Tajemnice pisma chińskiego – cz. 13: Wieża Babel

Zobacz również
Strona głównaZiemia i kosmosHistoriaTajemnice pisma chińskiego – cz. 13: Wieża Babel
Posłuchaj artykułu
1.0x
0:00 ...
Audio generowane przez AI i może zawierać błędy

Wiele ludów na różnych kontynentach zachowało tradycje o pierwotnej jedności ludzkości i jej wspólnym języku, a także późniejszym pomieszaniu mowy i rozproszeniu narodów. Takie motywy występują między innymi u Sumerów, Babilończyków, Hindusów, Hebrajczyków, Greków, Rzymian, Azteków, Majów, Karenów z Myanmaru, a także plemion afrykańskich i Aborygenów. Czy w chińskim piśmie i tradycji są podobne treści?

Złączeni wspólnym językiem

W miarę jak rosła liczba potomków Noego po potopie, niektórzy trzymali się blisko jego rodziny, która według tradycji zamieszkała u podnóża gór Ararat (Rdz 8,4)1. Inni rozeszli się małymi grupkami po świecie, ale większość wybrała łatwą drogę międzyrzeczem Tygrysu i Eufratu na równinę Szinear, gdzie powstała cywilizacja sumeryjska. Zbudowali tam miasto, a w jego centrum wieżę sięgającą nieba, która miała być znakiem ich potęgi, jedności i niezależności od Boga (Rdz 11,2-4).

proch-ziemi-pismo-chinskie
Rys. 1. „proch ziemi”

Zdumiewa, że chińskie słowo „wieża” zawiera esencję tego biblijnego epizodu. W skład rzeczownika „wieża” wchodzi zwrot „złączeni razem” („złączeni jak jeden”). Ten zwrot zawiera symbol ludzkości i liczbę jeden. Jedynka to pozioma kreska oznaczająca „grunt”2, która występuje w znaku „proch ziemi” (Rys. 1)3. Trzeci znak to „usta”, które oznaczają także mowę, czyli język. Znaki w zwrocie „złączeni razem” świadczą, że ludzie mówili jednym językiem4. Biblia to potwierdza: „Cała ziemia miała jeden język i jednakowe słowa” (Rdz 11,1 BW).

zlaczeni-razem-pismo-chinskie
Rys. 2. Znaki oznaczają kolejno: ludzkość + jeden + usta = złączeni razem

Zwrot „złączeni razem” występuje w poniższym słowie „przedsięwziąć”, „zainicjować”5. Dodano do niego znak „trawy”, gdyż jest nietrwała. Biblia kontrastuje trawę ze Słowem Bożym: „Trawa usycha, kwiat więdnie, ale słowo Boga naszego trwa na wieki” (Iz 40,8 BW). Znak trawy ilustruje arogancką i niemądrą postawę budowniczych wieży Babel, którzy polegali na nietrwałych ludzkich dziełach, zamiast na Słowie Bożym.

przedsiewziac-pismo-chinskie
Rys. 3. Znaki oznaczają kolejno: złączeni + trawa = przedsięwziąć

Budowa wieży

Bóg obiecał ludziom, że nigdy więcej nie zniszczy ziemi przez potop (Rdz 9,11) i zalecił, aby potomkowie Noego rozeszli się po świecie (Rdz 9,1). Jak podają starożytne źródła, mieszkańcy Mezopotamii pod wodzą Nimroda postąpili na odwrót: wzięli się za budowę metropolii z wysoką wieżą, która mogłaby im zapewnić przetrwanie, gdyby potop się powtórzył6. Wieża była wyrazem ich niewiary w Słowo Boże, a także buntu, ponieważ zamiast rozejść się po świecie, zainicjowali budowę metropolii, aby łatwiej kontrolować ludzi.

