jest czymś cudownym. Problem w tym, że bez inteligentnego projektanta, takiego jak Bóg, takie cuda są czymś wręcz skrajnie nieprawdopodobnym. Stąd wymagają one wielokrotnie większej wiary niż wiara w Boga i cuda, których On dokonał. Innymi słowy, niewierzący wcale nie są tacy niewierzący – wierzą bowiem w coś tak skrajnie nieprawdopodobnego, że wymaga to naprawdę gigantycznej wiary z ich strony.

…i bardziej nadprzyrodzone

Natomiast oczywiście, kiedy niewierzący mówią, że nie wierzą w cuda, to chodzi im o cuda nadprzyrodzone. Z jakiegoś powodu uważają, że takie cuda są albo niemożliwe, albo nieprawdopodobne, albo nieweryfikowalne. Dodają, że można całkowicie zrezygnować z cudu nadprzyrodzonego jako możliwości, jeszcze zanim wszelkie dowody w sprawie danego zjawiska zostaną zbadane¹. Ile jest jednak logiki w takim sposobie myślenia? Raczej niewiele, ponieważ powodem odrzucenia możliwości cudu jest wtedy nie sama nauka, tylko określony światopogląd wywyższający naukę. Tymczasem nauka i wiara w cuda nie są sprzeczne.

Do cudów nadprzyrodzonych możemy zaliczyć wiele różnych zjawisk, w tym: cudowne uzdrowienie, pojawienie się ducha, anioła lub niezidentyfikowanego obiektu latającego, samoistnie przesuwające się przedmioty, objawienie się świetlistej postaci, nadprzyrodzone sny i wizje, przepowiednie i praktyki magiczne, zwłaszcza te, które rzekomo się sprawdziły, opętanie przez demona, a także skuteczna telepatia, telekineza, lewitacja i inne zjawiska parapsychiczne. Lista tego rodzaju zjawisk jest dość długa, podobnie jak lista ludzi, którzy twierdzą, że doświadczyli tego typu niewytłumaczalnych manifestacji.

Czy cuda naruszają prawa fizyki?

Sceptycy często twierdzą, że takie zjawiska stanowią naruszenie praw przyrody, szczególnie praw fizyki². Ale to nie działa w ten sposób. Stwierdzenie, że takie zjawiska musiałyby naruszać prawa fizyki, z góry zakłada, że są one częścią świata fizycznego, ale mają moc, by łamać jego prawa. Innymi słowy, za takim stwierdzeniem stoi założenie, że świat fizyczny to wszystko, co istnieje, i że nie istnieje nic poza nim. Tymczasem ludzie wierzący w zjawiska nadprzyrodzone dobrze rozumieją różnicę między zjawiskiem naturalnym a zjawiskiem nadnaturalnym. Sam wyraz nadprzyrodzone oznacza, że wywodzi się z czegoś nad przyrodą, tj. ponad wszelkimi prawami, które bada nauka.

Cuda nadprzyrodzone nie łamią praw fizyki, ponieważ gdy takie zjawisko minie, świat materialny dalej płynie swoim naturalnym rytmem. Stanowią one raczej dodatek do praw naturalnych czy wręcz interwencje w nasz świat materialny gdzieś spoza niego. Zresztą tego rodzaju interwencje znamy z życia codziennego, ponieważ my sami stale ingerujemy w naturalny przebieg rzeczy. Kiedy bierzemy do ręki jakiś przedmiot, to ingerujemy w jego położenie i ewentualnie stan (np. niszcząc go). Ale kiedy puszczamy go lub zostawiamy, ponownie poddajemy go pod władzę wyłącznie bezwładnych sił przyrody, takich jak grawitacja lub tarcie. Podobnie jest z cudami nadprzyrodzonymi.

Skąd się mogą brać zjawiska nadprzyrodzone?

Różnica polega na tym, że nie możemy mieć absolutnej pewności, co lub kto ingeruje w naszą rzeczywistość. Skąd bowiem możemy mieć pewność, że istota, która się nam ukazuje, naprawdę jest tym, za kogo się podaje? Nie możemy mieć takiej pewności, możemy tylko uwierzyć danej manifestacji lub nie (ale uwaga: istnieją poważne powody, dla których nie zawsze powinniśmy w nie wierzyć). A to dlatego, że owe ingerencje, jeśli rzeczywiście zachodzą, muszą pochodzić spoza naszej fizycznej, materialnej rzeczywistości. Są one więc poza możliwościami naszego empirycznego poznania. Taki pogląd zakłada zatem, że świat fizyczny to nie wszystko, co istnieje, a poza nim istnieje coś więcej.

