Pliszka górska (Motacilla cinerea) to ptak z rodziny pliszkowatych (Motacillidae). Ma 18–19 cm długości. Przypomina pliszkę żółtą, ale żółte ubarwienie występuje tylko na gardle i w okolicach kloaki. Samce w okresie lęgowym mają czarne gardło.
Gatunek występuje w Eurosyberii. Zimuje w Azji i Afryce. Pliszka górska gniazduje nad płynącą wodą. Czasem buduje gniazda w konstrukcjach stworzonych przez człowieka. Poza sezonem lęgowym żyje nad jeziorami, wybrzeżami i innymi zbiornikami wodnymi. Kiwają ogonem i latają nisko, wykonując falisty lot. Mają ostry, krótki głos, często słyszany w locie.
Taksonomia
Nazwę naukową Motacilla cinerea wprowadził Marmaduke Tunstall w 1771 roku. Motacilla to łacińska nazwa pliszki siwej. Epitet cinerea oznacza „popielaty” i pochodzi od słowa cinis – „popiół”.
Dokładne pokrewieństwo pliszki górskiej jest niejasne. Należy do grupy pliszek spoza Afryki. Jest blisko spokrewniona z pliszką cytrynową i niektórymi modrogłowikami.
Wyróżnia się trzy podgatunki:
- M. c. patriciae – Azory,
- M. c. schmitzi – Madera,
- M. c. cinerea – Europa Zachodnia, Wyspy Kanaryjskie, północno-zachodnia Afryka, Azja Środkowa i Wschodnia.
Wygląd pliszki górskiej
Pliszka górska jest smukła. Ma białą brew i przerwany biały pierścień wokół oka. Grzbiet jest szary, a spód żółty z białawym brzuchem. Samiec w szacie godowej ma czarne gardło z białymi paskami po bokach.
Ptak ten żeruje samotnie lub w parach. Wybiera łąki i płytkie bagna. Często siada na skałach w wodzie i gałęziach drzew. Śpiew składa się z szybkich treli.
Występowanie
Pliszka górska występuje w całej strefie palearktycznej. Podgatunek M. c. cinerea żyje w Europie Zachodniej, Skandynawii i basenie Morza Śródziemnego. Podgatunek melanope występuje w Europie Wschodniej i Azji Środkowej, głównie w górach (Ural, Tienszan, Himalaje). Zimuje w Afryce i Azji.
Podgatunek robusta gniazduje w północno-wschodniej Azji (Syberia, Korea, Japonia). Na zimę migruje do Azji Południowo-Wschodniej. Pliszki górskie pojawiają się czasem na zachodnich wyspach Alaski. Rzadko trafiają do Kalifornii.
Pliszka górska – zachowanie
Sezon lęgowy pliszek górskich trwa od kwietnia do lipca. Pliszki gniazdują w pobliżu szybko płynących rzek i strumieni. Umieszczają gniazda między kamieniami, korzeniami lub w budowlach.
W Europie często gniazdują w szczelinach budynków.
Samica składa 3–6 jaj. W sezonie wychowują kilka lęgów, ale kolejne są mniej liczne. W Irlandii zwykle składają 5 jaj. Współczynnik przeżycia wynosi 80%. Największym zagrożeniem są drapieżniki.
Na Wyspach Kanaryjskich lęgi są mniejsze, a sezon lęgowy dłuższy. Inkubacja trwa dwa tygodnie. Młode opuszczają gniazdo po kolejnych dwóch tygodniach. W naturze żyją do 8 lat.
Pliszki górskie czasem gniazdują obok pluszczy. Zdarza się, że karmią ich pisklęta.
Żywią się wodnymi bezkręgowcami, np. muchówkami, jętkami, chrząszczami, skorupiakami i mięczakami. Zimą często żerują przy drogach. Lecą nisko, wydają głośne „chi-czip”, a po chwili wracają na wcześniejsze miejsce.
Samiec w trakcie toków wykonuje krótkie loty i wydaje wysokie dźwięki.
Zimą zbierają się w niewielkie grupy. Często wracają na te same zimowiska, nawet w miastach.
Zagrożenia
Dorosłe ptaki często mają pasożyty, np. kleszcze (Ixodes ricinus), które mogą przenosić boreliozę. Pliszki górskie mogą być nosicielami pierwotniaków Isospora.
Czasem padają ofiarą kukułek, które podrzucają im jaja. Polują na nie także pustułki.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Sikora uboga – szarytka – błotniczka – sikora trzcinna
- Szczekuszka amerykańska
- Czapla złotawa – czapelka złotawa
- Dwa miasteczka, które stanowią prawdziwy symbol Holandii
- Harry Potter – magia czy wyobraźnia?
Źródło
1. https://en.wikipedia.org/wiki/Grey_wagtail (dostęp: 22.03.2025).
© Źródło zdjęcia głównego: Canva.
