Amsterdam – miasto kanałów, rowerów i smaków, które uzależniają – Część I

Zobacz również
Strona głównaTurystykaAmsterdam – miasto kanałów, rowerów i smaków, które uzależniają – Część I

Amsterdam to miasto, które nie daje o sobie zapomnieć. Dlaczego? Bo wszystko w nim jest trochę inne. Woda płynie między ulicami, rowery są ważniejsze niż samochody, a zapach świeżych gofrów i stroopwafli miesza się z wonią starego drewna i mokrego mchu nad kanałami. Amsterdam wciąga jak wir. Raz w niego wpadniesz i już zawsze chcesz tam wracać.

Pamiętam, jak pierwszy raz wysiadłam z pociągu na dworcu Centraal. To był wiosenny poranek, pachniało deszczem i kawą z pobliskich kawiarni. Już wtedy czułam, że jestem w innym świecie – że to miasto ma w sobie coś magnetycznego, co trudno wytłumaczyć. Może to zasługa światła, które w Amsterdamie jest miękkie, jakby rozproszone na tysiąc kawałków odbijających się w wodzie kanałów. A może po prostu dlatego, że tu historia i codzienne życie są ze sobą tak splecione, że nie wiesz, czy idziesz ulicą sprzed trzystu lat, czy współczesnym bulwarem.

Amsterdam – miasto, które wciąga od pierwszego spojrzenia

Amsterdam wciąga od pierwszego spojrzenia. Wszystko przez kanały, które oplatają stolicę Holandii jak misterny haft. Ciągną się na dystansie ponad 100 kilometrów. Główne trzy – Herengracht, Keizersgracht i Prinsengracht – tworzą słynne koncentryczne pierścienie wokół centrum miasta. Wpisane zostały nawet na listę UNESCO. Każdy z nich ma swoją historię. Herengracht to ulica dawnych bogaczy, pełna wspaniałych kamienic z ornamentami i herbami nad drzwiami. Keizersgracht jest szeroki i majestatyczny. Mieszkały przy nim wpływowe rody. Prinsengracht, najdłuższy, ma najbardziej artystyczny klimat. Tu spotkasz małe galerie, kawiarnie, antykwariaty.

Najpiękniej jest o zmierzchu. Słońce zachodzi nisko, światła lamp odbijają się w wodzie, a kamienice wydają się leciutko unosić nad kanałami. Kiedy płynęłam barką wycieczkową, przewodnik opowiadał nam, że większość kamienic jest lekko pochylona do przodu, bo dawniej wciągano towary na strych. Żeby nie obijały się o fasady, budowano je z nachyleniem. Do dziś wiele budynków ma na dachach haki, na których podwiesza się liny.

Na ulicach królują rowerzyści. Wystarczy wspomnieć, że w Amsterdamie jest ponad 800 000 jednośladów – więcej niż mieszkańców! Miasto może pochwalić się tysiącami kilometrów ścieżek rowerowych. Na początku trochę mnie to stresowało. Cykliści pojawiają się nagle, potrafią przecinać przejścia dla pieszych, dzwonią, mijają cię o centymetry. Ale po jednym dniu zrozumiałam, że rower to tu styl życia. Sama wypożyczyłam jednoślad i ruszyłam przez miasto – to najlepszy sposób, żeby poczuć Amsterdam od środka.

Dlaczego warto? Bo w Amsterdamie każda ulica, każdy zakręt, każdy mostek ma coś wyjątkowego. To miasto jest jak labirynt, w którym za rogiem zawsze czeka jakaś niespodzianka – piękna fasada, kawiarnia z pysznym ciastem albo tylko ciche odbicie nieba w kanale.

Miasto sztuki, muzeów i historii

Amsterdam to miasto sztuki. Nie tylko tej w muzeach, ale także ulicznej, ukrytej w bramach, na murach, w małych galeriach. Gdziekolwiek się nie obejrzysz, trafiasz na murale, instalacje, rzeźby, które przypominają, że ta metropolia od wieków przyciągała ludzi kreatywnych.

Rijksmuseum – świątynia historii, sztuki i rzemiosła. Tego nie da się opisać słowami, to trzeba zobaczyć

Najważniejszym punktem na mapie jest Rijksmuseum. To nie jest zwykłe muzeum – to prawdziwa świątynia historii, sztuki i rzemiosła. Kiedy pierwszy raz stanęłam przed „Nocną strażą” Rembrandta, miałam wrażenie, że postacie z obrazu za chwilę wyjdą z ram. Holenderski malarz stworzył arcydzieło pełne ruchu oraz światła – i choć oglądałam je wcześniej w albumach, dopiero tu poczułam jego prawdziwą potęgę.