Chińskie słowo „przedsięwziąć” („zainicjować”) składa się ze zwrotu „złączeni razem” (jednym językiem) oraz znaku nietrwałej „trawy” (w opozycji do Słowa Bożego)7. Oba te znaki występują w chińskim rzeczowniku „wieża”. Do nich dodano symbol prochu ziemi, czyli gliny, który sygnalizował nietrwałość ich przedsięwzięcia, a także fakt, że mezopotamskie zigguraty budowano z glinianych cegieł.

wieza-pismo-chinskie
Rys. 4. Znaki oznaczają kolejno: przedsięwziąć (złączeni + trawa) + glina = wieża

Jak podaje Biblia: „I mówili jeden do drugiego: Nuże, wyrabiajmy cegłę i wypalajmy ją w ogniu! I używali cegły zamiast kamienia, a smoły zamiast zaprawy. Potem rzekli: Nuże, zbudujmy sobie miasto i wieżę, której szczyt sięgałby aż do nieba, i uczyńmy sobie imię, abyśmy nie rozproszyli się po całej ziemi” (Rdz 11,3-4 BW). Te słowa zdradzają ducha szatana, pod którego sztandarem ci ludzie się zjednoczyli, lekceważąc Słowo Boże.

Według tradycji inicjatorem budowy wieży Babel był arogancki mocarz Nimrod, który uczynił siebie królem i pozował na Mesjasza (Rdz 10,9-12)8. Pod jego wodzą położono ufność w ludzkiej mocy, mądrości i zdolnościach, zamiast w Bogu9. Nimrod oświadczył, że gdyby Bóg zechciał ponownie zalać ziemię, to „potrafi on już sobie przeciw Niemu poradzić, budując wieżę wyższą, niż zdoła dosięgnąć woda”10.

Pod przewodnictwem tego tyrana przywódcy projektu budowy wieży Babel tworzyli dyktaturę, którą planowali narzucić całej ludzkości. Integralną częścią ich planu był system religijny oparty na ludzkich uczynkach jako alternatywa dla Bożego planu zbawienia, osadzonego na sprawiedliwości i ofierze przyszłego Mesjasza. Ukoronowaniem ich rebelii była wysoka wieża w kształcie zigguratu.

Wielostopniowa wieża imitowała świętą górę stworzenia, która w raju łączyła ziemię z niebem, a także górę narad na kosmicznej północy, gdzie jest tron Boży. Ich działania odzwierciedlały zuchwałą ambicję szatana, który mówił w swoim sercu: „Wstąpię na niebiosa, swój tron wyniosę ponad gwiazdy Boże i zasiądę na górze narad, na najdalszej północy. Wstąpię na szczyty obłoków, zrównam się z Najwyższym” (Iz 14,13-14 BW).

W ich zamiarze wieża była sakralną budowlą, na której szczycie miała być świątynia, krzewiąca fałszywą religijność11. Według dawnych źródeł jej inicjatorzy byli sprzymierzeni z demonami, które udawały bóstwa i udzielały im okultystycznej wiedzy12. Stąd pochodziła nazwa tego miejsca: „brama boga” (akad. Bābilum)13. To miejsce było kolebką pogańskich mitologii, politeizmu i fałszywych kultów14. Nic dziwnego, że biblijny autor oddał ją słowem Babel, które oznaczało „zamieszanie” (hebr. balal)15.

Babiloński epos Enuma Elisz potwierdza, że budowniczy wieży Babel byli sprzymierzeni z fałszywymi bogami, tworząc centrum fałszywej religii, gdyż podaje, że to bogowie Anunnaki wznieśli ziggurat w Babilonie jako sanktuarium dla boga Marduka16. Anunnaki podawały się za bogów, co było częstą praktyką demonów w starożytności17. W ten sposób demony zwodziły ludzi i odwodziły ich od Boga18. W greckim tłumaczeniu Księgi Psalmów, zwanym Septuagintą, czytamy: „Gdyż wszyscy bogowie pogan to demony” (Ps 96,5). Paweł z Tarsu napisał, że „to, co poganie składają w ofierze, demonom składają, a nie Bogu” (1 Kor 10,20).

