Nieśmiertelność w zasięgu ręki?

Nieśmiertelność przestaje być domeną tylko religii i fikcji literackiej, a powoli staje się również domeną nauki. Jak blisko jesteśmy osiągnięcia jej?

We wrześniu 2025 roku w Pekinie na chińskiej paradzie wojskowej spotkało się trzech dyktatorów: Xi Jinping, Władimir Putin i Kim Dzong-Un. Podczas tego spotkania mikrofony zarejestrowały interesującą rozmowę między Putinem a Xi. Dyskutowali oni na temat długowieczności, a nawet nieśmiertelności. Putin miał powiedzieć swojemu rozmówcy, że wraz z postępami w biotechnologii ludzkie organy mogą być ciągle przeszczepiane, do tego stopnia, że ludzie mogą stawać się coraz młodsi, a może nawet nieśmiertelni. Xi odpowiedział mu: Przewiduje się, że w tym stuleciu człowiek będzie mógł żyć 150 lat¹.

Starzejący się Putin i Xi nie są pierwszymi autokratami, którym marzy się nieśmiertelność i wieczne rządy. Jednym z tych, którzy poszukiwali nieśmiertelności, był pierwszy cesarz Chin, Qin Shi Huang (zm. 210 p.n.e.). Miał on wysyłać ekspedycje w poszukiwaniu mitycznej góry Penglai, aby odnaleźć eliksir życia². Z kolei nam na Zachodzie bardziej znany jest na wpół legendarny sumeryjski król Gilgamesz, który również poszukiwał nieśmiertelności. Motyw nieśmiertelności obecny jest także w innych mitach, włącznie z egipskimi i greckimi. Również Pismo Święte mówi o owocu życia, o czym napiszę dalej.

Nauka i transhumanizm a nieśmiertelność

Coś jednak odróżnia współczesnych autokratów od dawnych przywódców. Tym czymś jest postęp technologiczny. Dzisiaj rozwijane są środki techniczne, które jeszcze ok. 50 lat temu znajdowały się w sferze futurystyki i fantastyki naukowej. Należą do nich zwłaszcza sztuczna inteligencja, interfejs mózg-maszyna i edytowanie genów. Klaus Schwab, były prezes Światowego Forum Ekonomicznego, mówi wręcz o czwartej rewolucji przemysłowej, która ma zintegrować świat biologiczny z fizycznym i cyfrowym³. Może to przynieść liczne korzyści, do których należeć mają wydłużenie ludzkiego życia, a nawet nieśmiertelność.

Transhumaniści i techno-optymiści tacy jak Ray Kurzweil są bardzo optymistyczni co do dalszego rozwoju technologicznego, który miałby ulepszyć człowieka. Niedawno stwierdził wręcz, że człowiek osiągnie praktyczną nieśmiertelność do 2030 roku⁴. To już za 5 lat! Oczywiście nie chodzi mu o nieśmiertelność całej ludzkości, ale o naukowe odkrycie sposobu na sztuczne wydłużanie życia ludzkiego w nieskończoność. Poza tym taka terapia byłaby dostępna w pierwszej kolejności tylko dla ludzi najbardziej bogatych i wpływowych. To rodzi problemy z dostępnością do tej technologii z przyczyn społecznych i ekonomicznych.

Jak nauka może przynieść człowiekowi nieśmiertelność?

Michio Kaku, fizyk teoretyczny i ceniony futurysta, w swojej książce Przyszłość ludzkości (2018) wymienia kilka sposobów ograniczenia procesu starzenia⁵. Jedną z nich jest ograniczanie spożywanych kalorii. Autor zauważa, że zwierzęta spożywające 30% mniej kalorii żyją średnio 30% dłużej. Szkopuł w tym, że takie zwierzęta są wtedy bardziej ospałe. Inni naukowcy prowadzą badania nad resweratrolem, substancją obecną m.in. w czerwonych winogronach. Jeszcze inni zajmują się enzymem zwanym telomerazą, który może sprawić, że komórki ludzkie mogą dzielić się w nieskończoność. Są też wiarygodne badania mówiące, że przyczyną starzenia się jest nagromadzenie błędów w mitochondrialnym DNA.

