Koźlarz czerwony (Leccinum aurantiacum) to gatunek grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae).
Nazewnictwo
Koźlarz czerwony po raz pierwszy zdiagnozował w 1791 roku Jean Baptiste François Pierre Bulliard, nadając mu nazwę Boletus aurantiacus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę, nadał mu w 1821 roku Samuel Frederick Gray, przenosząc go do rodzaju Leccinum.
Morfologia
Kapelusz grzyba osiąga 3-15 cm średnicy. Za młodu jest kulisty, potem półkulisty, na końcu staje się nisko łukowaty. Kolor ma pomarańczowoczerwony, czerwonopomarańczowy, ciemno- lub ceglastoczerwony. Brzeg kapelusza jest cienki, skórka na obwodzie starszych okazów zwykle zwisa poza rurki w postaci cienkiej błonki.
Rurki są siwawe o oliwkowym odcieniu. Trzon osiąga wysokość 5-18 cm i jest cylindryczny, pełny, a dołem szerszy. Jest białawy i pokryty za młodu białawymi, później pomarańczowoczerwonymi łuskami. Pod kapeluszem łuski długo pozostają białe.
Miąższ ma gruby, twardy, soczysty, biały, po przekrojeniu ciemniejący. Jego smak jest nieznaczny, łagodny, a zapach niewyraźny. U starszych okazów miąższ w trzonie staje się łykowaty, natomiast w kapeluszu bardziej miękki i wodnisty. Zarodniki mają 13-17 × 4-5 µm średnicy.
Gatunki podobne
Bardzo podobny jest koźlarz pomarańczowożółty (Leccinum versipelle). Jest jaśniejszy i rośnie pod brzozami. Najłatwiej odróżnić go po czarnych łuseczkach na trzonie. Koźlarz sosnowy (Leccinum vulpinum) rośnie tylko pod sosnami, koźlarz świerkowy (Leccinum piceinum) tylko pod świerkami.
Występowanie
Koźlarz czerwony najliczniej rośnie w Ameryce Północnej i Europie, ale występuje także w Ameryce Środkowej i Japonii. W Europie Środkowej jest szeroko rozprzestrzeniony, ale występuje nierównomiernie – w niektórych regionach jest dość częsty, a w innych rzadki. W Polsce występuje dość często, natomiast w Niemczech i Holandii znajduje się na czerwonych listach gatunków zagrożonych.
Występuje w lasach i zaroślach, wyłącznie pod topolą osiką. Owocniki wytwarza od czerwca do października.
Znaczenie
Koźlarz czerwony jest smacznym grzybem jadalnym. Nadaje się do duszenia, a także do suszenia. Podczas gotowania czernieje. Dodatek kwasu (np. octu) zapobiega czernieniu, stąd też koźlarz czerwony marynowany w occie zachowuje naturalne kolory. Nie należy zbierać koźlarzy przy ruchliwych drogach, gdyż grzyby te mają zdolność do kumulowania rtęci.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Sekwoja wieczniezielona
- Fibik oliwkowy
- Zdrowa kolacja, czyli jak jeść zdrowo przed snem?
- Zasada antropiczna – dlaczego wszechświat pozwala na życie?
- Ewolucyjne zegary i miechunka pomidorowa
Źródła
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Koźlarz_czerwony
- https://www.ekologia.pl/wiedza/grzyby/kozlarz-czerwony
© Źródło zdjęcia głównego: Wikimedia Commons. Autor: Jerzy Opioła. Licencja: CC BY-SA 3.0.
