Jakie są największe krokodyle na świecie?

„Jeśli nie chcesz mojej zguby, krokodyla daj mi luby!” Jak widać, upolowanie takiego zwierzęcia byłoby uznawane za akt niezwykłej odwagi. Czy słusznie? Krokodyle faktycznie są groźnymi gadami i nie bez powodu ludzie obawiali się ich i nadal strach ten jest w nas zakorzeniony.

Ogólne wiadomości o gadach

Krokodyle należą do gromady gadów. Są to zwierzęta kręgowe, które są pokryte łuskami bądź pancerzem. W skórze pozbawionej gruczołów znajdują się ziarnka barwników, które przyczyniają się do nadania zwierzęciu określonego koloru, ale też pozwalają na zmianę koloru (jak u kameleona). Nogi u gadów mogą być dobrze wykształcone. Pozwalają one wtedy zwierzęciu na wysokie dźwiganie ciała ponad ziemią. Jednak zdarza się, że łapy nie są dobrze wykształcone i wtedy brzuch gada dotyka ziemi, a on sam porusza się pełzając niczym wąż – robią ciałem ruchy w lewo i w prawo. Nogi gadów zaopatrzone są w pazury.

Krew gadów nie posiada stałej temperatury – zależy ona bowiem od ciepłoty powietrza lub wody¹.

Krokodyle

Chociaż widząc dużego jaszczurkowatego gada pływającego w wodzie, mówimy: „o, krokodyl!” (w zależności od dystansu dzielącego nas od owego zwierzęcia, zdanie to zabarwione jest albo fascynacją, albo przerażeniem), to jednak warto pamiętać, że krokodyle (a raczej rząd krokodyli) obejmuje współcześnie aż 23 różne gatunki. Łączy je to, że są to duże gady z płaską głową i długim pyskiem. Krokodyle mają raczej krótkie łapy, chociaż nie jest to regułą. Znajdujące się na szczycie głowy oczy,  uszy i nozdrza pozwalają im na polowanie na ofiary, kiedy jednocześnie są niemal całkowicie ukryte w wodzie.

Do rzędu krokodylowatych należą tzw. krokodyle właściwe, aligatory, kajmany i gawiale².

Jednak, skoro wszystkie krokodyle są duże, to czy można wyróżnić kilka największych z nich?

Jakie są największe krokodyle?

Krokodyl różańcowy

Największym współcześnie żyjącym gadem, a zarazem największym żyjącym drapieżnikiem lądowym i rzecznym, jest właśnie krokodyl różańcowy. To najgroźniejszy krokodyl. Jest on hipermięsożercą, a także drapieżnikiem znajdującym się na samym szczycie łańcucha pokarmowego. Atakuje z zasadzki i jest w stanie polować na niemal każde zwierzę, które wkroczy nieuważnie na jego terytorium, w tym ryby, rekiny, a nawet ludzi. W Parku Narodowym Kakadu znajduje się wiele znaków ostrzegających przed nimi i, choć może wydawać się to zbędne, to takie nie jest: krokodyle różańcowe odznaczają się dużą sprawnością, siłą, a także bojowym usposobieniem, które sprawia, że nieraz atakowały one ludzi, którzy znaleźli się na ich terytorium.

Krokodyl różańcowy zamieszkuje wschodnie wybrzeża Indii, większość terenów Azji Południowo-Wschodniej, sięgając nawet północnej Australii. Znaleźć można go także na wschodnim wybrzeżu Afryki i przy brzegach Japonii.

Jak duże są te krokodyle? Młode, świeżo wyklute osobniki mierzą od 25 do 30 cm długości i mogą ważyć średnio 70 g. Dorosły samiec krokodyla różańcowego ma zazwyczaj długość 4,3-5,2 m, ważąc przy tym 400-1000 kg. Zdarzały się także osobniki mierzące około 7 metrów, jednak w dzisiejszych czasach są one rzadkie (jest to wynik kłusownictwa)³.

Krokodyl nilowy

Tak, to ten krokodyl, który był czczony w starożytnym Egipcie. Jest on też drugim pod względem wielkości przedstawicielem rodziny krokodylowatych. Występuje w prawie całej Afryce na południe od Sahary, a także na Madagaskarze. Oczywiście, choć nazwa sugerować może inaczej, można spotkać go nie tylko w rzece Nil, ale też w jeziorach, na bagnach i w innych rzekach.

