Zapraszam na drugą część mojej opowieści o Amsterdamie – mieście, które oczarowuje od pierwszego spojrzenia. Tym razem zabiorę Was w miejsca mniej oczywiste, ale niezwykle ważne dla tożsamości stolicy Holandii. Od gotyckiej świątyni, skrytej w samym sercu metropolii, przez zielone alejki Vondelparku, aż po artystyczny i nieco nostalgiczny Jordaan. Bo Amsterdam ma wiele twarzy, a każda z nich wciąga równie mocno.
Oude Kerk – historia w samym sercu Amsterdamu
W samym sercu Amsterdamu, w najstarszej części miasta, stoi Oude Kerk – Stary Kościół. Za każdym razem, gdy tu wracam, mam wrażenie, że to miejsce wygląda tak jakby zostało zawieszone w czasie. Z zewnątrz budynek jest raczej skromny, jak wiele innych dawnych budowli ukrytych w miejskim labiryncie. Wystarczy jednak przekroczyć próg, by przenieść się kilka wieków wstecz.
To najstarszy budynek w całym Amsterdamie. Jego historia sięga XIII wieku. Kiedy weszłam tam po raz pierwszy, oniemiałam. Nad moją głową piętrzyły się monumentalne gotyckie sklepienia. Światło sączyło się przez ogromne okna, rzucając kolorowe wzory na chłodne, kamienne ściany. Cisza była niemal namacalna, przerywana jedynie echem kroków na kamiennej posadzce.
Zwiedzając Oude Kerk, aż trudno sobie wyobrazić, że pod stopami kryje się historia miasta – dosłownie. Cała posadzka to w rzeczywistości cmentarz. Spoczywa tu około 10 tysięcy osób w ponad 2500 grobowcach – dawni kupcy, rajcy miejscy, marynarze. To tutaj pochowano Saskię van Uylenburgh, żonę słynnego malarza Rembrandta van Rijn. Idąc nawą kościoła, mijasz nagrobki wyryte w kamieniu, z nazwiskami i datami, które przypominają, jak wiele skrywa to miejsce.
Spacer po Oude Kerk to coś więcej niż zwiedzanie zabytku. To prawdziwe mistyczne doświadczenie. Zwłaszcza gdy promienie światła padają przez wysokie witraże, malując na podłodze mozaikę kolorów. Nie mogłam uwierzyć, że tuż za tymi murami, dosłownie kilka kroków dalej, zaczyna się Dzielnica Czerwonych Latarni – gwarna, pełna neonów, ludzi i śmiechu. Ten kontrast – cisza, historia i świętość obok ulicy, która nigdy nie śpi – robi ogromne wrażenie.
Oude Kerk to jednak nie tylko kościół. Już od przełomu XVI i XVII wieku odbywają się tu koncerty organowe. Odbijająca się echem od gotyckich sklepień muzyka wywiera wrażenie nie do opowiedzenia. Organy pochodzą z 1724 roku i są prawdziwym skarbem – do dziś zachwycają melomanów z całego świata.
Miłośnicy architektury także mają tu co podziwiać. Gotycka konstrukcja skrywa 67-metrową wieżę zegarową, której historia sięga 1325 roku. Można na nią wejść i z góry spojrzeć na dachy Amsterdamu. Widok jest wyjątkowy, zwłaszcza o poranku, kiedy miasto dopiero się budzi.
Losy kościoła zmieniały się wraz z historią miasta. W 1566 roku dobudowano wysoką dzwonnicę, a w 1578 roku, w wyniku reformacji, Oude Kerk stał się świątynią protestancką. Zniszczono wtedy część katolickiego wystroju, ale wnętrze, choć uproszczone, zachowało swój majestat.
Dziś Oude Kerk żyje. Organizowane są tu wystawy sztuki współczesnej, koncerty, a także wyjątkowe wydarzenia kulturalne. To miejsce, które łączy historię z nowoczesnością – z jednej strony modlitwa i cisza, z drugiej awangardowa sztuka.
Dlaczego warto? Bo Oude Kerk to nie tylko najstarszy budynek w Amsterdamie. To kawałek historii miasta, mistyczny spokój w samym środku hałaśliwego centrum, piękno gotyckiej architektury i świadectwo, jak wiele opowieści kryje stolica Holandii. Wychodząc stąd, wchodzisz prosto w inną rzeczywistość – w pełne neonów ulice De Wallen, co sprawia, że Oude Kerk zapada w pamięć jeszcze bardziej.
Vondelpark – zielone płuca Amsterdamu
Kiedy po kilku godzinach zwiedzania poczujesz zmęczenie, najlepszym miejscem na złapanie oddechu jest Vondelpark. To największa zielona przestrzeń w centrum Amsterdamu. Rozciąga się na obszarze ponad 45 hektarów. Za każdym razem, gdy tu przychodzę, mam wrażenie, że to trochę inny świat. Ludzie jeżdżą na rolkach, biegają, grają w frisbee, robią pikniki na trawie.
Uwielbiam tu odpoczywać. Siadam i patrzę, jak młodzi ludzie grają na gitarach. Wiosną i latem park jest pełen życia. Czasami odbywają się tu darmowe koncerty w Vondelpark Openluchttheater – plenerowym teatrze, w którym można obejrzeć spektakl lub posłuchać muzyki.
Dlaczego warto? Bo w Vondelpark można na chwilę zapomnieć, że jest się w środku wielkiego miasta. To miejsce, w którym każdy znajdzie kawałek zieleni tylko dla siebie.

