Przekrasek mróweczka (Thanasimus formicarius) jest gatunkiem średniej wielkości owada zaliczanego do rodziny przekraskowatych (Cleridae). Chrząszcza wyróżnia miękkie ciało i silne żuwaczki, dzięki którym może on bez problemu przecinać twarde pancerze korników. Przekraski uznaje się za bardzo pożyteczne owady.
Cykl życiowy przekraska mróweczki
Dorosłe osobniki spędzają zimę w dolnych partiach drzew iglastych lub liściastych. Wraz z nastaniem wiosny wylatują ze swych kryjówek i udają się na żer. Do ich ulubionych przysmaków należą przedstawiciele gatunku Ips typographus oraz Tomicus piniperda i Tomicus minor. Zwykle szukają ofiar pod korą powalonych drzew, zwłaszcza sosen i świerków. Są w stanie bezbłędnie zidentyfikować swoją zdobycz dzięki lotnym związkom – terpenom, a także feromonom wydzielanym przez korniki.
Korniki stanowią przysmak nie tylko dojrzałych osobników, ale też larw. Młode owady przedostają się do korytarzy w drzewie wydrążonych przez swoje ofiary i zjadają ich jaja, larwy oraz poczwarki.. Przekraska pozostaje w stadium larwalnym przez około 2 lata. Do jej przepoczwarzenia dochodzi w miesiącach jesiennych. Zwykle ma to miejsce w komorach pod korą. Dorosłe osobniki kończą żywot w wieku kilku miesięcy.
Samce i samice w trakcie godów wielokrotnie odbywają kopulację. Przed połączeniem się osobniki płci męskiej najpierw gonią swoją partnerkę, a następnie wczepiają się w jej tułów.
Samice składają kilkadziesiąt jaj. Zwykle robią to w szczelinach kory nieopodal chodników korników. Różowe larwy wylęgają się po upływie siedmiu dni. Bezpośrednio po wykluciu są już zdolne do polowania pod korą. Młode osobniki cechują się szybkością i zwinnością, a także zdolnością do przemieszczania się tyłem. Przed przepoczwarczeniem tworzą owalne komory wyściełane śluzem. Dorosłe osobniki pojawiają się na wiosnę.
Zakres ofiar
Przekrasek mróweczka żywi się przedstawicielami 27 gatunków korników z 15 rodzajów. Do jego ulubionych przysmaków należą zwłaszcza reprezentanci rodzajów Agrilus, Ips, Tomicus, Scolytus i Dryocoetes. Chrząszcze polują na korniki żerujące na drzewach iglastych (sosna, świerk, modrzew, daglezja) oraz liściastych (dąb, jesion, topola). Niekiedy łapią też i zjadają owady z gatunku Agrilus biguttatus.
Przekrasek mróweczka – zachowanie
Dorosłe chrząszcze skutecznie blokują potencjalnej ofierze możliwość ucieczki poprzez wczepienie się w nią wszystkimi odnóżami. Później dostają się do jej miękkich tkanek dzięki przegryzieniu miejsc połączenia głowy, tułowia i odwłoka. Na żerowanie poświęcają około 10 minut dziennie. Zwykle zjadają 3 korniki w ciągu kilku dni. Zawsze pochłaniają całe ofiary, nie marnując zdobyczy. Przekraski najczęściej składają jaja w korze sosen.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Popielica szara
- Trzciniak zwyczajny – trzciniak drozdówka
- Żywe skamieliny kwestionują teorię ewolucji
- Pradawne skamieniałości – czym są trylobity?
- Atrament prehistoryczny – czy aby na pewno?
Źródło
1. https://en.wikipedia.org/wiki/Thanasimus_formicarius [dostęp: 25.08.2025]
© Źródło zdjęcia głównego: Canva.