Demony przybierają takie formy, jakie są skuteczne w zwodzeniu ludzi. W starożytności były to bóstwa, później duchy zmarłych, a odkąd przybyło niewierzących, występują jako UFO. Nawet nie muszą zbytnio kłamać, ponieważ są „obcymi” i „przybyszami z kosmosu”. Demony wchodzą w kontakt z ludźmi najczęściej przez odmienne stany świadomości, które można osiągnąć na wiele sposobów: poprzez rytuały, szamanizm, techniki medytacyjne czy narkotyki, jak zauważyła Heather Lynn w książce Anunnaki Revelation 19. Więcej o tym napisałem w książce Niewidzialna walka o Twoje życie, dostępnej w księgarni Bogulandia.

Pomieszanie języków

Bóg pokrzyżował plany buntowników, mieszając ich języki, co uniemożliwiło dokończenie budowy wieży Babel i utworzenie wielkiej metropolii wokół niej. Zamiast tego ludzie rozeszli się po ziemi grupami, które łączył wspólny język: „I rozproszył ich Pan stamtąd po całej ziemi, i przestali budować miasto. Dlatego nazwano je Babel, bo tam pomieszał Pan język całej ziemi i rozproszył ich stamtąd po całej powierzchni ziemi” (Rdz 11,9 BW).

O historyczności tego epizodu świadczą także chińskie znaki i pozabiblijne źródła. Archeolodzy odkryli w Sumerze pozostałości po monumentalnych zigguratach, czyli wielostopniowych wieżach, zbudowanych z glinianych cegieł. Najbardziej znanym jest ziggurat w Ur, wzniesiony przez sumeryjskiego króla Ur-Nammu (2044-2007 p.n.e.). Stela Ur-Nammu wyobraża go jako budowniczego z narzędziami mierniczymi i kielnią murarską, a inne panele pokazują kolejne etapy wznoszenia tej budowli.

George Smith (1840-1876), brytyjski asyriolog i tłumacz pisma klinowego, pracował w Muzeum Brytyjskim, w którego zbiorach, pochodzących z Biblioteki Aszurbanipala w Niniwie, natrafił na tabliczki klinowe. Wśród nich był Epos o Gilgameszu, a także akadyjska inskrypcja, którą nazwał „Tabliczką Wieży Babel”20. Jej treść przełożył następująco: „Wzniesienie tej wieży było obrazą dla bogów. W ciągu jednej nocy zburzyli to, co zbudowali ludzie, i zahamowali ich progres. Ludzie zostali rozproszeni, a ich mowa stała się niezrozumiała”21.

Obecnie uczeni podchodzą ostrożnie do jego tłumaczenia tej inskrypcji, której tekst jest przyniszczony i fragmentaryczny, ale jak dotąd nie zaoferowali oni lepszej alternatywy, dlatego do czasu, gdy to nastąpi, nie należy przesadzać ze sceptycyzmem. Tym bardziej, że znaleziono mezopotamskie teksty, które zawierają podobne motywy jak w biblijnej historii o wieży Babel, zwłaszcza sumeryjski poemat Enmerkar i władca Aratty, wspominający pomieszanie języków ludzi przez boga Enki22.

Król Enmerkar wzniósł Uruk, czyli Erek (Rdz 10:10)23, którego założycielem według Biblii był Nimrod (Rdz 10:8-10), uważany przez starożytne źródła za inicjatora budowy wieży Babel (Rdz 11:1-9)24. Nimrod i Enmerkar mają tak wiele wspólnych cech, że zapewne chodziło o tego samego władcę25. Dzieło Enmerkar i władca Aratty świadczy, że ludzie pierwotnie „zwracali się do boga Enlila w jednym języku”, ale bóg Enki pomieszał ludzkie języki z powodu ambicji i arogancji ich władców26.

Zniszczenie wieży

Józef Flawiusz zacytował słowa Sybilli Chaldejskiej, która podała, że ludzie kiedyś mówili jednym językiem i „zbudowali wieżę niezmiernie wysoką, zamierzając wedrzeć się po niej do nieba”, ale na skutek boskiej interwencji wieża się zawaliła, a ludzie odtąd mówili różnymi językami27. Według żydowskiej tradycji ta wieża, która była dziełem potężnych mocarzy, uległa zniszczeniu, gdy błyskawica uderzyła w jej górną część i pochłonął ją ogień28.

