Wojsiłka pospolita (Panorpa communis) jest gatunkiem owada zaliczanego do rodziny wojsiłkowatych (Panorpidae). Reprezentuje rząd wojsiłek (Mecoptera). Owad jest blisko spokrewniony z wojsiłką zwyczajną (Panorpa vulgaris). Ma jednak inne od niej upodobania środowiskowe. Wojsiłki pospolite zazwyczaj spotyka się w zaroślach pokrzyw oraz w żywopłotach. Żyją także na łąkach i na obrzeżach lasów.
Rozmieszczenie wojsiłek pospolitych
Wojsiłki pospolite zamieszkują różne kraje na Starym Kontynencie. Zasiedlają m.in. terytoria Włoch, Szwajcarii, Niemiec, Austrii, Czech, Węgier, Słowacji, Ukrainy i Rosji. Występują także powszechnie w północnych rejonach Azji.
Opis
Wojsiłki pospolite zwykle dorastają do około 30 milimetrów długości przy rozpiętości skrzydeł na poziomie mniej więcej 35 milimetrów. Ich ciała ubarwione są na czarno-żółto. Głowa i ogon wyróżniają się natomiast jasnoczerwoną kolorystyką. Samca można łatwo rozpoznać po znajdującej się w tylnej części ciała parze uchwytów. Owad wykorzystuje je do trzymania partnerki w trakcie odbywania aktu kopulacji.
Na przezroczystych skrzydłach widać ciemne przebarwienia i plamki. Głowa zakończona jest charakterystycznym, skierowanym ku dołowi dziobem. Znajdują się na niej duże oczy. U owadów stwierdza się wyraźny dymorfizm płciowy. Samce z reguły są mniejsze i lżejsze od samic. Mają też krótsze odnóża.
Odwłok samicy składa się z ośmiu segmentów. Najkrótszy z nich jest ostatni. Szósty segment zwęża się lekko ku tyłowi. Larwy wojsiłek pospolitych osiągają długość około 20 milimetrów. Mają trzy pary odnóży piersiowych oraz osiem par odnóży brzusznych. Na tym etapie życia owady wyglądają jak gąsienice.
Wojsiłka pospolita – biologia i zwyczaje
Dorosłe osobniki wykazują wzmożoną aktywność w okresie od maja do września. Ich ulubionym przysmakiem są ciała martwych owadów. Czasem polują też na żywe mszyce. Nierzadko pozyskują pożywienie z pajęczyn lub roślinnych soków.
Wojsiłki pospolite mają dobrze rozwinięte skrzydła. W praktyce jednak rzadko je wykorzystują. Sporadycznie przemieszczają się bowiem na większe odległości. Przeważnie pełzają po powierzchni roślin. Lubią przebywać zwłaszcza w wilgotnych, zacienionych miejscach, usytuowanych w bliskiej odległości od zbiorników bądź cieków wodnych. Często spotyka się je wzdłuż żywopłotów. Samice składają jaja w glebie. Ich larwy zazwyczaj pozostają w jednym miejscu. Tam też dochodzi do ich przepoczwarzenia się.
Zachowanie kopulacyjne
W okresie godowym samce wydzielają feromony. W celu przypodobania się partnerkom przekazują im swoje wydzieliny ślinowe. Obdarowują je też martwymi owadami. Zanim dojdzie do kopulacji, przedstawiciele obu płci wykonują specjalny rytuał. Polega on na ruszeniu skrzydłami i drganiu odwłokiem.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Trzmiel gajowy
- Świnionos malutki – ryjkonos malutki
- Największe oczy na świecie mają aż 30 cm średnicy!
- Bambiraptor
- Kim byli neandertalczycy?
Źródło
1. https://en.wikipedia.org/wiki/Panorpa_communis [dostęp: 19.03.2025]
© Źródło zdjęcia głównego: Canva.
