Chaos na świecie – co będzie dalej?

Świat pogrąża się w coraz głębszym chaosie. A to dopiero początek. Gdzie naprawdę możemy szukać ratunku?

Wygląda na to, że nasz świat staje się coraz bardziej chaotycznym miejscem. Z jednej strony obawiamy się wybuchu III wojny światowej. Z drugiej natomiast rośnie liczba mniejszych wojen, z których niektóre mają potencjał, aby zaangażować największe potęgi świata. Od ponad czterech lat trwa agresja Rosji na Ukrainę, a od 2,5 roku trwa izraelska wojna w Strefie Gazy. A dosłownie kilka miesięcy temu Stany Zjednoczone i Izrael wspólnie przypuściły atak na Iran. Ponadto na Dalekim Wschodzie wciąż rośnie napięcie wokół Tajwanu.

Chaos na świecie i jego skutki

Niemal każda z wymienionych toczących się wojen doprowadziła do negatywnych skutków gospodarczych, a także ekologicznych. Inwazja Rosji na Ukrainę początkowo groziła poważnym kryzysem żywnościowym w krajach tzw. Globalnego Południa. Największy kryzys miał miejsce w latach 2022-2023, ale udało się go częściowo opanować. Ponadto wojna ta przyniosła również liczne zagrożenia ekologiczne, zarówno na poziomie lokalnym (zwłaszcza po wysadzeniu przez Rosjan w powietrze zapory na Dnieprze), jak i globalnym, klimatycznym. Naukowcy oszacowali, że przez 4 lata działania wojenne wyemitowały ponad 311 mln ton ekwiwalentu CO₂ do ziemskiej atmosfery¹.

W przypadku wojny w Iranie ustalono, że przez jej pierwsze 14 dni, od jej wybuchu 28 lutego 2026 roku, działania wojennie przyniosły emisję w wysokości 5,045 mln ton ekwiwalentu CO₂². Innym problemem jest blokada cieśniny Ormuz. Iran zablokował ją na początku wojny. Dzisiaj jest ona częściowo otwarta, ale niejednoznaczna polityka Stanów Zjednoczonych, w tym rozważania, aby same USA ją zamknęły, sprawiają, że trwamy w niepewności co do cen ropy naftowej na świecie. A już kryzys ten spowodował kolejny, tym razem w Europie, której szybko zaczyna brakować paliwa lotniczego³. Może to spowodować nie tylko ograniczenie ilości lotów cywilnych, ale grozi też uziemieniem lotniczych sił wojskowych.

Należy wspomnieć również, że potencjalna inwazja Chin na Tajwan też może grozić wielkim globalnym kryzysem, nawet groźniejszym niż blokada cieśniny Ormuz. Oprócz działań wojennych na szerszym teatrze zachodniej części Oceanu Spokojnego, które mogą doprowadzić do załamania się morskich linii handlowych, kryzys może dotknąć również produkcję półprzewodników. Jedna tajwańska firma, Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC), produkuje też ponad 90% zaawansowanych czipów na świecie⁴. Wojna o Tajwan może więc cofnąć nas o kilkadziesiąt lat wstecz pod względem technologii.

Chaos w społeczeństwach

Wydaje się zatem, jakoby wszystko na świecie się rozpadało. Widać to również wewnątrz samych społeczeństw. W Stanach Zjednoczonych jeszcze niedawno mieliśmy zamieszki w Minneapolis. Obecnie już o nich nie słyszymy, ale sytuacja pozostaje napięta. A dosłownie kilka dni temu znów była próba zamachu na Donalda Trumpa⁵. W Rosji dzieje się jeszcze ciekawiej. Zalicza się do tego zwłaszcza ograniczanie dostępu do Internetu i telekomunikacji⁶ oraz katastrofa ekologiczna w Tuapse z powodu ataków ukraińskich dronów⁷. Pojawiają się nawet pogłoski o planowaniu kontrolowanego zamachu stanu⁸.

Wygląda na to, że świat zmierza w kierunku prawdziwego chaosu i tzw. wielokryzysu. Jedynymi mocarstwami, które zdają się rozwijać na tle tych wszystkich kryzysów, są przede wszystkim Chiny, a także Indie. Obecnie to właśnie te potęgi doganiają Zachód, włącznie z osiągnięciami w lotach kosmicznych (choć muszą jeszcze osiągnąć to, co osiągnęła niedawna misja Artemis II) i rozwoju sztucznej inteligencji. Zwłaszcza na tym ostatnim polu Chiny skutecznie konkurują z Ameryką.

I tu robi się jeszcze ciekawiej. Obecnie rozwijające się technologie w ramach tzw. czwartej rewolucji przemysłowej tworzą jeszcze silniejszy potencjał do rozprzestrzeniania się chaosu na świecie. A zwłaszcza wspomniana sztuczna inteligencja. Z jednej strony z jej powodu wielu ludzi może stracić pracę. Z drugiej strony z jej pomocą można zalewać Internet fałszywymi zdjęciami i filmami, które trudno odróżnić od prawdziwych. W ten sposób coraz trudniej będzie określić, co jest fałszem, a co prawdą. A im więcej sensacyjnych fałszów i teorii spiskowych w społeczeństwie, tym więcej gniewu. W ten sposób ludzie tracą zaufanie jeden do drugiego, co prowadzi do rozpadu tkanki społecznej.