Długość ciała krokodyla nilowego może wynosić nawet 5,5-6,5 metra, a waga tego gada sięga jednej tony.

Ciekawym zwyczajem krokodyli nilowych jest to, że leżą one często w słońcu na lądzie z otwartymi paszczami, a wtedy przylatują do nich ptaki, które oczyszczają i wybierają resztki pokarmu spomiędzy ich zębów.

Inną ciekawostką o tym ogromnym gadzie jest to, że potrafi wybić swoje ciało za pomocą ogona ponad taflę wody nawet na wysokość 2 metrów!⁴

Gawial gangesowy

Jedyny przedstawiciel rodziny gawialowatych. Gawial gangesowy wyróżnia się charakterystyczną, wąską głową z silnie wydłużonym, cienkim pyskiem. Na jego końcu znajdują się otwory nosowe. Gawial ten występuje w Indiach i Birmie, zamieszkując duże rzeki. Jest krytycznie zagrożony wymarciem. Pełni funkcję czyściciela Gangesu z padliny, jest więc także z tego powodu chroniony i czczony.

Osiągać może do 7 metrów długości, a waży nawet do 1000 kg.

Największy krokodyl w historii

Dzisiejsze największe krokodyle budzą lęk wśród ludzi. Warto jednak pamiętać, że naukowcy uważają, że dawne krokodyle były jeszcze większe.

Jeden z nich, deinozuch (z greki można przetłumaczyć tę nazwę jako „straszny krokodyl”), to wymarły dziś rodzaj krokodyla. Naukowcy uważają, że deinozuch mógł żyć co najmniej 6000 lat temu w Karolinie Północnej, a także w dziesięciu innych stanach USA oraz w północnym Meksyku.

Ten wymarły rodzaj krokodyla był o wiele większy od współcześnie żyjących. Według naukowców mógł osiągać nawet 12 metrów długości. Ważył około 8,5 tony. Poza tym jednak nie różnił się zbytnio od dziś żyjących krokodyli⁵.

Co jest większe: krokodyl czy aligator?

Na koniec jeszcze jedna ciekawostka. Często używane są zamiennie na te gady nazwy: krokodyl i aligator. Jednak czy to jest to samo zwierzę? Nie, należą one do różnych rodzin, chociaż mają wiele podobieństw (np. długie pyski, krótkie ogony, kościste grzbiety). Można je jednak odróżnić po następujących cechach:

• kształt pyska – aligatory szczycą się szerokim, U-kształtnym, a krokodyle posiadają pysk wąski, w kształcie litery V,
• zęby – niewidoczne przy zamkniętym pysku u aligatora, a u krokodyla zauważyć można niektóre z nich znajdujące się w dolnej szczęce⁶,
• kolor – aligatory są szare lub czarne, a krokodyle mają kolor oliwkowy lub brązowy.

Więcej o tym, jak rozróżnić krokodyla, kajmana i aligatora przeczytasz w artykule: Czym się różni aligator a krokodyl a kajman – poznaj różnice.

Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:

• Jakie są największe ćmy w Polsce?
• Sahara, czyli największa pustynia na świecie – co o niej wiemy?
• Eyjafjallajökull
• Fudżi
• Genealogie Jezusa Chrystusa w Nowym Testamencie

Bibliografia

1. Władysław Umiński, Gady i płazy. Opowiadania o życiu jaszczurek, wężów, krokodylów, żółwi i płazów, Warszawa 1918.
2. Krokodyle, [w:] Encyklopedia PWN online, https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/krokodyle;3927546.html [dostęp: 31.03.2025].
3. Krokodyl różańcowy (Crocodylus porosus), [w:] dinoanimals.pl, https://dinoanimals.pl/zwierzeta/krokodyl-rozancowy-crocodylus-porosus/, [dostęp: 31.03.2025].
4. Krokodyl nilowy. Crocodylus niloticus, [w:] zoo.wroclaw.pl, https://zoo.wroclaw.pl/zwierzeta/krokodyl-nilowy/ [dostęp: 31.03.2025].
5. Deinozuch, wikipedia.pl, https://pl.wikipedia.org/wiki/Deinozuch [dostęp: 31.03.2025].
6. Amy Tikkanen, What’s The Difference Between Alligators and Crocodiles?, [w:] britannica.com, https://www.britannica.com/story/whats-the-difference-between-alligators-and-crocodiles [dostęp: 31.03.2025].

© Źródło zdjęcia głównego: Canva.