Górniczek zwyczajny (Eremophila alpestris) to ptak z rodziny skowronków. Występuje na półkuli północnej. W Ameryce Północnej nazywany jest „horned lark”, w Europie „shore lark”.
Taksonomia
Po raz pierwszy opisany w 1758 roku przez Karola Linneusza jako Alauda alpestris. Opis oparty był na pracach Marka Catesby’ego z lat 1729–1732. Pierwotnie uznano, że jego typowe miejsce występowania to Ameryka Północna, później zawężono je do wybrzeży Karoliny Południowej.
Obecnie klasyfikowany w rodzaju Eremophila, razem z górniczkiem małym (Eremophila bilopha). Nazwa alpestris pochodzi z łaciny i oznacza „górski”.
Badania genetyczne z 2023 roku sugerują bliskie pokrewieństwo górniczka małego z niektórymi podgatunkami górniczka zwyczajnego.
Podgatunki
Obecnie wyróżnia się 42 podgatunki, w tym:
- Eremophila alpestris arcticola – północna Alaska i Kolumbia Brytyjska,
- Eremophila alpestris alpestris – wschodnia Kanada,
- Eremophila alpestris strigata – południowa Kolumbia Brytyjska i Oregon,
- Eremophila alpestris praticola – południowo-wschodnia Kanada i północno-wschodnie USA,
- Eremophila alpestris giraudi – południowe USA i północny Meksyk,
- Eremophila alpestris flava – północna Europa i Azja,
- Eremophila alpestris brandti – Rosja, Mongolia, północne Chiny,
- Eremophila alpestris penicillata – Turcja, Iran,
- Eremophila alpestris longirostris – Pakistan, Himalaje.
Górniczek zwyczajny – wygląd
Górniczek zwyczajny ma szarobrązowy grzbiet i jasny spód. Na głowie ma czarne i żółte wzory. Ogon, z wyjątkiem środkowych piór, jest czarny. Samce latem mają charakterystyczne „rogi”.
Wymiary:
- Długość: 16–20 cm,
- Masa: 28–48 g,
- Rozpiętość skrzydeł: 30–34 cm.
Śpiew to wysoki dźwięk, czasem przechodzący w tryl. Często śpiewa w locie.
Występowanie i siedlisko
Górniczek zwyczajny zamieszkuje Amerykę Północną, Europę i Azję. Preferuje otwarte przestrzenie. W Eurazji gniazduje powyżej granicy lasu, zimą przenosi się na niziny. W Wielkiej Brytanii pojawia się zimą, głównie na wybrzeżach. W Ameryce Północnej żyje na preriach, pustyniach i terenach rolniczych.
Rozmnażanie górniczka zwyczajnego
Samce górniczka zwyczajnego bronią terytorium. Podczas zalotów wykonują śpiew i szybkie loty w dół. Gniazdo buduje samica górniczka – jest to zagłębienie w ziemi wyłożone trawą, piórami i sierścią. Często dodaje kamyki lub odchody.
Samica składa 2–5 jaj. Wysiadywanie ich trwa 10–12 dni. Młode osobniki górniczka zwyczajnego pozostają w gnieździe 8–10 dni. Rodzice karmią je wspólnie.
Na południu ptaki mogą mieć do trzech lęgów w roku, na północy zwykle jeden.
Status i ochrona
Populacja górniczka zwyczajnego maleje. North American Breeding Bird Survey wskazuje na znaczny spadek liczebności tych skowronkowatych. W 2016 roku Partners in Flight sklasyfikowało go jako gatunek w ostrym spadku liczebności. Przyczyną jest utrata siedlisk górniczka zwyczajnego, urbanizacja i kolizje z turbinami.
W 2013 roku podgatunek Eremophila alpestris strigata uznano za zagrożony na mocy Endangered Species Act.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Pingwin peruwiański – pingwin Humboldta
- Kolczatka australijska
- Głowomłot olbrzymi – głowomłot wielki
- Psychologia sportu: jak radzić sobie ze stresem przed zawodami?
- Dieta dla lepszej odporności
Źródło
1. https://en.wikipedia.org/wiki/Horned_lark (dostęp: 31.03.2025).
© Źródło zdjęcia głównego: Canva.
