Australorzekotka szmaragdowa (Ranoidea caerulea, dawniej Litoria caerulea) to spokojny i dość duży przedstawiciel nadrzewnych żab, pochodzący z Australii i Nowej Gwinei. Inaczej nazywana jest także rzekotką australijską, rzekotką szmaragdową lub litorią wielkopalcą.
Ten gatunek przyciąga uwagę nie tylko swoim wyglądem, ale też spokojnym usposobieniem i niezwykłymi właściwościami skóry, dzięki którym jest odporny na choroby i popularny jako zwierzę domowe.
Wygląd i cechy szczególne rzekotki australijskiej
To jedna z większych australijskich żab – osiąga nawet 11,5 cm długości. Samice są nieco większe niż samce. Ich ciało jest krępe, palce zakończone dużymi przylgami, które umożliwiają wspinanie się po śliskich powierzchniach. Kolor skóry zależy od temperatury i środowiska – od szaro-oliwkowego po intensywnie zielony. Czasem na grzbiecie pojawiają się drobne, białe plamki.
Samce mają szary worek wokalny, którym wydają odgłosy godowe – spokojne, powolne „brawk-brawk-brawk”.
Żaba ta odróżnia się od podobnych gatunków brakiem białej linii wzdłuż żuchwy (obecnej u rzekotki nowogwinejskiej) oraz mniejszymi gruczołami przyuszniczymi niż Ranoidea splendida.
Zasięg występowania i środowisko życia
Rzekotka szmaragdowa naturalnie występuje w północnej i wschodniej Australii oraz w Nowej Gwinei. Spotykana jest głównie w wilgotnych, tropikalnych regionach – w lasach, nadrzecznych zaroślach, eukaliptusowych zagajnikach, a także w okolicach zbiorników wodnych i na obszarach trawiastych.
Zadziwiająco dobrze znosi obecność ludzi. Nierzadko pojawia się w domach, łazienkach, rynnach, zbiornikach na wodę czy na parapetach, gdzie żywi się owadami przyciągniętymi światłem. Potrafi wrócić w to samo miejsce po przesiedleniu, co sugeruje u niej zdolność orientacji w terenie.
Tryb życia australorzekotki szmaragdowej
Litoria wielkopalca prowadzi nocny tryb życia. Wieczorami rozpoczyna polowanie na owady – ćmy, karaluchy, pasikoniki, a także pająki, inne żaby, a nawet małe ssaki. Mniejsze ofiary chwyta lepkim językiem, większe – przyciska łapami i wpycha do pyska.
W ciągu dnia śpi w chłodnych, wilgotnych zakamarkach – w dziuplach, pod kamieniami czy w rurach. W okresach suszy potrafi przetrwać w ukryciu, tworząc ze zrzucanego naskórka i śluzu ochronny kokon.
Kiedy się przestraszy – np. gdy ktoś na nią nadepnie – wydaje głośny krzyk. Przy dotyku potrafi piszczeć. Ogólnie jest jednak wyjątkowo spokojna, dlatego często wybierana jako zwierzę domowe.
Rozmnażanie
Okres godowy australorzekotki szmaragdowej przypada na okres od listopada do lutego. Samce nawołują samice z lekko podwyższonych miejsc w pobliżu zbiorników wody. Samica składa od 200 do 2000 jaj, które początkowo unoszą się na wodzie, a po dobie opadają.
Kijanki rosną przez około 6 tygodni, po czym przechodzą przeobrażenie i wychodzą na ląd jako młode żabki.
Rzekotka australijska jako zwierzę domowe
Rzekotka szmaragdowa jest jedną z najczęściej hodowanych żab na świecie. Ceni się ją za łagodny charakter, odporność na choroby i długowieczność – w niewoli żyje średnio 16 lat, a czasem nawet ponad 20. Jest łatwa w utrzymaniu, ale wymaga kontroli wagi – w niewoli łatwo się przejada i tyje, co prowadzi do nadmiernego otłuszczenia ciała i „pulchnego” wyglądu.
Ważne ostrzeżenie – niektóre świetliki, np. z rodzaju Photinus, są dla niej trujące. Znane są przypadki śmiertelnego zatrucia po zjedzeniu świetlika.
Znaczenie naukowe i medyczne
Skóra tej żaby to prawdziwy cud natury – wydziela substancje o właściwościach przeciwbakteryjnych i przeciwwirusowych, które zwalczają groźne patogeny, a nawet niszczą wirusa HIV bez szkody dla zdrowych komórek. Inne peptydy wpływają na trawienie i apetyt, i mają zastosowanie medyczne.
Co ciekawe, dzięki swoim wydzielinom, rzekotka szmaragdowa jest odporna na chytridiomikozę – chorobę wywoływaną przez grzyb Batrachochytrium dendrobatidis, która zdziesiątkowała wiele populacji płazów na świecie.
W badaniach naukowych wykorzystuje się też strukturę jej przylg na palcach – do badania mechanizmu przyczepności do wilgotnych powierzchni.
Ochrona rzekotki australijskiej
Gatunek ten objęty jest ochroną prawną w Australii, a IUCN klasyfikuje go jako „najmniejszej troski” – jego populacja jest stabilna, a zasięg występowania szeroki. Zagrożeniem są zanieczyszczenia, domowe drapieżniki (koty, psy), a lokalnie – także eksport w celach hodowlanych.
W Nowej Gwinei sytuacja gatunku nie została dokładnie zbadana, choć wiadomo, że część populacji występuje w obszarach chronionych.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Kukabura chichotliwa – kukabura- łowiec olbrzymi
- Krab palmowy
- Ciąża słonia – ile trwa, jak przebiega i inne ciekawostki
- Dlaczego wymarłe drzewa były najbardziej złożone?
- Ćmy po milionach lat – jakie były, takie są
Źródło
1. https://en.wikipedia.org/wiki/Australian_green_tree_frog (dostęp: 22.05.2025).
© Źródło zdjęcia głównego: Canva.
