Wyrak filipiński (Carlito syrichta) jest gatunkiem naczelnego ssaka zaliczanego do rodziny wyrakowatych (Tarsiidae). To endemiczny gatunek występujący tylko na terenie Filipin. Liczne populacje zwierzęcia obserwuje się zwłaszcza w południowo-wschodniej części archipelagu.
Początkowo wyraka filipińskiego zaliczano do rodzaju Tarsius. Jednak później przeniesiono go do nowego rodzaju Carlito. Klasyfikacja ta obowiązuje do dnia dzisiejszego.
Anatomia i morfologia
Dorosłe wyraki odznaczają się relatywnie niewielkimi rozmiarami ciała. Zazwyczaj mają od 80 do 160 mm wysokości. Masa ciała oscyluje na poziomie od 80 do 160 g, przy czym samce zazwyczaj są cięższe od swoich potencjalnych partnerek. Na brzuchu samicy widać kilka par sutków. Jednak tylko jedna z nich służy do karmienia potomstwa.
Wyraki filipińskie mają doskonale rozwinięty wzrok. Potrafią bez problemu dostrzegać różne obiekty także w całkowitej ciemności. Ich oczy pozostają nieruchome. Głowa może jednak obracać się w zakresie 180 stopni. Duże uszy umożliwiają zwierzęciu bezproblemowe wychwytanie nawet słabo słyszalnych dźwięków.
Futro wyraka jest szare bądź ciemnobrązowe. Łysy, zakończony kępką włosów ogon pozwala ssakowi utrzymać równowagę. Wyrak filipiński pomimo niewielkich rozmiarów ciała może skakać na odległość nawet 3 metrów. Doskonale wspina się też po drzewach.
Wyrak filipiński – ekologia
Wyrak filipiński zalicza się do zwierząt owadożernych. W skład jego diety poza świerszczami i konikami polnymi wchodzą także pająki, skorupiaki, jak również jaszczurki i ptaki. Swoje ofiary chwyta dłońmi, zabija je, a następnie wkłada do pyszczka.
Zwierzę najchętniej przebywa w tropikalnych, gęsto zarośniętych lasach deszczowych. Spotyka się je na terenach usytuowanych na wysokości około 700 m nad poziomem morza. Wyraki z natury są samotnikami. Żyją na terytoriach liczących sobie kilka ha (około 7 w przypadku samców i 3 w przypadku samic). Podczas żerowania przemieszcza się na odległość mniej więcej 1,5 km.
Zachowanie
Wyraki filipińskie wykazują się wzmożoną aktywnością w porze nocnej. Dni spędzają natomiast zaszyte w swoich kryjówkach, którymi zwykle są dziuple drzew. Trudno je zaobserwować w naturalnym środowisku. Zazwyczaj stronią bowiem od ludzi. Zwierzęta te przebywają głównie na drzewach. Rzadko schodzą na ziemię. Przemieszczają się też, przeskakując z gałęzi na gałąź.
Rozmnażanie wyraka filipińskiego
Okres godowy u wyraków filipińskich trwa od kwietnia do maja. Młode przychodzą na świat po około półrocznej ciąży. Samica zwykle rodzi jednego potomka, którego karmi mlekiem przez mniej więcej dwa miesiące. Nowonarodzone zwierzę ma już szeroko otwarte oczy. Jego ciała pokrywa natomiast gęste futerko. Wyrak tuż po narodzinach potrafi przytrzymywać się gałęzi. Umiejętności skakania po gałęziach nabywa natomiast w ciągu kilku następnych tygodni. Do tego czasu samica przenosi go w pyszczku. Wyraki filipińskie stają się zdolne do rozrodu w wieku mniej więcej dwóch lat.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Ślepiec stepowy – ślepiec
- Scorpio maurus – izraelski skorpion złoty
- Jaki dinozaur ma 500 zębów? – nigerzaur – jaszczur z Nigru
- Lielynazaura
- Pogrzebana ewolucja – skamieniałości dinozaurów w osadach morskich
Źródło
1. https://en.wikipedia.org/wiki/Philippine_tarsier [dostęp: 09.04.2025]
© Źródło zdjęcia głównego: Canva.