Aztekowie zachowali podobną tradycję o wielkiej piramidzie wzniesionej w Choluli przez aroganckiego olbrzyma o imieniu Xelhua, którego cechy przypominają Nimroda29. Na skutek boskiej interwencji pioruny i ogień zniszczyły tę piramidę, a wtedy języki jej budowniczych zostały pomieszane i ludzie ulegli rozproszeniu30.

Grecy mieli tradycję o olbrzymich Aloadach, w której zamiast wieży występowała góra, którą ustawili na szczycie Olimpu, aby po niej dostać się do nieba i przejąć boską sferę, ale bóg zniszczył ich piorunami31. Według innego greckiego mitu tytani chcieli zdobyć niebo, ale Zeus zabił ich grzmotami i błyskawicami32. Obie te tradycje wydają się echem arogancji mocarza Nimroda i jego popleczników, którzy chcieli przejąć sferę boską.

Ormianie zachowali podobną historię, w której ich protoplasta Hajk, który był olbrzymem o niezwykłej sile, wziął udział w budowie wieży Babel z innymi pod wodzą Nimroda (Bela). Hajkowi nie spodobała się arogancja Nimroda, który domagał się boskiej czci. Hajk jej nie okazał, lecz porzucił budowę wieży i uciekł przed jego gniewem w góry Kaukazu, gdzie dał początek ludowi Armenii33. Według tej historii pod wieżą Babel doszło do rozproszenia ludzi34.

Toltekowie, jak sprawozdał w XVI wieku aztecki historyk Ixtlilxóchitl, przechowywali w archiwum królewskim historię o ludziach, którzy po potopie wznieśli wysoką wieżę w kształcie piramidy (nah. zacuali), aby zapewnić sobie schronienie na wypadek ponownego potopu35. Nie dokończyli jej, ponieważ bogowie ukarali pychę budowniczych, mieszając ich języki, dlatego „nie mogli się już rozumieć i rozeszli się po różnych częściach świata”36. Podobne tradycje miały plemiona indiańskie, w tym Kaska z Kanady, a także ludy polinezyjskie i hinduskie.

Chiński lud Miautso (Miao) zachował fascynujący poemat o stworzeniu i potopie, który opowiada również o wieży, pomieszaniu języków i wielkiej migracji37. Występują w nim nawet imiona patriarchów o podobnym brzmieniu jak biblijne: Adam (Patriarcha Proch Ziemi), Set (Seteh), Lamech (Lama), Noe (Nuah), Cham (Lo Han), Sem (Lo Szen), Jafet (Jah-hu), a także imiona synów Chama: Kusz (Kusah), Misraim (Mesaj), synów Sema: Elam (Elan) i Aszur (Ngaszur), a także Jafeta (Jahfu) i jego syna o imieniu Gomer (Gomen)38.

„Synami Lo-Hana byli Kusah i Mesaj

Synami Lo-Szana byli Elan i Ngaszur

Ich potomkowie dali początek plemionom i narodom

Ich dzieci założyły osady i miasta.

Ich pieśni miały podobne melodie;

Ich mowa miała jeden język i te same słowa.

Wtedy powiedzieli: zbudujmy sobie wielkie miasto;

Zbudujmy wieżę sięgającą nieba.

Nie było to słuszne, ale tak postanowili;

Nie było to właściwe, ale w tym trwali.

Wtedy Bóg w nich uderzył, pomieszał ich języki.

Zstąpił w gniewie, pomieszał ich mowę.

Język jednego był niezrozumiały dla innych;

Mówił, ale oni go nie rozumieli.

Nie ukończyli miasta, które budowali;

Wieża, nad którą się trudzili, pozostała nieukończona.

Zdesperowani rozeszli się pod całym niebem

Patriarcha Jahfu był centrum narodów.

Synem, którego spłodził, był Patriarcha Go-men”39.