Dzielnica Jordaan – dusza starego Amsterdamu
Jeśli Amsterdam ma duszę, to mieszka ona właśnie tutaj – w Jordaanie. To dzielnica, do której zawsze wracam, bo za każdym razem odkrywam w niej coś nowego. Dziś uchodzi za jeden z najmodniejszych zakątków miasta, pełen małych kawiarni, butików, galerii i targów. Ale żeby zrozumieć, dlaczego tak magnetyzuje, trzeba poznać jego historię.
Jordaan narodził się na początku XVII wieku, gdy Amsterdam pękał w szwach. Począwszy od 1612 roku miasto rozbudowywało się gwałtownie, tworząc nowe dzielnice, by pomieścić szybko rosnącą populację. Podczas gdy bogaci kupcy budowali swoje okazałe rezydencje w eleganckim pasie kanałów – słynnym grachtengordel – Jordaan powstawał z myślą o klasie robotniczej oraz falach imigrantów i uchodźców, którzy szukali tu schronienia i lepszego życia.
Pierwszymi mieszkańcami nowo wybudowanej dzielnicy byli protestanccy Flamandowie, hiszpańscy i portugalscy Żydzi, a także francuscy hugenoci. To oni wnieśli tu swoją kulturę, kuchnię i rękodzieło. Nic dziwnego, że tutejsze ulice mają dziś taki miszmasz charakterów – od samego początku był to dystrykt wielokulturowy.
Spacerując po okolicach, łatwo zauważyć, że układ ulic różni się od reszty centrum Amsterdamu. Grachtengordel zbudowano z matematyczną precyzją, wykorzystując symetryczne łuki. Jordaan rozwijał się inaczej – organicznie, na dawnych rowach, ścieżkach i kanałach. To dlatego tutejsze uliczki są kręte i nieregularne. Często niespodziewanie urywają się, prowadząc do kanału albo w wąską bramę, za którą znajduje się ukryty dziedziniec.
Przez wieki Jordaan był gęsto zaludnionym, ale biednym obszarem. Małe domy, skromne warsztaty, otwarte kanały ściekowe, wąskie przestrzenie. Na początku XX wieku mieszkało tu nawet 80 tysięcy osób, często w dramatycznych warunkach. W połowie XX wieku dzielnica zaczęła podupadać. Budynki niszczały, a miasto rozważało wyburzenia na dużą skalę. Na szczęście mieszkańcy na to nie pozwolili. Ich upór i rosnąca świadomość, jak unikatowym miejscem jest Jordaan, ocaliły dzielnicę przed zagładą.
Od lat 70. Jordaan zaczął się zmieniać. Wprowadzali się tu artyści, studenci, młodzi przedsiębiorcy. Zafascynowani autentycznym klimatem dzielnicy, niskimi czynszami i bliskością centrum, zaczęli odnawiać stare kamienice. W efekcie dystrykt przeszedł niesamowitą transformację – od robotniczych zaułków do jednej z najbardziej pożądanych dzielnic Amsterdamu.
Dziś Jordaan to prawdziwy raj dla tych, którzy lubią włóczyć się bez celu. Jego wąskie uliczki, brukowane chodniki i okna pełne pelargonii tworzą wyjątkową atmosferę. Kocham odkrywać tu kolejne zaułki – każdy kryje coś wyjątkowego. W jednej z kawiarni wypiłam kiedyś najlepszą gorącą czekoladę w życiu. W innej, zupełnie maleńkiej galerii, rozmawiałam z lokalnym artystą, który sprzedawał grafiki przedstawiające Amsterdam z lotu ptaka – każda wykonana ręcznie, każda inna.
Jordaan to nie tylko sklepy i kawiarnie. To także piękne hofjes – ukryte dziedzińce, które kiedyś budowano jako przytułki dla ubogich wdów czy osób starszych. Wchodzisz przez niepozorną bramę i nagle znajdujesz się w oazie – z maleńkimi ogródkami, drzewami i starymi budynkami wokół. To właśnie hofjes sprawiają, że Jordaan wydaje się magiczny.
A wieczorem? Królują brązowe kawiarnie – stare, drewniane puby, gdzie na ścianach wiszą zdjęcia sprzed kilkudziesięciu lat. To tam starsi mieszkańcy spotykają się, by wymienić najnowsze plotki.
Dlaczego warto? Bo w Jordaanie czuć prawdziwy Amsterdam. To nie jest miejsce nastawione wyłącznie na turystów. To tu spotkasz starszych mieszkańców, którzy od lat siadają w tych samych kawiarniach, ludzi spacerujących z psami, artystów wystawiających swoje prace w witrynach. To dzielnica, która żyje, oddycha i wciąż opowiada swoje historie. Jordaan to nie tylko piękne budynki, to kawałek duszy stolicy.
Na tym jednak nie kończy się nasza podróż po Amsterdamie. W ostatniej, trzeciej części zabiorę Was na Bloemenmarkt – słynny pływający targ kwiatowy, odwiedzimy pełen symboli Plac Dam oraz zajrzymy na tętniący życiem Rembrandtplein. Amsterdam wciąż ma wiele do pokazania – i zapewniam, że będzie kolorowo, zaskakująco i bardzo… holendersko.
Wszystkie części o Amsterdamie:
- Amsterdam – miasto kanałów, rowerów i smaków, które uzależniają – Część I
- Amsterdam – miasto kanałów, rowerów i smaków, które uzależniają – Część II
- Amsterdam – miasto kanałów, rowerów i smaków, które uzależniają – Część III
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Holandia – kraina tulipanów, wiatraków i niezapomnianych wrażeń
- Betlejem – miejsce narodzenia Jezusa
- Jaki jest wiek Ziemi?
- Epoki dinozaurów nie było
© Źródło zdjęcia głównego: Canva.


