Topik (Argyroneta aquatica) jest gatunkiem wodnego pająka zaliczanego do rodziny topikowatych (Argyronetidae). Gatunek ten występuje powszechnie w rzekach oraz akwenach słodkowodnych znajdujących się na terenie Europy i Azji. Przebywające na lądzie osobniki zwykle mają ciemnobrązowe umaszczenie. Cały tułów pajęczaka porastają charakterystyczne włoski.
Wyjątkowość zachowań wodnych
Topiki są doskonale przystosowane do życia w środowisku wodnym. Niemal całe swoje życie spędzają w różnego rodzaju akwenach. Tam żerują, rozmnażają się i odpoczywają. Czasem wychodzą na ląd. Zwykle robią to w celu zaczerpnięcia powietrza. Złapaną zdobycz niekiedy umieszczają też na brzegu.
Topiki stanowią pewien ewenement wśród pajęczaków. Jest to bowiem jedyny znany gatunek pająka żyjącego całkowicie w wodzie. Co prawda, niektórzy przedstawiciele tej samej gromady i rzędu mogą przebywać przez jakiś czas pod wodą, nurkując w niej i zdobywając tam pożywienie. Jednak dużą część swojego życia spędzają na lądzie. Na ogół tutaj też żerują oraz składają jaja. Topiki natomiast większość czynności życiowych wykonują w wodzie.
Zasięg i siedlisko
Pająki wodne preferują czyste, słodkowodne ekosystemy. Najczęściej można je spotkać w stawach i jeziorach obfitujących w roślinność wodną. Czasem zasiedlają też strumienie o wolno płynącym nurcie. Ich obecność stwierdza się na rozległych terenach Europy kontynentalnej (jedyny wyjątek stanowią tutaj Grecja, Albania oraz Portugalia). Zamieszkują też Wyspy Brytyjskie oraz Azję Centralną i Północną. Topiki żyją też w Japonii. Jednak występujące tam osobniki uznaje się za przedstawicieli innego niż nominatywny podgatunku – Argyroneta aquatica japonica.
Ekologia
Pająki wodne – tak jak inne pajęczaki – oddychają powietrzem. Niezbędny do przeprowadzenia tego procesu życiowego gaz gromadzony jest w specjalnej bańce powietrznej. Powstaje ona ze zlokalizowanych na odwłoku i odnóżach włoskach hydrofobowych. Umożliwia pająkowi pozostawanie przez dłuższy czas pod wodą bez konieczności wynurzania się na jej powierzchnię. Poszczególne osobniki z reguły żyją około dwóch lat.
U topików występuje wyraźnie zaznaczony dymorfizm płciowy. Przejawia się on głównie w rozmiarach ciała. W odróżnieniu od innych pajęczaków w przypadku pająków wodnych samice na ogół są mniejsze od samców. Osobniki płci żeńskiej z reguły osiągają długość ciała ok. 7-8 mm, podczas gdy ich potencjalni partnerzy mogą dorastać do około 15 mm. Na różnice w wymiarach ciała wpływają przede wszystkim odmienne style polowania u przedstawicieli różnych płci. Samce zazwyczaj są bardziej aktywne od swoich partnerek. Dysponują także bardziej rozwiniętą umiejętnością nurkowania. Topiki zalicza się do drapieżników. Ich ofiarą padają głównie niewielkie skorupiaki oraz owady wodne i ich larwy. Na te pająki polują natomiast niektóre żaby i ryby.
Dzwon nurkowy
Tak samce, jak i samice dużo czasu poświęcają na konstruowanie sieci dzwonów nurkowych, których zadaniem jest pomoc w strawieniu pokarmu. Osobniki płci żeńskiej wykorzystują go też do rozmnażania i opieki nad młodymi. Samice przez większą część dnia pozostają w przygotowanych przez siebie dzwonach nurkowych. Tam czatują na zdobycz. Jeśli pojawi się ona w pobliżu, szybko wyskakują ze swoich dzwonów i chwytają ją. Samice też relatywnie często wynurzają się z wody w celu zaczerpnięcia powietrza.
Dzwony nurkowe wykonywane są z jedwabiu albo specjalnego hydrożelu białkowego. Takie struktury najczęściej można zobaczyć wśród roślin wodnych. Samce budują mniejsze dzwony. Zwykle robią to w pobliżu samicy, łącząc wykonaną przez siebie konstrukcję z dzwonem samicy. Osobniki płci żeńskiej po zakończeniu kopulacji tworzą w swoim dzwonie specjalny kokon jajowy, który wkrótce zostaje wypełniony kilkudziesięcioma jajami.
Ukąszenie
Od lat panuje przekonanie, że ukąszenie pająka wodnego jest bardzo bolesne dla ludzi i powoduje szereg nieprzyjemnych dolegliwości, jak choćby gorączka, bóle brzucha i wymioty. Niemniej jednak takie twierdzenie jak dotąd nie zostało zweryfikowane naukowo. W ostatnich latach nie zarejestrowano bowiem żadnych wiarygodnych przypadków ugryzienia człowieka przez topika.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Siewka szara
- Rocha czarnobroda
- Hetyci potwierdzają wiarygodność Biblii
- Czwarta rewolucja przemysłowa a nasze człowieczeństwo – część 1
- Ludzie i mamuty – fakty ukrywane przez dekady
Źródło
- https://en.wikipedia.org/wiki/Diving_bell_spider [dostęp: 05.12.2024]
© Źródło zdjęcia głównego: Wikimedia Commons. Autor: Baupi. Licencja: CC BY-SA 3.0.