Różni myśliciele i badacze proponują więc różne rozwiązania, skąd mogą się brać cuda nadprzyrodzone. Od wielu stuleci chrześcijanie (i nie tylko) wierzą w świat duchowy, który zamieszkują Bóg i Jego anioły. Część wyznań chrześcijańskich uważa również, że znajdują się tam dusze świętych i innych zmarłych, którzy poszli do nieba³. Ponadto do świata duchowego należą demony, czyli upadłe anioły z szatanem na czele, które mają moc zwodzić i okłamywać nas. Wszystkie te istoty, jeśli naprawdę istnieją, rzeczywiście mogłyby dokonywać rzeczy, które w świecie materialnym stanowiłyby prawdziwe cuda.

Niektórzy poszli jednak dalej. W XVII wieku angielski filozof Henry More jako pierwszy zaproponował ideę czwartego wymiaru przestrzennego. W XVIII i XIX wieku pojawiły się pierwsze matematyczne opisy czwartego wymiaru, a także wyższych wymiarów⁴. Chodzi tu oczywiście o kolejny wymiar wykraczający poza trzy znane nam prostopadłe do siebie wymiary przestrzenne. Przy czym ten czwarty wymiar także byłby prostopadły do pozostałych. Istnienie takiego dodatkowego wymiaru przestrzennego wykraczającego poza nasz trójwymiarowy Wszechświat, gdyby dodatkowo był zamieszkany przez istoty określane przez nas jako duchowe, mogłoby wyjaśnić, skąd biorą się cuda nadprzyrodzone.

Cuda nadprzyrodzone w Biblii

Część z wcześniej wymienionych zjawisk nadprzyrodzonych została udokumentowana w Piśmie Świętym. Stary Testament wymienia takie cuda, jak plagi egipskie, przejście przez Morze Czerwone, zburzenie murów Jerycha, uratowanie ludzi przed ogniem lub lwami itp. Oprócz tego mamy też cuda, w których objawiał się Bóg, np. płonący krzew, sceny na górze Synaj czy różne wizje prorocze. Z kolei w Nowym Testamencie (głównie w Ewangeliach i Dziejach Apostolskich) mamy przedstawione takie zjawiska, jak cudowne uzdrowienia, rozmnożenie żywności, opętania przez demony i wyganianie demonów, a także otwieranie więzień. Niezwykłe było też to, co widział apostoł Jan, przebywając na wyspie Patmos, a dzięki czemu powstała Księga Apokalipsy.

Jest jednak pewien szczególny cud, który przebija je wszystkie: zmartwychwstanie. Kilka zmartwychwstań zostało opisanych w Starym Testamencie⁵ i niejedno w Nowym⁶. Ale największym cudem było zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa i ukazywanie się przez Niego uczniom. Działo się to w czasach, kiedy Żydzi wierzyli wyłącznie w zmartwychwstanie powszechne w czasach ostatecznych, a poganie uznawali to za coś absolutnie niedorzecznego. A jednak coś sprawiło, że niektórzy Judejczycy byli gotowi iść do więzienia, a nawet na okrutną śmierć, za swoje przekonania. Zwłaszcza gdy byli głęboko przekonani, że Jezus Chrystus zmartwychwstał⁷.

Czy zatem cuda nadprzyrodzone naprawdę się zdarzają? Niech każdy sam odpowie sobie na to pytanie. Niemniej zmartwychwstanie Chrystusa zostało tak dobrze udokumentowane, że trudno z tym polemizować. A to przecież nie jedyne dobrze udokumentowane zjawisko nadnaturalne.

Polecamy również poniższe artykuły:

• Czwarty wymiar – cz. 1: Kształt Wszechświata
• Zjawiska nadprzyrodzone i paranormalne kontra nauka – część I
• Dusza nieśmiertelna czy jednak śmiertelna? – Część 1: Czym jest dusza
• Cuda wiary ateizmu

Przypisy

1. S. Doyle, How do miracles happen?, Creation Ministries International, 11.05.2017, https://creation.com/how-do-miracles-happen [dostęp: 14.08.2025].
2. Ibid.
3. Gdzie indziej wyjaśniamy, dlaczego nie mogą się tam znajdować. Zob.: A. Zarański, Dusza nieśmiertelna czy jednak śmiertelna? – Część 2: Zmartwychwstanie, Ewolucja Myślenia, 26.05.2025, https://ewolucjamyslenia.pl/ziemia-i-kosmos/inne/dusza-niesmiertelna-czy-jednak-smiertelna-czesc-2/ [dostęp: 14.08.2025].
4. S.M. Phillips, A Short History of the Fourth Dimension, Scribd, https://www.scribd.com/document/395751827/A-Short-History-of-the-Fourth-Dimension-pdf [dostęp: 14.08.2025].
5. I Księga Królewska 17,17-24; II Księga Królewska 4,18-37; 13,20-21.
6. Np. Ewangelia według Marka 5,41-42; Ewangelia według Jana 11,38-44; Dzieje Apostolskie 9,36-42.
7. A. Flew, R.A. Varghese, There is a God. How the World’s Most Notorious Atheist Changed His Mind, HarperCollins e-books, 2007, s. 185-213.

© Źródło zdjęcia głównego: Canva.