Istnieją także znacznie bardziej hipotetyczne przewidywania dotyczące tzw. cyfrowej nieśmiertelności. Kaku przewiduje, że za jakiś czas powinno udać się stworzyć urządzenia, czy nawet roboty, do których będziemy mogli przesłać naszą świadomość. Autor opisuje takie technologie zwłaszcza w kontekście podróży do innych gwiazd i odkrywania różnych środowisk nieprzyjaznych znanemu nam życiu biologicznemu.

Perspektywy nadejścia nieśmiertelności

A zatem to, czy wspomniana wyżej przepowiednia Kurzweila o 2030 roku się sprawdzi, to tylko drobnostka. Wielu innych techno-optymistów uważa, że ludzkość odkryje sposób na przedłużenie życia nawet do 1000 lat już do 2050 roku⁶. Krótko mówiąc, to nie jest już perspektywa setek lat, ale zaledwie kilkudziesięciu lat, jeśli nie kilku czy kilkunastu. Najmniejsi optymiści przewidują, że praktyczna nieśmiertelność stanie się faktem pod koniec XXI wieku lub na początku XXII wieku – w ciągu następnych 100 lat. A zatem odkrycie sposobu na sztuczne wydłużanie życia w nieskończoność wydaje się być tylko kwestią czasu. Nie można też wykluczyć, że w przyszłości dojdzie do drastycznego przyspieszenia badań w tym kierunku.

Ale nieśmiertelność to nie tylko same pozytywy. Wspomniałem wyżej, że większość ludzi na Ziemi nie będzie stać na taką terapię, a przynajmniej jeszcze przez jakiś czas. Poza tym, nawet po otrzymaniu nieśmiertelności przez zwykłych ludzi ich życie wcale nie musi się zmienić na lepsze, skoro będą dalej musieli się mozolić, aby przetrwać. Będzie to zwłaszcza uciążliwe pod władzą nieśmiertelnych autokratów takich jak Putin. Innym problemem może być perspektywa szybkiego przeludnienia Ziemi. Nic zatem dziwnego, że niektórzy futuryści jak Kaku chętnie wiążą kwestię nieśmiertelności człowieka z koniecznością kolonizacji kosmosu⁷. Wreszcie, nawet najlepsza gwarancja nieśmiertelności nie ochroni przed niespodziewaną śmiercią np. w wyniku wypadku.

Nieśmiertelność a chrześcijaństwo

Ponadto, z chrześcijańskiego punktu widzenia, wynalezienie sposobu na praktyczną nieśmiertelność człowieka stanowi zagrożenie dla obietnicy Boga, że to On ją zapewni. Według Księgi Rodzaju człowiek miał żyć wiecznie i nigdy nie umierać. Ponieważ jednak zgrzeszył, owoc życia spożywany regularnie przez grzesznika mógłby doprowadzić do unieśmiertelnienia samego grzechu. Dlatego Bóg wygnał grzesznego człowieka z ogrodu Eden, aby ten nie miał dostępu do owocu⁸.

Historia jednak nie kończy się na tym, gdyż Bóg obmyślił plan zbawienia człowieka z grzechu i śmierci. Ponieważ z powodu grzechu człowiekowi grozi wieczne potępienie i śmierć, Bóg zesłał na Ziemię Swojego Syna, Jezusa Chrystusa, aby poniósł śmierć zastępczą za każdego z nas i był dla nas przykładem, jak mamy prowadzić nasze życie. Dlatego każdy, kto przyjmie zbawczą ofiarę Jezusa Chrystusa do swojego serca i całkowicie odwróci się od zła, które popełnia, odzyska prawo do owocu życia, tak jak to zapowiada Księga Apokalipsy⁹.

Czy szatan fizycznie zrealizuje swoje pierwsze kłamstwo?

Jednak już w ogrodzie Eden, podczas kuszenia Ewy, wąż, za którym krył się szatan, wypowiedział fałszywą obietnicę, aby zachęcić ją do spożycia owocu poznania dobra i zła. Te słowa to: Na pewno nie umrzecie!¹⁰ W czasach historycznych przyjęło to formę nauki o nieśmiertelności duszy i spirytyzmu. Ta niebiblijna nauka narodziła się w środowisku pogańskim, a jej greckie wydanie zadomowiło się również w Kościele chrześcijańskim. Dlatego nawet gdy człowiek umiera, większość ludzi błędnie wierzy, że on tak naprawdę wcale nie umarł, tylko nadal żyje w formie duszy. Spirytyści nawet próbują się kontaktować z tymi duchami, a wielu chrześcijan modli się do zmarłych „świętych”.