Chińskie słowo „rebelia”, które ma drugie znaczenie „pomieszanie”, ilustruje epizod z wieżą Babel. Słowo to składa się ze znaku języka i prawej nogi40. Tak więc, „rebelia” („pomieszanie”) w piśmie chińskim obrazuje rozejście się ludzi z powodu rebelii i pomieszania języków.

rebelia-pismo-chinskie
Rys. 5. Znaki oznaczają kolejno: język + noga = rebelia
usta-pismo-chinskie
Rys. 6. Znak ust

Ile było języków na początku? Księga Rodzaju wymienia 70 ludów, które w czasach patriarchów pochodziły od Sema, Chama i Jafeta (Rdz 10). Dlatego podczas żydowskiego Święta Namiotów kapłani składali 70 cielców w ofierze za pojednanie tych narodów z Bogiem41. Według starożytnych źródeł pod wieżą Babel powstało 70 rodzin językowych42. Obecnie wyróżnia się ponad 7000 języków, ale lingwiści uważają, że wywodzą się one z niewielu rodzin językowych, których liczba może korespondować z powyższą tradycją.

tysiac-pismo-chinskie
Rys. 7. Liczba tysiąc

W słowie „rebelia” występuje chińskie słowo „język” (chiń. shé), które składa się ze znaku ust (Rys. 6) oraz liczby tysiąc (Rys. 7). Usta symbolizują w piśmie chińskim osobę, ale także mówienie. Liczba tysiąc sugeruje, że w rezultacie pomieszania języków powstały grupy ludzi reprezentowane przez liczbę tysiąc. Mówili oni tym samym językiem, dlatego trzymali się razem.

Wielka migracja

Z Biblii wynika, że do rozproszenia ludzi po świecie doszło za życia Pelega, syna Hebera (Rdz 10,25). Peleg urodził się około sto lat po potopie i przeżył 239 lat. Jego imię znaczyło: „podział” i „rozproszenie” (hebr. peleg) w sensie „podziału ziemi między ludzi”43. Pozabiblijna tradycja potwierdza, że podział za dni Pelega oznaczał pomieszanie języków i rozproszenie ludzi po świecie44.

Chińskie słowo „podział” obrazuje ten epizod. Zawiera ósemkę, która występuje w pojęciach związanych z ośmioosobową rodziną Noego, takich jak: „potop” (chiń. hóng), „wielki statek” (chiń. chuán), „wyjaśnić” (chiń. shuō), dziedzictwo „wspólne dla wszystkich” (chiń. gōng), „to, co zostało przekazane”, czyli spuścizna (chiń. yán). W przypadku słowa „podział” występuje także nóż, który służy do dzielenia45. Słowo „podział” wydaje się echem rozproszenia potomków ósemki ludzi, która dała początek ludzkości po potopie.

podzial-pismo-chinskie
Rys. 8. Znaki oznaczają kolejno: ósemka + nóż = podział

Po epizodzie pod wieżą Babel ludzie rozeszli się grupami, co pokazuje chińskie słowo „rozproszyć”. Składa się ono ze znaku „wszystkich” połączonego z symbolem, który oznacza ludzkie „ciała”, a także ze znaku „iść”. Całość wyobraża ludzi idących w różnych kierunkach, a więc rozproszonych46.

Częścią migracji potomków Noego byli przodkowie Chińczyków. Kiedy wyruszyli z Mezopotamii w kierunku Chin? Biskup James Ussher (1581-1656) badał biblijne genealogie i opracował popularną chronologię wydarzeń. Według jego obliczeń (opartych na Tekście Masoreckim) do potopu doszło w 2348 roku p.n.e.47, natomiast do budowy wieży Babel i podziału ludzkości za Pelega w 2247 roku p.n.e.48.

rozproszyc-pismo-chinskie
Rys. 9. Znaki oznaczają kolejno: wszyscy + ludzie (ciała) + idą = rozproszyć

