Muflon śródziemnomorski

Zobacz również

Muflon śródziemnomorski (Ovis aries musimon) to najmniejszy przedstawiciel dzikich owiec. Zaliczany jest do podgatunków owcy domowej. Należy do rodziny wołowatych (Bovidae). Jest ssakiem łożyskowym. Jego pierwotnym środowiskiem była wyłącznie Korsyka, a także Sardynia. Z czasem został introdukowany w różnych regionach Europy.

Morfologia

Muflon śródziemnomorski to zwierzę o smukłej sylwetce. Dość ciała (bez ogona) wynosi od 70 do 90 cm. Wysokość w kłębie sięga 60–75 cm. Chwost, czyli ogon, mierzy od 6 do 10 cm. Samce, zwane trykami, ważą zwykle 35–40 kg. Masa samic oscyluje między 25 a 35 kg. Ubarwienie tryków jest dość jasne. Zimą przybiera bardziej brązowy odcień. Charakterystyczna dla samców jest biała plama na boku, zwana siodłem. Podbrzusze, lustro na zadzie i wewnętrzne strony nóg pozostają białe.

Wełna muflonów jest raczej krótka, z wyjątkiem dłuższych włosów na podgardlu. Najbardziej rozpoznawalną cechą zwierząt są imponujące rogi samców, skręcone ślimakowato. Osiągają długość od 50 do 80 cm. Samice są zazwyczaj bezrogie. U niektórych z nich mogą wykształcić się niewielkie, maksymalnie dziesięciocentymetrowe wyrostki skierowane ku tyłowi. Rozwój rogów u samców przebiega etapami. W pierwszym miesiącu życia zaczyna się formować rogowa pochwa. Wzrost zatrzymuje się każdej zimy, tworząc wyraźne pierścienie roczne. W kolejnym sezonie rogi wydłużają się o kolejne 20 cm. Cykl ten powtarza się przez 4–5 lat, aż ślimy – jak w żargonie myśliwskim określa się rogi – zawiną się tak mocno, że groty będą sięgać gardła, a nawet przedniej części pyska.

Muflon śródziemnomorski – wokalizacje

Repertuar głosowy muflona śródziemnomorskiego jest niezwykle bogaty. Obejmuje zarówno odgłosy kontaktowe, ostrzegawcze, jak i zawodzenia oraz specyficzne dźwięki godowe wydawane przez tryki w okresie rui. Już kilka minut po narodzinach jagnięcia, owca wydaje krótkie, przytłumione beczenie. Młode odpowiada na nie podobnym głosem. W stadzie owce nawołują swoje jagnięta przeciągłym beczeniem. Dzieci szukające matek, beczą głośno, niemal przeraźliwie. Młode zawodzą, gdy atakuje je drapieżnik lub gdy odniosą ciężkie obrażenia. Dorosłe muflony takiego dźwięku nie wydają.

W chwili zagrożenia muflony wydychają powietrze przez nozdrza. Wydają charakterystyczny syk. Często sygnał ostrzegawczy poprzedza nerwowe tupanie przednimi nogami. Gdy zwierzę czuje jedynie lekki niepokój, odgłos jest cichy, ale w obliczu realnego zagrożenia staje się głośniejszy. Stado, którego przewodnik wyda taki dźwięk, natychmiast rzuca się do ucieczki. Jeśli jednak alarm podnosi inne zwierzę, reszta stada zachowuje czujność i czeka na reakcję przewodnika. Tryki w okresie godowym wydają także charakterystyczne grzechoczące i warczące dźwięki, goniąc ruje owiec. Jednym z najbardziej rozpoznawalnych odgłosów muflonów jest huk zderzających się rogów. Najczęściej rozbrzmiewa on podczas rui, choć samce staczają pojedynki przez cały rok.

