Dwa najwolniejsze stworzenia: ślimak i żółw. Przez swoją powolność tradycyjnie postrzegano ślimaki jako symbol lenistwa. Jednak w Piśmie Świętym, co ciekawe, nie pojawia się w takim kontekście. Wzmiankę o ślimaku znaleźć można w Księdze Psalmów, gdzie użyty jest jako metafora: „niech przeminą jak ślimak, co na drodze się rozpływa”1. Autor psalmu używa obrazu ślimaka „rozpuszczającego się”, prawdopodobnie nawiązując tymi słowami do śluzu, który zostawia to zwierzę podczas poruszania się. Zatem w Biblii ślimak jest symbolem raczej przemijania i marności. Uważano, że poprzez znaczenie mokrym śladem szlaku swojej wędrówki ślimak niszczy samego siebie. Jakie jeszcze ciekawostki skrywa to z pozoru niepozorne stworzonko?
Ile żyją ślimaki?
Ślimaki, inaczej także brzuchonogi, to grupa zwierząt, w której znajduje się ponad 65 tysięcy gatunków. 30 tysięcy z nich żyje w morzach i oceanach, 5 tysięcy w wodach słodkich, a kolejne 30 tysięcy – na lądzie. Długość życia ślimaka będzie więc zależała od środowiska oraz gatunku.
Achatina to największe lądowe ślimaki świata. Pochodzą z Afryki, choć podbijają także np. Andaluzję. Ich muszla osiąga rozmiar 6-10 cm, a masa ciała dochodzi nawet do 0,5 kg2.
Ile żyją ślimaki afrykańskie (czyli achatina)? W środowisku naturalnym zwykle dożywają od 3 do 5 lat, jednak w hodowli żyje 5-10 lat.
Ślimak winniczek to jeden z popularniejszych w Polsce ślimaków. Zamieszkuje wilgotne lasy, parki i ogrody. Żywi się świeżymi liśćmi, dlatego uznawany jest za szkodnika. Ile żyją ślimaki winniczki? W naturze 5-8 lat, w hodowli dożyć może nawet 15 lat.
Wstężyk ogrodowy, zwany także ślimakiem ogrodowym, to kolejny popularny ślimak w naszym regionie. Obecny jest na obszarze całej Polski, można go spotkać także w ogródkach. Występuje w Europie oraz w Ameryce Północnej, na tereny której został introdukowany. Ile żyją ślimaki ogrodowe? Wstężyki ogrodowe mogą dożyć do 10 lat w hodowli, jednak w warunkach naturalnych zwykle dożywają 2-5 lat.
Ślimak akwariowy to dość ogólna nazwa ślimaków chętnie hodowanych w akwariach. Długość życia takich ślimaków będzie różniła się od gatunku, warunków środowiskowych i opieki. Ile żyją ślimaki akwariowe? Ampularia żyje od roku do ponad 4 lat (zależnie od temperatury: im cieplej tym krócej będzie żył). Mystery Snail żyje rok, maksymalnie do dwóch lat.
Długość życia ślimaków – ciekawostki
Wiadomo, że długość życia ślimaków będzie zależała od gatunku, warunków panujących w środowisku, a także od wielu innych czynników. Jednak zauważono, że ślimaki żyjące w morzach żyją dłużej niż ich ładowi kuzyni. Jeden z przedstawicieli ślimaków morskich, Littorina littorea, może dożyć nawet 10-15 lat, a niektóre z gatunków głębinowych ślimaków oceanicznych dożywają nawet 40 lat!