Integracja i dezintegracja społeczna

Warto dodać, że niektórzy badacze historii zauważyli, że stabilność społeczeństw podlega cyklicznym zmianom. Należy do nich m.in. Peter Turchin, rosyjsko-amerykański biolog ewolucyjny, który zabrał się też za dziedzinę historii ludzkości. Stworzył on tzw. kliodynamikę, czyli dziedzinę próbującą wyjaśnić cykle historyczne za pomocą nauk bardziej ścisłych. Razem z innymi badaczami doszedł do wniosku, że społeczeństwa przechodzą fazy stabilizacji i destabilizacji, które trwają jakieś 100-200 lat. I obecnie, od około lat 60. XX wieku, znajdujemy się w fazie destabilizacji⁹.

I coś w tym jest. Przez ostatnie 60 lat doszło do rewolucji obyczajowej w Ameryce, upadku Związku Radzieckiego czy wzrostu przestępczości w krajach Zachodu, także z przyczyn migracyjnych. Także rozprzestrzenienie się teorii spiskowych doprowadziło do spadku zaufania do instytucji publicznych. Normy i zaufanie społeczne stały na znacznie wyższym poziomie w okresie tzw. belle epoque (lata 1870-1914) i dwóch wojen światowych. Zapewne to głównie dzięki temu ideologie takie jak nacjonalizm były tak skuteczne, prowadząc wtedy do wielu milionów ofiar. Tymczasem dzisiejszy nacjonalizm zamiast integrować społeczeństwa, prowadzi je do dezintegracji, będąc jedynie cieniem samego siebie z dawniejszych lat.

Dlatego możemy się spodziewać jeszcze większego chaosu społecznego w najbliższych latach. Dezintegracja społeczeństw, zmiany klimatyczne, chaotyczni przywódcy u władzy, wreszcie wynalazki czwartej rewolucji przemysłowej. Możliwe jest również jakieś wielkie przesilenie, które doprowadzi do gwałtownych zmian społeczno-politycznych na świecie. Będzie to kluczowy moment: albo zniszczymy świat przy pomocy broni jądrowej, albo się opamiętamy. A jeśli przyjdzie opamiętanie, to jak będzie wyglądał nowy świat? Jakie przyjmie wartości? Zapewne takie, które spróbują nadać człowiekowi głęboki sens istnienia, zwłaszcza w obliczu zagrożenia apokalipsą. I choć jest to wróżenie z fusów, to można się pokusić o przewidzenie, jakie ideologie staną się popularne w najbliższej przyszłości.

Dwie wizje przyszłości świata

Takich wartościujących ideologii może być dużo, ale najprawdopodobniej będzie można je przyporządkować do dwóch wielkich kategorii. W pierwszej znajdą się idee o charakterze świeckim, a nawet pogańskim, które będą podkreślać wartość człowieka i przyrody (przynajmniej w teorii) oraz rolę najnowszych technologii. Chodzi zatem o takie ideologie, jak transhumanizm i ekologizm. Z kolei w drugiej kategorii znajdą się idee o charakterze bardziej religijnym, zwłaszcza w rozumieniu religii abrahamicznych (judaizm, chrześcijaństwo, islam). Ponieważ będzie nam grozić apokalipsa z jednej strony i transhumanistyczna technokracja z drugiej strony, to fundamentaliści religijni mogą wziąć sprawy we własne ręce, proponując rządy teokratyczne w imię oczekiwanego przez nich królestwa mesjańskiego.

Dlaczego właśnie tak? Ponieważ świat znalazł się w najdziwniejszym punkcie swojej historii. Po pierwsze, od lat 40. XX wieku znajdujemy się w ciągłym zagrożeniu anihilacją jądrową. Dziś grozi nam ona bardziej niż kiedykolwiek. Po drugie, transhumaniści i inni zwolennicy zmian technologicznych przewidują, że ludzkość może już w tym stuleciu osiągnąć coś zbliżonego do nieśmiertelności. Mówi się także o poważniejszych podróżach kosmicznych. I po trzecie, zmiany te nie zostaną powszechnie przyjęte bez gwałtownej reakcji wielu przywódców religijnych. I to nie tylko ze względów bioetycznych, ale też apokaliptycznych. Dziś tego jeszcze nie widać. Ale przypomnijmy sobie, jak komunizm i faszyzm zdobyły władzę w czasie I wojnie światowej i po niej. Teraz może być podobnie.