Zagrożenia

Muflony śródziemnomorskie są przystosowane do życia na wysokogórskich terenach. Gatunek nie jest w stanie przetrwać na nizinach, jeśli w środowisku występują drapieżniki. Dobitnym przykładem jest populacja muflonów w Łużycach, która w krótkim czasie została całkowicie wytępiona po ponownym zasiedleniu tych terenów przez wilki. Co ciekawe, w tym samym rejonie populacje dzików, czyli jeleni, pozostały niemal nietknięte. W jakim stopniu to zjawisko powtórzy się w innych regionach Europy, będzie można ocenić dopiero w miarę dalszej ekspansji wilków w środkowej części kontynentu. Reintrodukcja rysia euroazjatyckiego w górach Harzu w Niemczech, w połączeniu z surowymi zimami, także doprowadziła do spadku liczebności muflonów w tym regionie. Myśliwi zwracają uwagę na fakt, że muflony, które introdukowano w 1903 roku do lasów państwowych Göhrde, zostały poważnie przetrzebione przez powrót wilka i mogą całkowicie zniknąć z tego obszaru.

Występowanie muflonów śródziemnomorskich

Muflony śródziemnomorskie stanowią jedną z form gatunku Ovis aries. Pierwotnie zamieszkiwały tereny rozciągające się od Azji Mniejszej po wschodni Iran. Szacuje się, że około ośmiu tysięcy lat temu zostały celowo lub przypadkowo introdukowane na niektórych wyspach Morza Śródziemnego, m.in. na Korsyce i Sardynii. Właśnie z reliktowych populacji tych wysp w późniejszych stuleciach rozpoczęto proces introdukcji zwierząt na tereny kontynentalnej Europy.

Na Korsyce muflony żyją na otwartych, kamienistych i suchych zboczach gór, gdzie przez lata były mocno zagrożone przez niekontrolowane polowania i kłusownictwo. Dopiero wprowadzenie surowych przepisów łowieckich i ochrona gatunku zaczęły powoli stabilizować liczebność populacji. W 1967 roku żyło tu zaledwie 180 osobników. Do 2010 roku populacja wzrosła do około 800 sztuk. Na Sardynii sytuacja była podobna. W połowie lat 50. XX wieku populacja liczyła około 700 zwierząt. W 1967 roku spadła do zaledwie 300. Dzięki programom ochrony wzrosła do ponad tysiąca do roku 1980. W 2015 roku liczebność szacowano już na około 6000 osobników.

W Polsce muflony pojawiły się na przełomie XIX i XX wieku. Sprowadzono je do Sudetów ze Słowacji. Po wojnie znalazły się w granicach Polski. Dziś występują m.in. w Karkonoszach, Masywie Śnieżnika, Górach Wałbrzyskich, Sowich i Bardzkich. W okresie międzywojennym introdukowano je również na tereny województwa lwowskiego oraz do Spały. Mimo strat poniesionych w czasie II wojny światowej muflony ponownie zadomowiły się w naszym kraju. Można je spotkać w Górach Świętokrzyskich, na Wzgórzach Dylewskich, w lasach wałeckich czy ostatnio na Podkarpaciu, w Beskidzie Śląskim oraz w okolicach Bystrzanowic Dworu. W XXI wieku niewielkie stado zaobserwowano również w gminie Trzebinia w Małopolsce. Obecnie polska populacja muflonów szacowana jest na około 200 osobników. Największe skupisko, liczące 120 owiec, występuje w rejonie Wojkowic na Śląsku.

Zachowanie

Muflony śródziemnomorskie zazwyczaj tworzą niewielkie stada. Na czele stoi najstarsza owca pełniąca funkcję przewodniczki. Poza okresem rui tryki często oddzielają się od stada, tworząc własne grupy. W czasie godów, przypadających na październik i listopad, samce toczą zacięte walki o dostęp do samic. Muflony są roślinożerne. Żywią się szerokim wachlarzem pokarmów roślinnych. Potrafią także spałować drzewa, co poważnie utrudnia ich wzrost. Ciąża u owiec trwa około pięciu miesięcy. Porody odbywają się w marcu lub kwietniu.

Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:


Źródło:

1. https://en.wikipedia.org/wiki/European_mouflon [dostęp: 14.07.2025]

Źródło zdjęcia głównego: Wikimedia Commons. Autor: Ken Billington. CC BY-SA 3.0.

Jeśli podzielasz naszą misję i chciałbyś wesprzeć nasze działania, możesz to zrobić:

Z góry dziękujemy za okazaną nam pomoc!

Zobacz również

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

Popularne artykuły