Blizny to nie tylko pamiątki po przeszłości, ale często także źródło bólu i ograniczeń. Mobilizacja blizny to skuteczna metoda, która może pomóc Ci pozbyć się tych dolegliwości.
Blizny są naturalnym efektem procesu gojenia się ran, są swoistą „łatką” na skórze, która powstaje w celu załatania uszkodzenia. Choć są nieodłączną częścią naszego ciała, często stanowią zarówno problem estetyczny, jak i funkcjonalny. Mogą być bolesne, swędzące i ograniczać ruchomość w miejscu, gdzie się znajdują. Na szczęście istnieje skuteczna metoda radzenia sobie z tymi dolegliwościami – mobilizacja blizny.
Definicja blizny
Blizna to zmiana skórna powstała w wyniku naturalnego procesu gojenia się ran, oparzeń lub innych uszkodzeń skóry. Jest to tkanka łączna, która zastępuje uszkodzone komórki skóry, tworząc trwałe połączenie między brzegami rany.
Blizna charakteryzuje się nieobecnością normalnej struktury skórnej, brakuje jej typowych warstw, jak naskórek czy skóra właściwa. W bliźnie nie ma przydatków skórnych – mieszków włosowych, gruczołów potowych ani gruczołów łojowych. Blizna jest mniej elastyczna niż zdrowa skóra, co zwykle ogranicza ruchomość w danym obszarze i generuje napięcia w organizmie. Blizny w zależności od rodzaju różnią się od siebie kształtem, kolorami i wielkością.
Od czego zależy wygląd blizny?
Proces naprawy biologicznej jest jednym z podstawowych procesów w ludzkim ciele. Nie zawsze jest on jednak w pełni udany. Na kształt, wygląd i jakość blizny wpływa:
- rodzaj uszkodzenia,
- uszkodzony obszar ciała,
- czas trwania gojenia rany,
- wielkość uszkodzenia,
- skłonność do nadmiernego bliznowacenia.
Jeśli chodzi o efekt wizualny, najmniej widoczne blizny powstają wzdłuż naturalnych fałdów i bruzd po operacji chirurgicznej, która przebiegała bez powikłań. Blizny płaszczyznowe mają nieregularną powierzchnię i zmienione zabarwienie, często powodują rozległe ograniczenia ruchomości i wyglądają najbardziej niekorzystnie estetycznie. Szczególnie dotkliwe są blizny po oparzeniach, zmiażdżeniach i innych poważnych urazach.
Jakie są skutki blizn?
Kształtowanie się blizn nie przebiega w sposób selektywny. Powstają w miejscu uszkodzenia tkanek, a spajanie obejmuje łączenie każdego rodzaju uszkodzonej tkanki w jedną bliznę. W wyniku tego zjawiska tkanki tracą swoją indywidualną ruchomość i elastyczność. Proces tworzenia się nowych włókien tkanki blizny może „skleić się” z innymi strukturami, takimi jak ścięgna, więzadła, torebki stawowe. Dodatkowo może blokować ruchomość naczyń krwionośnych i nerwów. Takie zmiany będą powodować liczne przeciążenia w ciele. Czasami w przebiegu zabiegu chirurgicznego lub w wyniku urazu może dojść do uszkodzenia zakończeń nerwowych w pobliżu receptorów bólowych. Wówczas może dojść do powstania splotu nazywanego nerwiakiem. Bywa on nadwrażliwy i wysyła sygnały bólowe do zdrowych tkanek1.
Praca z blizną
Głównym celem terapii blizny nie powinna być estetyka. Jest ona pobocznym tematem. W terapii blizn najważniejsze jest maksymalne przywrócenie funkcji przerwanych tkanek, poprawa elastyczności blizny oraz zminimalizowanie napięć. Dzięki terapii możliwe są:
- poprawa odżywienia i ukrwienia blizny oraz skóry ją otaczającej;
- zmniejszenie ryzyka przeniesienia napięć w inne obszary ciała (np. blizna po resekcji wyrostka może dawać wrażenia bólowe w kolanie);
- poprawa czucia w obrębie blizny;
- zminimalizowanie ryzyka powstania bliznowców.
Nie powinno się masować blizny do czasu odpadnięcia strupa po zdjęciu szwów. Wskazane jest natomiast uciskanie i masowanie skóry wokół blizny (ok. 1,5 cm od rany w kierunku tworzącej się blizny) nawet kilka dni po urazie.
Po wygojeniu rany można zacząć automasaż blizny lub udać się na konsultację do fizjoterapeuty, który przeprowadzi terapię oraz pokaże techniki odpowiednie do samodzielnej pracy z blizną w zaciszu własnego domu. Autoterapię można zacząć od masażu blizny kolistymi ruchami w różnych kierunkach, unoszenia fałdu skóry i rolowania go palcami. Warto jest też odciągać skórę w różnych miejscach i w rozmaitych kierunkach, by poprawić jej mobilność.
Ostatnim etapem gojenia rany jest remodeling blizny, który może trwać nawet 2 lata. Jest to czas, w którym blizna staje się wytrzymałą i w pełni uformowaną tkanką. Warto wtedy nadal wykonywać masaż ręczny blizny i z wykorzystaniem wałka lub rollera z mikroigłami2.
Zakończenie
Blizny, choć są nieodłącznym elementem naszego życia, nie muszą być wyrokiem. Dzięki odpowiedniej terapii i pielęgnacji można znacząco poprawić ich funkcjonalność. Pamiętajmy, że każda blizna jest inna, dlatego tak ważne jest indywidualne podejście do terapii. Regularna praca z blizną, zarówno w gabinecie fizjoterapeuty, jak i w domu, przynosi najlepsze efekty. Nawet najstarsze blizny można uczynić mniej dokuczliwymi i mniej widocznymi.
Polecamy również poniższe artykuły:
Przypisy
- D. Kawka, Czym jest blizna, co powoduje i jak z nią pracować?, RehabilitacjaBielsko.pl, https://rehabilitacjabielsko.pl/blog/czym-jest-blizna/ [dostęp: 06.10.2024].
- A. Rymarska, Jakie są rodzaje blizn i czy blizny mogą zniknąć?, 4fizjo.pl, https://4fizjo.pl/jakie-sa-rodzaje-blizn-i-czy-blizny-moga-zniknac.html [dostęp: 06.10.2024].
© Źródło zdjęcia głównego: Canva.