Ale Rijksmuseum to znacznie więcej niż jeden obraz. To jedno z największych i najważniejszych muzeów sztuki na świecie. Jego kolekcja ilustruje historię Holandii od średniowiecza aż po współczesność. Mieści się w monumentalnym budynku zaprojektowanym przez Alberta Cuypersa, otwartym w 1885 roku. Sam gmach jest już dziełem sztuki – wykonany z czerwonej cegły, pełen wieżyczek i zdobień. Przez środek biegnie tunel, którym można… – jakżeby inaczej – przejechać rowerem! Podczas wielkiego remontu planowano go zlikwidować, ale mieszkańcy Amsterdamu stanowczo się temu sprzeciwili.

We wnętrzach Rijksmuseum znajduje się ponad milion dzieł sztuki, choć na ekspozycji pokazywana jest tylko część z nich. To przede wszystkim skarby Złotego Wieku Holandii – obrazy Rembrandta, Fransa Halsa, Jana Steena, a także Vermeera, którego słynna „Mleczarka” jest jednym z najpiękniejszych obrazów, jakie widziałam. Jej spokój, światło wpadające przez okno, każdy okruszek chleba na stole – wszystko tam jest doskonałe. Centralnym punktem muzeum jest Galeria Honorowa, w której wiszą największe arcydzieła.

Rijksmuseum słynie też z niezwykłej kolekcji ceramiki Delft Blue – od maleńkich filiżanek po wielkie wazony. W muzeum znajduje się aż 7250 eksponatów wykonanych z porcelany, majoliki i kamionki. Można tu także obejrzeć miniaturowe wyroby ze srebra, delikatne instrumenty muzyczne, szkło, broń, modele statków Kompanii Wschodnioindyjskiej i piękne meble. To prawdziwy skarbiec dla każdego, kto kocha historię.

Jednym z moich ulubionych zakamarków jest Biblioteka Cuypersa. To największa i najstarsza biblioteka historyczna w Holandii. Drewniane regały sięgają aż po sufit, a spiralne schody wiją się wokół książek jak w bajce. Miejsce to wygląda jak żywcem wyjęte z filmu o Harrym Potterze. Można tu wejść, przysiąść przy biurku i poczuć się jak badacz w XIX wieku.

W Rijksmuseum zachwycają też domy dla lalek. To nie zabawki, tylko miniaturowe rezydencje z XVII wieku. Najsłynniejszy z nich należał do bogatej mieszkanki Amsterdamu, Petronelli Oortman. Z największą precyzją odwzorowuje on wnętrze holenderskiego domu. Wszystkie mebelki, zasłony, naczynia zostały wykonane z tych samych materiałów co w oryginale – w skali, która zapiera dech. Całość kosztowała tyle, co prawdziwy dom nad kanałem!

Na koniec warto zajrzeć do ogrodów Rijksmuseum. Wiosną rozkwitają tu dywany kwiatów. Wśród alejek ukryte są rzeźby Calder’a i Moore’a, a także stare piaskowcowe figury, które kiedyś zdobiły bramy stolicy. Jest tu nawet zabytkowa szklarnia. Na miejscu działa mała kawiarnia, w której można usiąść z filiżanką kawy i odpocząć przy dźwięku pluskającej fontanny.

Kilka kroków dalej znajduje się Van Gogh Museum. Dla mnie to miejsce niezwykle emocjonalne. Nie tylko można tu oglądać obrazy tego wybitnego malarza, ale także poznać historię życia artysty, jego samotność i walkę z chorobą. Kiedy zobaczyłam „Słoneczniki” na żywo, nie mogłam oderwać wzroku od grubych, pastozowych warstw farby. Van Gogh miał w sobie ogień. Widać go w każdej pojedynczej kresce.

Rijksmuseum
Zdj. 1. Rijksmuseum. © Źródło: Canva.

Dom Anny Frank – miejsce, które porusza. To nie jest zwykła atrakcja turystyczna

Najbardziej poruszające było dla mnie zwiedzanie Domu Anny Frank. To jedno z tych miejsc, które dotyka głęboko. Dlaczego? Historia nie jest tu zamknięta w podręcznikach – ona żyje w ścianach, w wąskich schodach, w skrzypiących podłogach.