Powyższe liczby biskupa Usshera wydają się korespondować z chińskimi źródłami. Liu Xin, starożytny astronom, podał rok 2205 p.n.e. jako początek chińskiej dynastii Xia49. Z tego by wynikało, że pierwsza grupa imigrantów dotarła do Chin ponad 40 lat po epizodzie z wieżą Babel. Według chińskiej tradycji pierwszym cesarzem, który składał ofiary Najwyższemu Bogu (Shangdi), był Shun w 2230 roku p.n.e., ale tu mogło chodzić o patriarchę Sema, syna Noego, skoro pierwsza chińska dynastia zaczęła rządy 25 lat później, jak podał Liu Xin50.

jezyk-pismo-chinskie
Rys. 10. „język”

Dwa chińskie słowa mają znaczenie „migracja”. Pierwsze zawiera znaki „iść” oraz „tysiąc”51. Ten sam znak „tysiąc”, który widzimy poniżej w rzeczowniku „migracja”, występuje w chińskim słowie „język” (chiń. shé) (Rys. 10). To sugeruje, że grupy ludzi mówiące tym samym językiem, które wyruszyły spod wieży Babel, zwano „tysiącami”. Nie musiało to oznaczać dokładnie tysiąca, gdyż w starożytności termin „tysiąc” mógł oznaczać oddział wojska wystawiany przez klan, nawet jeśli był nieliczny. Tak było w kulturze izraelskiej (hebr. elef)52, a także rzymskiej, gdzie kohorta nosiła nazwę pochodzącą od tysiąca (rzym. miliaria), mimo że liczyła około 800 żołnierzy53.

migracja-1-pismo-chinskie
Rys. 11. Znaki oznaczają kolejno: iść + tysiąc = migracja
stop-juz-pismo-chinskie
Rys. 12.

Drugie chińskie słowo „migracja” zawiera znaki: „wielki”, „iść” i „zachód”, które ilustrują wielki marsz na Daleki Wschód z zachodu, gdzie leżała góra Ararat i Mezopotamia, zapewne za dni Pelega (Rdz 10,25; 11,8-10), czyli według biskupa Usshera w 2247 roku p.n.e.54. Ostatni znak w słowie „migracja” to „stop”, „już” i może oznaczać podział, ponieważ podobny symbol występuje w pieczęci autorytetu (Rys. 12), podzielonej na pół55.

migracja-2-pismo-chinskie
Rys. 13. Znaki oznaczają kolejno: wielki + iść (marsz) + zachód + stop (podział) = migracja

Pomieszanie języków budowniczych wieży Babel zahamowało plan szatana, aby z pomocą mocarza Nimroda stworzyć dyktaturę trzymającą ludzi pod kontrolą. Dzięki pomieszaniu języków i rozproszeniu ludzi po świecie ten plan był niemożliwy, aż do obecnych czasów, kiedy język angielski oraz Internet połączyły cały świat. Globaliści wciąż mają tę samą agendę polegającą na poddaniu ludzi swojej kontroli. Ich wysiłki są znakiem czasów końca, zapowiedzianym przez biblijne proroctwa, które omawia warta polecenia książka Jonatana Dunkela: Apokalipsa: proroctwa o czasach końca.

Polecamy również poniższe artykuły:


