Pingwin skalny (Eudyptes chrysocome), inaczej skocz skalny. Występuje w wodach subantarktycznych zachodniej części Oceanu Spokojnego i Oceanu Indyjskiego. Spotyka się go także przy południowych wybrzeżach Ameryki Południowej.
Taksonomia
W 1743 roku angielski przyrodnik George Edwards opisał pingwina skalnego.
W 1758 roku Karol Linneusz zaktualizował swoje dzieło Systema Naturae.
Opis skocza skalnego
Pingwin skalny to najmniejszy pingwin z rodzaju Eudyptes. Dorasta do 45–58 cm długości. Zazwyczaj waży od 2 do 3,4 kg. Zdarzają się jednak osobniki ważące nawet 4,5 kg. Ma łupkowoszary grzbiet. Nad oczami znajdują się jasnocytrynowe brwi. Przechodzą one w długie pióra tworzące pióropusz po bokach głowy, za czerwonymi oczami.
Ekologia
Na świecie żyje około 1 miliona par tych pingwinów. Dwie trzecie to podgatunek E. c. chrysocome. Gniazduje on głównie na Falklandach i przy wybrzeżach Patagonii. Spotyka się go m.in. na Isla de los Estados, Wyspach Ildefonso, Diego Ramírez i Isla Noir. Podgatunek E. c. filholi żyje na wyspach: Księcia Edwarda, Crozeta, Kerguelena, Heard, Macquarie, Campbella, Auckland i Antypodów.
Poza sezonem lęgowym ptaki przebywają na otwartych wodach w pobliżu kolonii. Ich dieta to głównie kryl antarktyczny, kałamarnice, ośmiornice, ryby głębinowe, mięczaki, plankton i skorupiaki. Skorupiaki są podstawą pożywienia.
Pingwin Rocky z Akwarium w Bergen w Norwegii dożył 29 lat i 4 miesięcy. Zmarł w październiku 2003 roku. Jest uważany za najstarszego znanego pingwina skalnego, a może i najstarszego pingwina w ogóle.
Zachowanie
Nazwa „skocz” pochodzi od sposobu poruszania się tych ptaków. Zamiast się ślizgać lub wspinać jak inne pingwiny, skaczą po kamieniach i skałach. Inne pingwiny też tak robią, ale u tego gatunku zauważono to jako pierwsze. Występował bowiem na terenach odwiedzanych już w czasach nowożytnych.
Kolonie lęgowe zakładają blisko morza, na klifach albo dalej w lądzie.
Sezon rozrodczy trwa od września do listopada. Samica składa dwa jaja. Zazwyczaj inkubowane jest tylko jedno. Okres inkubacji wynosi około 35 dni. Młode są ogrzewane przez rodziców przez kolejne 26 dni.
Żerowanie
Pingwiny skalne żerują w różny sposób. Wpływ na to mają warunki środowiska, sezon, etap rozrodu i obecność lodu. Na żer wyruszają zazwyczaj grupowo. Potrafią oddalić się nawet o 157 km od kolonii.
Samice najczęściej żerują w ciągu dnia. Wyprawy trwają 11–12 godzin i składają się z wielu nurkowań. Czasem żerują też w nocy – wtedy nurkują płycej. Przeciętna wyprawa trwa 12 godzin, ale może wydłużyć się do 15. Ptaki opuszczają kolonię około 4:00 rano i wracają o zmierzchu.
W chłodnych wodach ptaki nurkują głębiej i dłużej. W cieplejszych rejonach, gdzie pokarmu jest więcej, żerowanie jest łatwiejsze.
Typy nurkowań pingwinów skalnych
Skocze skalne wykonują dwa typy nurkowań: pelagiczne i bentosowe. Pelagiczne są krótkie, płytkie i częste. Bentosowe są głębsze – nawet do 100 metrów – i trwają dłużej. Podczas tych nurkowań ptaki poruszają się z prędkością 6,9–8,1 km/h. Chociaż są dłuższe, to bardziej efektywne. Podobnie zachowują się inne gatunki, jak pingwin cesarski, białooki czy królewski.
Dostępność pokarmu zależy od wielu czynników, w tym od klimatu. Samice karmią młode głównie skorupiakami i rybami. Sukces w żerowaniu wpływa na wzrost piskląt. Gdy jedzenia brakuje, matki głodują, by nakarmić młode.
Ograniczenia
W czasie rozrodu samice skocza skalnego mają mniej czasu na żerowanie. Muszą wracać do kolonii o stałych porach. Po sezonie lęgowym stają się bardziej elastyczne. Gdy brakuje im energii, wybierają kilka krótszych wypraw zamiast jednej długiej.
Mimo skuteczności, nurkowania bentosowe mają ograniczenia. Najdłuższe nurkowania tlenowe trwają około 110 sekund. Czasami zdarzają się też dłuższe – nawet 180–190 sekund.
Status i ochrona
Według IUCN pingwiny skalne są gatunkiem narażonym. Ich liczba zmniejszyła się o jedną trzecią w ciągu ostatnich 30 lat. Zagrożeniem są rybołówstwo przemysłowe i wycieki ropy.
Zoo Drusillas w East Sussex prowadzi europejską księgę hodowlaną tego gatunku. Program działa za zgodą EAZA. Kierowniczka zoo, Sue Woodgate, posiada specjalistyczną wiedzę. Koordynuje przemieszczanie się ptaków i doradza innym ogrodom zoologicznym.
Relacje z ludźmi
Rdzenni mieszkańcy Ziemi Ognistej – lud Yahgan – polowali na pingwiny. Używali do tego proc i oszczepów. Ptaki były dla nich źródłem jedzenia.
Dziś skocze skalne są bardzo rozpoznawalne. Kolonie w Ameryce Południowej przyciągają wielu turystów. Wyspy, na których żyją, były odwiedzane już w XVIII wieku przez wielorybników i żeglarzy. W filmach i książkach często przedstawia się właśnie ten gatunek – Eudyptes chrysocome chrysocome.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Koziorożec alpejski
- Sikorki – rodzaje, które warto znać i obserwować
- Jakie zwierzęta mieszkają na Antarktydzie?
- Zdrowy sen a dobrostan psychiczny: psychologiczne strategie poprawy jakości snu
- Najważniejsze zasady savoir vivre w biznesie
Źródło
1. https://en.wikipedia.org/wiki/Western_rockhopper_penguin (dostęp: 04.04.2025).
© Źródło zdjęcia głównego: Canva.