Tymczasem obecnie ta fałszywa obietnica szatana zdaje się przyjmować także inną, bardziej bezpośrednią postać nieśmiertelności fizycznej, którą propaguje ruch transhumanistyczny. Wygląda to tak, jakby szatan tworzył dziś konkurencyjną względem Bożej ścieżkę ku nieśmiertelności człowieka. Czyżby szatan chciał pokazać wszystkim dookoła, że Bóg wcale nie jest potrzebny do tego, aby otrzymać życie wieczne? Jeżeli tak, to chrześcijanie mogą śmiało wierzyć, że zapowiadany w Piśmie Świętym koniec świata naprawdę jest bliski.

Transhumanizm kontra fundamentalizm

Wygląda więc na to, że pomimo dzisiejszych różnych podziałów religijnych, ideologicznych czy geopolitycznych, właśnie teraz powoli kształtują się co najmniej dwa kierunki ideologiczne dotyczące życia wiecznego:

• kierunek transhumanistyczny, który dąży do wynalezienia technologicznego sposobu na nieśmiertelność (widziany jako spisek szatana),
• kierunek fundamentalistyczny, który dąży do zachowania wiary w nieśmiertelność oferowaną przez Boga (widziany jako droga Boża).

Czy jednak teraz wystarczy tylko stanąć po stronie postrzeganej jako droga Boża? Niestety nie do końca. O ile bowiem ruchy typowo niechrześcijańskie, jak np. New Age oraz współczesne środowiska ezoteryczne i naukowe (w tym sam transhumanizm), preferują kierunek ku technologicznej niesmiertelności, o tyle świat chrześcijański również jest uwikłany w liczne błędy z biblijnego punktu widzenia. Wyżej wspomniałem o nieśmiertelności duszy, choć Pismo Święte wyraźnie sugeruje, że dusza (rozumiana jako całość człowieka) umiera¹¹. Doktryna ta bezpośrednio otwiera człowieka na zjawiska o charakterze demonicznym.

Świętość warunkiem otrzymania nieśmiertelności

Jednak oprócz tego Jezus Chrystus ostrzega: Nie każdy, kto mówi Mi: Panie, Panie!, wejdzie do królestwa niebieskiego, lecz ten, kto spełnia wolę mojego Ojca, który jest w niebie. Wielu powie Mi w owym dniu: Panie, Panie, czy nie prorokowaliśmy mocą Twego imienia i nie wyrzucaliśmy złych duchów mocą Twego imienia, i nie czyniliśmy wielu cudów mocą Twego imienia? Wtedy oświadczę im: Nigdy was nie znałem. Odejdźcie ode Mnie wy, którzy dopuszczacie się nieprawości¹². Słowem klucz jest tutaj nieprawość, po grecku anomia¹³. Jezus ostrzega tu wszystkich wierzących w Niego, że nie otrzymają nieśmiertelności, jeśli nie będą przestrzegać prawa Bożego, tzn. Jego przykazań. O które przykazania jednak chodzi?

Wolą Bożą jest m.in. święcić razem z Bogiem Jego święty dzień

Cofnijmy się ponownie do ogrodu Eden oraz drzewa życia, sprzed którego Adam i Ewa musieli zostać wygnani. Bóg kończy swoje dzieło stworzenia, a następnie odpoczywa dnia siódmego. Co więcej, On ten dzień pobłogosławił i poświęcił (uczynił świętym)¹⁴. Choć Księga Rodzaju o tym nie wspomina, to możemy mieć pewność, że Adam i Ewa obchodzili ten dzień jako święty razem z Bogiem, który go ustanowił. Dowodzi tego fakt, że świętość dnia siódmego została wpisana do przykazań Bożych¹⁵. Co więcej, sam Jezus powiedział, że szabat został ustanowiony dla człowieka [gr. anthrōpos], a nie człowiek dla szabatu¹⁶. Choć Ewangelista używa języka greckiego, to w języku hebrajskim człowiek to właśnie ’āḏām¹⁷.