Przypisy

  1. Księga Adama, 3:14; cyt. w: E. A. W. Budge, The Book of the Cave of Treasures, London: Aziloth Books, 2018, s. 65.
  2. E. R. Nelson, R. E. Broadberry, G. Tong Chock, God’s Promise to the Chinese, Dunlap, Tennessee: Read Books, 1997, s. 21.
  3. C. H. Kang, E. R. Nelson, The Discovery of Genesis: How the Truths of Genesis Were Found Hidden in the Chinese Language, Saint Louis: Concordia Publishing House, 1979, s. xviii, 25.
  4. Ibid., s. 111.
  5. Ibid., s. 106.
  6. J. Flawiusz, Dawne dzieje Izraela, 1, 4:1-2, tłum. Zygmunt Kubiak, Jan Radożycki, Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2001; Sanhedryn, 109; Midrasz do Księgi Rodzaju, 38:7; Pirke de-Rabbi Eliezer, 24; Księga Jubileuszów, 10:20-21; Oracula Sibyllina, 3:97-104. Berossus, Historia Babilonii, Fragment 1a, w: Euzebiusz z Cezarei, Praeparatio Evangelica, 9:14; Syncellus, Chronography, 44.
  7. C. H. Kang, E. R. Nelson, The Discovery of Genesis…, op. cit., s. 106.
  8. Księga Jaskini Skarbów, 22:2, w: E. A. W. Budge, The Book of the Cave of Treasures, op. cit., s. 70.
  9. L. Ginzberg, The Legends of the Jews, t. 1, Baltimore: The Johns Hopkins University Press, 1998, s. 178.
  10. J. Flawiusz, Dawne dzieje Izraela, 1, 4:2, op. cit.
  11. Księga Jubileuszów, 10:19-26; Apokalipsa Barucha (Trzecia Księga Barucha), 3:7-8.
  12. Ibid.
  13. Anchor Bible Dictionary, D. N. Freedman (red.), t. 1, s.v. „Babel”, New York: Doubleday, 1992, s. 561.
  14. Oracula Sibyllina, 3:97-104.
  15. Anchor Bible Dictionary, D. N. Freedman (red.), t. 1, s.v. „Babel”, op. cit., s. 561.
  16. Enuma elisz, 6:55-64.
  17. Tatian, Address to the Greeks, 16; Athenagoras, A Plea for the Christians, 27; Lactantius, Divine Institutes, 2:15.
  18. Księga Jubileuszów, 10:1-9; Athenagoras, A Plea for the Christians, 27; Tatian, Address to the Greeks, 16; Lactantius, Divine Institutes, 2:15.
  19. Lactantius, Divine Institutes, 2:15; H. Lynn, Anunnaki Revelation: Hidden History, Altered States, and the Nature of Humanity, Wayne: New Page Books, 2026, s. 7-88.
  20. Tabliczka K.3657 (Muzeum Brytyjskie).
  21. G. Smith, The Chaldean Account of Genesis: Containing the Description of the Creation, the Fall of Man, the Deluge, the Tower of Babel, the Times of the Patriarchs, and Nimrod; Babylonian Fables and Legends of the Gods, from the Cuneiform Inscriptions, London: Sampson Low, Marston, Searle & Rivington, 1876, s. 163-164; G. Smith, The Babylonian Account of the Confusion of Tongues, „Transactions of the Society of Biblical Archaeology”, 5, 1874, s. 480-482; R. T. Boyd, A Pictorial Guide to Biblical Archaeology: Tells, Tombs, and Treasure, New York: Bonanza Books, 1969, s. 78.
  22. S. N. Kramer, The ‘Babel of Tongues’: A Sumerian Version, „Journal of the American Oriental Society”, 88/1, 1968, s. 108-111.
  23. P. Michalowski, Sumerian King List, w: M. Chavalas (red.), The Ancient Near East – Historical Sources in Translation, Carlton: Blackwell, Carlton 2006, s. 83.
  24. J. Flawiusz, Dawne dzieje Izraela, 1, 4:2, op. cit.; Pirke de-Rabbi Eliezer, 24; Midrasz Rabba do Księgi Rodzaju, 38:7-9; Euzebiusz z Cezarei, Praeparatio Evangelica, 9:14; Targum Pseudo-Jonatana do Księgi Rodzaju, 11:1-4.
  25. D. Rohl, Legends: The Genesis of Civilization, London: Arrow, 1998, s. 44.
  26. Enmerkar i Pan Aratty, 150-155, w: S. N. Kramer, The ‘Babel of Tongues’: A Sumerian Version, „Journal of the American Oriental Society”, 88/1, 1968, s. 108-111.
