Rehabilitacja po urazach u dzieci

Urazy u dzieci zawsze budzą niepokój rodziców. Obawy o zdrowie i rozwój malucha są całkowicie zrozumiałe. Na szczęście, dzięki odpowiedniej rehabilitacji, większość dzieci może szybko wrócić do aktywności.

Urazy są nieodłącznym elementem dzieciństwa. Od drobnych otarć po poważniejsze złamania – każda kontuzja wymaga odpowiedniego leczenia. Kluczową rolę w procesie powrotu do zdrowia odgrywa rehabilitacja. Wczesne rozpoczęcie terapii pozwala nie tylko przyspieszyć gojenie się tkanek, ale także zapobiec powstawaniu trwałych ograniczeń ruchowych.

Definicja urazu

Urazy to nagłe uszkodzenia tkanek organizmu, spowodowane przez działanie czynników zewnętrznych. Mogą one obejmować przerwanie ciągłości tkanek, krwawienie, obrzęk i ból. Urazy mogą dotyczyć każdego narządu lub układu w organizmie, ale najczęściej spotykane są urazy układu ruchu, czyli mięśni, stawów, kości i ścięgien¹.

Najczęstsze urazy u dzieci

Złamania kości stanowią najczęstszy rodzaj urazu wśród dzieci i młodzieży. Ich aktywny tryb życia, chęć eksperymentowania i nie zawsze występująca świadomość potencjalnych zagrożeń sprawiają, że upadki i inne wypadki są nieodłączną częścią dorastania. Oprócz złamań, które mogą dotyczyć zarówno kończyn górnych, jak i dolnych, u dzieci często obserwuje się również złuszczenia nasad kości długich. Ten rodzaj urazu jest charakterystyczny dla okresu wzrostu i związany jest z oddzieleniem się chrząstki wzrostowej od kości.

Zwichnięcia i podwichnięcia stawów to kolejne częste urazy w tej grupie wiekowej. Mogą być spowodowane nagłym, gwałtownym ruchem, upadkiem lub uderzeniem. Najczęściej dotykają stawów nadgarstka, łokcia, kolana oraz barku².

Fizjoterapia po złamaniu

Rehabilitacja po złamaniu kości u dziecka jest zależna od miejsca złamania oraz jego rodzaju: złamanie zamknięte, złamanie otwarte, złamanie z przemieszczeniem, złamanie „zielonej gałązki” (czyli nadłamanie, tzw. złamanie podokostnowe), złamanie powikłane. Kości u dzieci zwykle zrastają się szybciej niż u osób dorosłych, dlatego opatrunek gipsowy zdejmowany jest po upływie około 4 tygodni.

Głównym celem usprawniania po zdjęciu gipsu jest przywrócenie pełnego zakresu ruchomości w stawie. Fizjoterapeuta wykonuje wówczas terapię tkanek miękkich, wykorzystując odpowiednie techniki z zakresu masażu poprzecznego, masażu funkcyjnego, masażu tkanek głębokich i poizometrycznej relaksacji mięśniowej oraz z zakresu terapii manualnej – mobilizacji i manipulacji stawów. Kolejnym celem jest wzmocnienie mięśni kończyny.

Ponieważ dzieci są specyficzną grupą pacjentów, ich rehabilitacja przebiega znacznie szybciej niż dorosłych. Pracując z dziećmi, fizjoterapeuta musi pamiętać, że każde dziecko jest inne i wymaga indywidualnego podejścia. Delikatność i cierpliwość są kluczowe, aby budować zaufanie i motywację do współpracy³.

Fizjoterapia po zwichnięciu

O zwichnięciu mówimy, gdy poszczególne elementy stawu tracą ze sobą kontakt. Zwichnięcia dzielimy na całkowite i niezupełne. W każdym przypadku zwichnięcia konieczna jest repozycja stawu. Duże stawy nastawiane są w znieczuleniu ogólnym, małe w znieczuleniu miejscowym. Po nastawieniu staw powinien zostać unieruchomiony za pomocą opatrunku gipsowego. Po ściągnięciu unieruchomienia pacjent kierowany jest na rehabilitację.

Terapia rozpoczyna się od technik manualnych, takich jak mobilizacje stawowe i masaż funkcyjny, mających na celu zmniejszenie przykurczu torebki stawowej i poprawę ruchomości. Następnie wprowadzane są ćwiczenia terapeutyczne, począwszy od technik PIR, a potem przechodzi się do ćwiczeń czynnych i dynamicznych⁴.

Zakończenie

Dzięki rozwojowi medycyny i coraz nowszym metodom rehabilitacji, proces powrotu do zdrowia po urazach jest coraz szybszy i efektywniejszy. Techniki fizjoterapeutyczne, takie jak terapia manualna, ćwiczenia proprioceptywne, pozwalają na indywidualne dostosowanie terapii do potrzeb każdego pacjenta. Dzięki temu dzieci mogą szybciej wrócić do swoich ulubionych zajęć i cieszyć się pełnią życia.

Polecamy również poniższe artykuły:

• Fizjoterapia w leczeniu zaburzeń chodu u dzieci
• Rola fizjoterapii w rozwoju motorycznym niemowląt i małych dzieci
• Rywalizacja wśród dzieci

Przypisy

1. D. Lesner, Stwierdzenie wypadku przy pracy wymaga pochylenia się nad jego definicją, Prawo.pl, 23.08.2022, https://www.prawo.pl/kadry/definicja-wypadku-przy-pracy,272871.html [dostęp: 11.09.2024].
2. Urazy i złamania wśród dzieci – na co należy zwrócić uwagę?, Sklep-sigvaris.com, 7.03.2024, https://www.sklep-sigvaris.com/blog/urazy-i-zlamania-wsrod-dzieci-na-co-nalezy-zwrocic-uwage-b72927.html [dostęp: 11.09.2024].
3. K. Radlak, Rehabilitacja po złamaniu ręki u dziecka, Centrum.fizjoterapeuty.pl, 25.07.2024, https://centrum.fizjoterapeuty.pl/urazy/rehabilitacja-po-zlamaniu-reki-u-dziecka/ [dostęp: 11.09.2024].
4. K. Radlak, Zwichnięcie stawu, Fizjoterapeuty.pl, 3.10.2023, https://fizjoterapeuty.pl/urazy/zwichniecie-stawu.html [dostęp: 11.09.2024].

© Źródło zdjęcia głównego: Canva.