Chaos na świecie i tylko jedna możliwość ratunku

Choć wielki chaos nadchodzi, nie znaczy to, że musimy przeżywać go w naszych sercach. Jezus Chrystus powiedział: Przyjdźcie do Mnie wszyscy, którzy utrudzeni i obciążeni jesteście, a Ja was pokrzepię¹⁰. Jeżeli przyjdziemy do Niego w modlitwie, wyznając Mu wszystkie nasze grzechy, i odwrócimy się od wszelkiego zła, wtedy On będzie nas chronił. Jak napisano: Choć tysiąc padnie u twego boku, a dziesięć tysięcy po twojej prawicy: ciebie to nie spotka¹¹. On zadba o nasze potrzeby, ponieważ samemu Bogu Ojcu zależy na nas. Pamiętajmy tylko, aby nie prowadzić walk o rzekome Jego królestwo mesjańskie na Ziemi. W końcu sam Jezus powiedział:

Królestwo moje nie jest z tego świata. Gdyby królestwo moje było z tego świata, słudzy moi biliby się, abym nie został wydany Żydom. Teraz zaś królestwo moje nie jest stąd¹².

Ponadto On sam obiecał, że tych, którzy są z Nim do końca, zabierze do Nieba: Niech się nie trwoży serce wasze. Wierzycie w Boga? I we Mnie wierzcie! W domu Ojca mego jest mieszkań wiele. Gdyby tak nie było, to bym wam powiedział. Idę przecież przygotować wam miejsce. A gdy odejdę i przygotuję wam miejsce, przyjdę powtórnie i zabiorę was do siebie, abyście i wy byli tam, gdzie Ja jestem¹³. To jest nasza największa nadzieja i dopiero po czasie spędzonym w Niebie mamy obiecaną nową ziemię, bez żadnego zła¹⁴. Dlatego trzymajmy się tej nadziei do samego końca!

Polecamy również poniższe artykuły:

• Czy cywilizacja zachodnia zmierza ku upadkowi?
• Czy naszej cywilizacji grozi depopulacja?
• Wojna jądrowa – czy jesteśmy skazani na niepewność jutra?
• Podbój kosmosu, zagłada ludzkości czy może coś innego?

Przypisy

1. A. Pavlinec, Wojna w Ukrainie wygenerowała 311 mln ton CO2 – nowy raport ujawnia skalę emisji, Wodne Sprawy, 25.02.2026, https://wodnesprawy.pl/wojna-w-ukrainie-wygenerowala-311-mln-ton-co2/ [dostęp: 30.04.2026].
2. A. Pavlinec, Wojna w Iranie a emisje CO2: 14 dni jak cały rok w Islandii, Wodne Sprawy, 23.03.2026, https://wodnesprawy.pl/wojna-w-iranie-a-emisje-co2-bilans/ [dostęp: 30.04.2026].
3. K. Walczowska, Zabraknie paliwa lotniczego? „Kryzys może rozlać się w 48 dni”, Onet, 28.04.2026, https://podroze.onet.pl/aktualnosci/zabraknie-paliwa-lotniczego-kryzys-moze-rozlac-sie-w-48-dni/d822xhf [dostęp: 30.04.2026].
4. R. Klinger-Vidra, How Taiwan came to dominate the global chip industry, The Conversation, 01.04.2026, https://theconversation.com/how-taiwan-came-to-dominate-the-global-chip-industry-276939 [dostęp: 30.04.2026].
5. P. Basiak, M. Boniecki, Próba ataku na Donalda Trumpa. Zatrzymany usłyszał zarzuty, Interia, 27.04.2026, https://wydarzenia.interia.pl/zagranica/news-proba-ataku-na-donalda-trumpa-zatrzymany-uslyszal-zarzuty,nId,23422434 [dostęp: 30.04.2026].
6. B. Kwiatkowska, Kreml zaostrza zasady. Rosjanie totalnie odcięci od sieci, WP, 06.04.2026, https://wiadomosci.wp.pl/kreml-zaostrza-zasady-rosjanie-totalnie-odcieci-od-sieci-7272351169018048a [dostęp: 30.04.2026].
7. A. Wieczorek, Zniszczenia się potwierdzają. Pojawiają się nagrania z Rosji, WP, 29.04.2026, https://wiadomosci.wp.pl/katastrofa-sie-potwierdza-pojawiaja-sie-nagrania-z-rosji-7280469731604544a [dostęp: 30.04.2026].
8. M. Czekaj, Przez lata chwalił Putina, teraz go krytykuje. Zaskakujący zwrot, Interia, 30.04.2026, https://wydarzenia.interia.pl/zagranica/news-przez-lata-chwalil-putina-teraz-go-krytykuje-zaskakujacy-zwr,nId,23470825 [dostęp: 30.04.2026].
9. P. Turchin, Wojna i pokój, i wojna. Jak powstają i upadają imperia, Wydawnictwo WEI, Warszawa 2022, s. 321-325.
10. Ewangelia według Mateusza 11,28.
11. Psalm 91,7.
12. Ewangelia według Jana 18,36.
13. Ewangelia według Jana 14,1-3.
14. Księga Apokalipsy 21,1-5.

Wszystkie fragmenty biblijne pochodzą z Biblii Tysiąclecia.

© Źródło zdjęcia głównego: Wikimedia Commons. Autor: Avash Media. Licencja: CC BY 4.0.