  27. Oracula Sibyllina, 3:9, cyt. w: J. Flawiusz, Dawne dzieje Izraela, 1, 4:3, op. cit.
  28. M. J. B. Gorion, Żydowskie legendy biblijne, 4:5, Katowice: KOS, 2009, s. 123.
  29. D. Durán, Historia de las Indias de Nueva España e Islas de la Tierra Firme, Mexico City: Porrúa, 1967, s. 10-14; R. T. Boyd, A Pictorial Guide to Biblical Archaeology…, op. cit., s. 26-27.
  30. D. Durán, Historia de las Indias…, op. cit., s. 12-13.
  31. Homer, Odyseja, 11:305-320; Apollodoros, Biblioteka, 1, 7:4; Owidiusz, Przemiany, 1:151-155.
  32. Hezjod, Teogonia, 617-720; Apollodoros, Biblioteka, 1, 6:1-2.
  33. Mojżesz z Chorenu, Historia Armenii, 1: 9-11.
  34. Ibid.
  35. Fernando de Alva Cortés Ixtlilxóchitl, Relación histórica de la nación tulteca, w: E. King, Viscount Kingsborough, Antiquities of Mexico, t. 9, London, 1848, s. 321-322; I. Donnelly, Atlantis. The Antediluvian World, New York: Gramercy Pub. Co., 1882, 1949, s. 104.
  36. Fernando de Alva Cortés Ixtlilxóchitl, Relación histórica de la nación tulteca, w: E. King, Viscount Kingsborough, Antiquities of Mexico, t. 9, op. cit.; N. Liguori, Echoes of Ararat: A Collection of Over 300 Flood Legends from North and South America, Green Forest: Master Books, 2021, s. 134.
  37. E. A. Truax, Genesis According to the Miao People, „Acts & Facts”, 1991, 20/4, w: https://www.icr.org/article/genesis-according-miao-people/ [dostęp: 18.09.2026].
  38. B. Cooper, After the Flood, Chichester, West Sussex, England: New Wine Press, 1995, s. 244-246; E. A. Truax, Genesis According to the Miao People, op. cit.
  39. E. A. Truax, Genesis According to the Miao People, op. cit.
  40. C. H. Kang, E. R. Nelson, The Discovery of Genesis…, op. cit., s. 107.
  41. Talmud, Sukkah 55b.
  42. Talmud, Sanhedryn, 17a, 70a; Talmud, Joma, 10a; Midrasz Tanchuma, Noe 3.
  43. F. Rienecker, G. Maier, Leksykon biblijny, s.v. „Peleg”, Warszawa: Vocatio, 2001, s. 600; J. Ussher, The Annals of the World, Green Forest: Master Books, 2003 (reprint), s. 21.
  44. Księga Jaskini Skarbów, 22:2, w: E. A. W. Budge, The Book of the Cave of Treasures, op. cit., s. 69; L. Ginzberg, The Legends of the Jews, t. 1, op. cit., s. 172; Księga Jaszera 10:1-3.
  45. C. H. Kang, E. R. Nelson, The Discovery of Genesis…, op. cit., s. 108.
  46. Ibid., s. 108.
  47. J. Ussher, The Annals of the World, op. cit., s. 21.
  48. Ibid.
  49. S. Allan, w: The Oxford Companion to Archaeology, B. M. Fagan, (red.), s.v. „Xia Dynasty”, New York: Oxford University Press, 1996, s. 782-783.
  50. Liu Xin, cyt. w: Q. Sima, Records of the Grand Historian: Han Dynasty I, tłum. B. Watson, 1:xx, New York: Columbia University Press, 1993.
  51. C. H. Kang, E. R. Nelson, The Discovery of Genesis…, op. cit., s. 109.
  52. G. E. Mendenhall, The Census Lists of Numbers 1 and 26, „Journal of Biblical Literature”, 77/ 1, 1958, s. 52-66.
  53. I. Haynes, Blood of the Provinces: The Roman Auxilia and the Making of Provincial Society from Augustus to the Severans, Oxford: Oxford University Press, 2013, s. 67-69.
  54. J. Ussher, The Annals of the World, op. cit., s. 21.
  55. C. H. Kang, E. R. Nelson, The Discovery of Genesis…, op. cit., s. 109.

© Źródło zdjęcia głównego: Wikimedia Commons – ilustracja zmodyfikowana.

Jeśli podzielasz naszą misję i chciałbyś wesprzeć nasze działania, możesz to zrobić:

Z góry dziękujemy za okazaną nam pomoc!

Zobacz również

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

Popularne artykuły