Zebra pręgowana – zebra Grévy’ego – zebra Grévyego

Zobacz również
Strona głównaEncyklopedia zwierzątSsakiZebra pręgowana - zebra Grévy’ego - zebra Grévyego

Zebra pręgowana (Equus grevyi), zwana także zebrą Grévy’ego, to największy żyjący dziki koń i zarazem najbardziej zagrożony gatunek spośród trzech istniejących gatunków zebr. Zwierzę to występuje na niektórych obszarach Kenii i Etiopii. Z wyglądu zebra pręgowana przypomina nieco muła, co odróżnia ją od pozostałych gatunków, które mają bardziej końską sylwetkę. Jest najwyższą spośród zebr, ma większe uszy, które przypominają uszy muła i najgęściej rozmieszczone paski. Charakteryzuje się również wyprostowaną grzywą i smuklejszym pyskiem.

Zebry te zamieszkują półpustynne sawanny, żywi się trawami, roślinami strączkowymi oraz liśćmi akacji. Potrafią przetrwać nawet pięć dni bez wody. W przeciwieństwie do innych gatunków nie tworzą haremów ani trwałych grup społecznych. Ich struktura społeczna opiera się głównie na terytorialności ogierów oraz relacjach między matkami a źrebiętami. Chociaż kilka ogrodów zoologicznych z powodzeniem prowadzi programy hodowlane, na wolności zebra Grévy’ego jest uznawana przez IUCN za gatunek zagrożony wyginięciem. Od lat 70. XX wieku jej populacja spadła z 15 000 do około 2 000 osobników. W 2016 roku liczebność gatunku uznano za stabilną, lecz według szacunków z 2020 roku na wolności wciąż żyje jedynie około 2 250 osobników.

Klasyfikacja i historia nazwy

Zebra Grévy’ego została po raz pierwszy opisana przez francuskiego przyrodnika Émile’a Oustaleta w 1882 roku. Nazwa pochodzi od Jules’a Grévy’ego, prezydenta Francji, któremu rząd Abisynii podarował to zwierzę w latach 80. XIX wieku. Tradycyjnie zaliczano ją do podrodzaju Dolichohippus, podczas gdy zebra stepowa i górska należały do Hippotigris. Jednak według badań Grovesa i Bella z 2004 roku wszystkie trzy gatunki należą do tego samego podrodzaju Hippotigris.

Wygląd zebry Grévy’ego

Zebra pręgowana to największy spośród dzikich koniowatych. Długość jej ciała (bez ogona) wynosi od 2,5 do 2,75 metra, a ogon mierzy od 55 do 75 cm. Wysokość w kłębie dochodzi do 1,6 metra, a masa ciała waha się między 350 a 450 kg. Pod względem budowy przypomina muła – ma długą, wąską głowę z wydłużonymi nozdrzami, duże, zaokrąglone uszy oraz krótką, ale masywną szyję. Jej pysk jest szaro-czarny, a wargi pokryte wąsami. Grzywa jest wysoka i sztywna, a u młodych osobników sięga aż do grzbietu – z wiekiem staje się krótsza.

Jak wszystkie zebry, zebra Grévyego ma czarno-białe pasy, jednak u niej są one najciaśniej ułożone. Na szyi są nieco szersze, a na brzuchu oraz u nasady ogona nie ma ich wcale – te obszary pozostają białe, co odróżnia ją od innych gatunków. Nowo narodzone źrebięta mają brązowo-białe pasy, które ciemnieją w miarę dorastania.

Występowanie

Zebra Grévy’ego zamieszkuje głównie północną Kenię oraz niektóre izolowane obszary Etiopii. W przeszłości występowała także w Somalii i Dżibuti, jednak została tam wytępiona. Jej obecność w Sudanie Południowym nie jest pewna. Zebra pręgowana preferuje suche sawanny porośnięte akacjami i krzewami. Pod względem ekologicznym zajmuje miejsce pośrednie między przystosowanym do pustynnego życia dzikim osłem afrykańskim a zebrą stepową, która jest bardziej zależna od dostępu do wody.

Odżywianie zebry pręgowanej

Pożywienie zebry Grévy’ego składa się głównie z traw, roślin strączkowych oraz liści. W okresach niedoboru trawy chętnie żeruje na krzewach. Jej układ trawienny pozwala na wykorzystywanie pokarmu o niższej wartości odżywczej niż w przypadku przeżuwaczy. Może przetrwać bez wody nawet tydzień, ale jeśli jest dostępna, pije codziennie. W porze suchej często migruje na wyżej położone, lepiej nawodnione tereny.

Drapieżnicy

Głównymi drapieżnikami dorosłych zebr Grévy’ego są lwy, natomiast młode mogą padać ofiarą hien cętkowanych, likaonów pstrych, gepardów i lampartów. Samice zaciekle bronią swoich źrebiąt. Zwierzęta te są także podatne na pasożyty, zwłaszcza z rodzaju Trichostrongylus.

Ochrona zebr pręgowanych i zagrożenia

Zebra Grévy’ego jest gatunkiem zagrożonym. W latach 70. XX wieku jej populacja liczyła około 15 000 osobników, lecz do początku XXI wieku spadła o 75%, osiągając mniej niż 3 500 sztuk. W 2016 roku na wolności żyło już tylko 2 000 dojrzałych osobników. Obecnie populacja uznawana jest za stabilną, choć pozostaje niska.

W Kenii zebra Grévy’ego jest objęta ochroną prawną od 1977 roku, gdy wprowadzono zakaz polowań. Wcześniej była intensywnie tępiona dla swojej cennej skóry. Obecnie największym zagrożeniem dla tego gatunku jest utrata siedlisk i konkurencja z hodowlanym bydłem, które zajmuje wodopoje i wypiera zebry z ich naturalnego środowiska.

Programy hodowlane zebr pręgowanych prowadzone w ogrodach zoologicznych odniosły pewne sukcesy. Na przykład w White Oak Conservation w USA urodziło się już ponad 70 źrebiąt. Jednak mniej niż 0,5% naturalnego zasięgu występowania zebry Grévy’ego znajduje się w obszarach chronionych. W Etiopii jej siedliska są chronione w rezerwatach Aledeghi, Yabelo i Borana, a w Kenii m.in. w rezerwatach Samburu i Buffalo Springs.

Dodatkowym zagrożeniem dla tego gatunku jest inwazyjna roślina – jadłoszyn (Prosopis), która rozprzestrzeniła się w Etiopii, wypierając naturalne trawy będące podstawowym pożywieniem zebr pręgowanych.

Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:


Źródło

1. https://en.wikipedia.org/wiki/Gr%C3%A9vy%27s_zebra [dostęp: 24.02.2025].

© Źródło zdjęcia głównego: Wikimedia Commons. Autor: Daniel Fafard (Dreamdan). Licencja: CC BY-SA 3.0.

Jeśli podzielasz naszą misję i chciałbyś wesprzeć nasze działania, możesz to zrobić:

Z góry dziękujemy za okazaną nam pomoc!

Zobacz również

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

Popularne artykuły