Kiedy wspinałam się po stromych, drewnianych schodach prowadzących do ukrytego aneksu, miałam wrażenie, że słyszę szepty. Te same, które przed laty wypełniały ciszę. Bo to tutaj, w okupowanym przez Niemców Amsterdamie podczas II wojny światowej, przez ponad dwa lata ukrywała się żydowska dziewczynka Anna Frank razem ze swoją siostrą Margot, rodzicami i czwórką innych osób – rodziną Van Pelsów i dentystą Fritzem Pfefferem.

Dom przy Prinsengracht 263, w którym przed wojną mieściła się firma Otto Franka, ojca Anny, stał się ich jedynym światem. Niemcy przejęli fabrykę, przekazując ją pod tzw. „aryjski zarząd”. Na szczęście kilku lojalnych pracowników z narażeniem życia postanowiło pomóc dawnemu szefowi i jego rodzinie. To oni dostarczali żywność, gazety, mydło, ubrania. Wynosili śmieci, by nikt nie zorientował się, że w budynku ukrywa się osiem osób.

Najbardziej niezwykły jest ruchomy regał z książkami, za którym ukryte było wejście do aneksu. Przesunęłam się za tę półkę i trafiłam do małego korytarzyka prowadzącego do kilku pokoi. Wszystko jest tam niewiarygodnie ciasne. Cała powierzchnia mierzy zaledwie 46 metrów kwadratowych. To tutaj Anna spędziła ponad dwa lata swojego dzieciństwa, zamknięta, odcięta od świata.

Patrzyłam na ściany, na których wciąż wiszą zdjęcia gwiazd filmowych, które mała dziewczynka wycięła z gazet i nakleiła, żeby choć trochę rozweselić szare, smutne ściany swojego pokoju. Tapety pamiętają jej dotyk, jej wzrok, jej sny. I choć pokoje stoją dziś puste, to czuć tam obecność ludzi, którzy tu żyli, śmiali się, płakali, marzyli.

Wszystko skończyło się tragicznie 4 sierpnia 1944 roku, kiedy ktoś zdradził ukrywających się. Dokładnie w tym samym czasie, kiedy w Polsce wybuchło Powstanie Warszawskie, a alianci zbliżali się do granic Holandii, do drzwi domu przy Prinsengracht 263 zapukało Gestapo. Wszystkich aresztowano i wywieziono do obozów koncentracyjnych. Wojnę przeżył tylko Otto Frank. Nazwiska zdrajcy nigdy nie udało się ustalić, choć przez lata prowadzono śledztwa i dochodzenia.

Anna przez cały czas prowadziła zapiski. Pisała o strachu, o nadziejach, o zwykłym życiu zamkniętym w czterech ścianach. A przede wszystkim o marzeniach, że kiedyś zostanie pisarką. Po wojnie ojciec znalazł zeszyty córki i postanowił je wydać. Tak powstał „Dziennik Anny Frank” – książka, która stała się jednym z najważniejszych świadectw Holocaustu, przetłumaczonym na dziesiątki języków i zekranizowanym wiele razy.

Ludzie z całego świata zaczęli przyjeżdżać do Amsterdamu, by zobaczyć miejsce, w którym Anna żyła i pisała. W 1960 roku dom przy Prinsengracht 263 został zamieniony w muzeum. Dziś jest to jedno z najczęściej odwiedzanych miejsc w Holandii. Przez te wszystkie lata przez aneks przeszły miliony turystów.

Codziennie, przez cały rok, niezależnie od pogody, przed Domem Anny Frank ustawia się długa kolejka zwiedzających. W środku panuje cisza. Ludzie mówią szeptem, jakby bali się zakłócić spokój tego miejsca.

Warto wspomnieć, że w nowoczesnej części muzeum znajduje się stała wystawa o Holocauście i prześladowaniach mniejszości na świecie. To ważne przypomnienie, że historia Anny nie jest tylko historią jednej dziewczynki – to przestroga dla całego świata.

Dlaczego warto? Bo w Amsterdamie sztuka i historia są na wyciągnięcie ręki. Możesz przejść z wystawy Rembrandta do kawiarni z muzyką jazzową, a potem zajrzeć do muzeum rowerów. To miasto, w którym kultura jest tak naturalna jak oddech.

Amsterdam potrafi oczarować od pierwszego spaceru nad kanałem. Ale to dopiero początek. W drugiej części opowiem Wam o miejscach, które odkrywa się nieco później – tych, w których naprawdę czuć rytm miasta.

Wszystkie części o Amsterdamie:

Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:

© Źródło zdjęcia głównego: Canva.

Jeśli podzielasz naszą misję i chciałbyś wesprzeć nasze działania, możesz to zrobić:

Z góry dziękujemy za okazaną nam pomoc!

Zobacz również

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

Popularne artykuły