Ślimak kontra żółw
„Wolny jak ślimak”, „wleczesz się jak żółw” to niektóre z powiedzonek sugerujących powolność tych dwóch zwierząt. Zwłaszcza w książeczkach dziecięcych czy bajkach utrwalany jest taki obraz ślimaka i żółwia. Jeśli więc ktoś z Czytelników zastanawiał się kiedyś, który z nich wygrałby w wyścigu, to już spieszę z odpowiedzią. Najpierw jednak odpowiedzieć należy na pytanie: po co ślimak wydziela śluz? Produkowanie i pozostawianie śluzu na swojej drodze ma za zadanie ułatwić tym stworzeniom poruszanie się po powierzchniach. Co ciekawe, zdarza im się także używać śluzu pozostawionego przez inne ślimaki w celu szybszego poruszania się. Z tymi ułatwieniami stworzenia te są w stanie osiągnąć prędkość do 7m/h3. Jak wygląda sytuacja u żółwi? Pomimo tego, że również nie są uznawane za najszybsze, to są w stanie osiągnąć prędkość około kilometra na godzinę (żółw lądowy), lub od 2,8 do 10 km/h (żółwie wodne). Odpowiedź jest więc prosta i niestety należy stwierdzić, że nawet najwolniejszy żółw lądowy wygra wyścig z najszybszym ślimakiem.
Dzień świstaka? Nie, Dzień Ślimaka!
Tak, istnieje takie święto! Obchodzić je można 24 maja i w ramach świętowania warto zgłębić wiedzę na temat tych mięczaków, ich unikalnych cech oraz roli, jaką pełnią w przyrodzie. Bo nie zawsze są one szkodnikami, chociaż utarło się, by tak o nich mówić. Dlaczego ustanowiono to święto? Ponieważ, co ciekawe, ślimaki są tzw. bioindykatorami, czyli wskaźnikami jakości środowiska. Poprzez monitorowanie ich liczby i kondycji naukowcy oceniają stan zdrowotny środowiska naturalnego4. Takie „użycie” ślimaków w nauce wynika z faktu, że zwierzęta te są niezwykle wrażliwe na różnego rodzaju zanieczyszczenia.
Ślimaki w kosmetyce
Troska o wygląd zewnętrzny jest obecna wśród wszystkich pokoleń ludzkich od samego zarania dziejów. Kanony zmieniały się, jednak dążenie do odnalezienia najlepszej pielęgnacji pozostawało. Od zawsze wykorzystywano także w kosmetyce substancje pochodzenia naturalnego. Takim surowcem jest między innymi śluz ślimaka. Jest to dość zaskakujące, jednak wydaje się, że wielu konsumentów nie dziwi zawartość surowców pozyskiwanych ze ślimaków w kremach czy serach do twarzy. Korzystne efekty kosmetyczne działania śluzu ślimaka zostały potwierdzone w badaniach klinicznych5. Wykorzystywany jest głównie w celu poprawy napięcia i elastyczności skóry.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Co jedzą ślimaki? Sprawdź ich dietę i ulubione pokarmy
- Największy dinozaur mięsożerny – zobacz prawdziwe potwory!
- Zięba zwyczajna
- Wąż Eskulapa
- Zło i cierpienie w starożytnych mitach
- Stado dinozaurów pogrzebane przez potop na pustyni Gobi
Przypisy
- Biblia Tysiąclecia, Księga Psalmów 58, 9.
- Achatina, [w:] wikipedia.org, https://pl.wikipedia.org/wiki/Achatina (dostęp: 16.04.2025).
- N. Majka-Niedźwiedzka, Fascynujący świat ślimaków, [w:] lasy.gov, https://mragowo.olsztyn.lasy.gov.pl/widget/aktualnosci/-/asset_publisher/1m8a/content/fascynujacy-swiat-slimakow/ (dostęp: 16.04.2025).
- Dzień Ślimaka – fascynujący świat ślimaków i ich znaczenie w przyrodzie, [w:] irme.pl, https://irme.pl/dzien-slimaka-fascynujacy-swiat-slimakow-i-ich-znaczenie-w-przyrodzie/ (dostęp: 16.04.2025).
- A. Gunia-Krzyżak, A. Sowa, K. Piska, D. Żelaszczyk, H. Marona, Zaskakujące i niezwykłe składniki współczesnych kosmetyków, [w:] „Farmacja Polska” 2021, nr 5, s. 287-296.
© Źródło zdjęcia głównego: Canva.