Krótko mówiąc, wolą Bożą jest święcenie dnia siódmego (soboty) przez każdego człowieka (adama), a nie tylko przez Żydów. Niestety większość świata chrześcijańskiego obchodzi dzień pierwszy (niedzielę) jako święty. Jeżeli zatem obchodzenie szabatu dnia siódmego jest zgodne z wolą Bożą, to czym jest święcenie niedzieli? Od powyższego wyboru między prawem Bożym a bezprawiem wkrótce może zależeć to, czy Jezus Chrystus powie nam: Idźcie odziedziczyć królestwo mojego Ojca¹⁸, czy też powie: Nigdy was nie znałem.

Zakończenie

Fałszywa, techniczna nieśmiertelność wkrótce może stać się faktem. Już niedługo Bóg będzie musiał zacząć działać, aby zniweczyć wszelkie dzieła szatana, przede wszystkim grzech, i obdarzyć prawdziwą nieśmiertelnością wszystkich, którzy przyjęli Jezusa Chrystusa jako osobistego Zbawiciela oraz czynią wolę Bożą tak jak Jezus, gdy chodził po tej Ziemi. A zatem nieśmiertelność naprawdę jest w zasięgu ręki – ale tylko tej wyciągniętej do Chrystusa.

Polecamy również poniższe artykuły:

• Dusza nieśmiertelna czy jednak śmiertelna? – Część 1: Czym jest dusza
• Projektowanie ludzi – szansa czy zagrożenie?
• Kolonizacja kosmosu – czy naprawdę dokonamy tego?
• Transhumanizm – niebezpieczna idea?

Przypisy

1. E. Atkinson, Hot mic catches Xi and Putin discussing organ transplants and immortality, BBC, 03.09.2025, https://www.bbc.com/news/articles/cr70rvrd41ko [dostęp: 14.11.2025].
2. P. Sauer, ‘People can get younger, perhaps even immortal’: Putin’s pursuit of longevity, The Guardian, 05.09.2025, https://www.theguardian.com/world/2025/sep/05/healthy-living-science-doctors-vladimir-putin-pursuit-of-longevity-xi-jinping [dostęp: 14.11.2025].
3. K. Schwab, Czwarta rewolucja przemysłowa, Studio Emka, tłum. A.D. Kamińska, Wyd. Studio Emka, 2018, s. 24.
4. T. Newcomb, Humans Are on Track to Achieve Immortality in 7 Years, Futurist Says, Popular Mechanics, 13.03.2023, https://www.popularmechanics.com/science/health/a43297321/humans-will-achieve-immortality-by-2030/ [dostęp: 14.11.2025].
5. M. Kaku, Przyszłość ludzkości, wersja EPUB, Prószyński i S-ka, Warszawa 2023, s. 232-255.
6. M. Wagh, Humans Could Live For 1,000 Years by 2050—Ushering in the Dawn of ‘Practical Immortality,’ Futurists Say, Popular Mechanics, 08.08.2025, https://www.popularmechanics.com/science/a65637132/immortality-singularity/ [dostęp: 14.11.2025].
7. M. Kaku, op. cit.
8. Księga Rodzaju 3,22-24.
9. Księga Apokalipsy 22,2.14.
10. Księga Rodzaju 3,4.
11. Zob. Księga Rodzaju 2,7; Psalm 6,6; 115,17; 146,4; Księga Koheleta 3,19-20; 9,5-6.10; 12,6-7; Księga Izajasza 38,18-19; Księga Ezechiela 18,4.20; 33,11. 
12. Ewangelia według Mateusza 7,21-23.
13. G458 ἀνομία anomia, W. Chrostowski (red.), Grecko-polski słownik Stronga do Nowego Testamentu, Oficyna Wydawnicza VOCATIO, Warszawa 2022, s. 68.
14. Księga Rodzaju 2,2-3.
15. Księga Wyjścia 20,8-11.
16. Ewangelia według Marka 2,27.
17. H120 אָדָם ’āḏām, W. Chrostowski (red.), Hebrajsko-polski i aramejsko-polski słownik Stronga, Oficyna Wydawnicza VOCATIO, Warszawa 2017, s. 17.
18. Por. Ewangelia według Mateusza 25,34.

Wszystkie fragmenty biblijne pochodzą z Biblii Tysiąclecia.

© Źródło zdjęcia głównego: Canva.