Rocha czarnobroda (Glaucostegus cemiculus, wcześniej Rhinobatos cemiculus) to gatunek ryby chrzęstnoszkieletowej z rodziny Rhinobatidae. Występuje w wodach wschodniego Atlantyku i Morza Śródziemnego. Prowadzi przydenny tryb życia. Żywi się skorupiakami, innymi bezkręgowcami i rybami. Samice są jajożyworodne. Młode rozwijają się w organizmie matki. W momencie narodzin są w pełni ukształtowane oraz zdolne do samodzielnego funkcjonowania. Intensywne połowy tej ryby przyczyniają się do drastycznego spadku liczebności populacji. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznała gatunek za krytycznie zagrożony.
Opis
Rocha czarnobroda charakteryzuje się jednolitym brązowym ubarwieniem grzbietu i białym brzuchem. Na pysku widoczna jest czarna plama, bardziej wyraźna u młodych osobników niż u dorosłych. Gatunek ten przypomina trochę zwyczajną (Rhinobatos rhinobatos), z którą dzieli obszary występowania. Do cech odróżniających należą mniejsze oczy, węższe grzbietowe listewki nosowe (niemal złączone na przodzie), krótsze przednie płaty nosowe oraz węższe tylne fałdy nosowe. Oba gatunki posiadają krótkie kolce na wewnętrznych krawędziach oczu, na barkach oraz wzdłuż kręgosłupa i ogona. U Rhinobatos rhinobatos są one jednak mniej wyraźne. Rocha czarnobroda osiąga długość około 180 cm.
Zasięg występowania
Rocha czarnobroda występuje we wschodnim Atlantyku, w zakresie geograficznym od 42°N do 17°S oraz 19°W do 36°E. Jej północną granicą zasięgu jest północne wybrzeże Portugalii, a południową – Angola. Gatunek ten spotykany jest również w południowej i wschodniej części Morza Śródziemnego. Niedawno został zarejestrowany także w Morzu Czarnym. Ryba ta zamieszkuje szelf kontynentalny na głębokości do około 100 metrów.
Ekologia
Rocha czarnobroda porusza się powoli nad piaszczystym i mulistym dnem morskim, poszukując krewetek, krabów, innych skorupiaków, kałamarnic i mięczaków. Dojrzałość płciową samce osiągają przy długości około 150 cm w Senegalu, a samice przy 163 cm. W Tunezji wartości te wynoszą odpowiednio 100 cm i 110 cm. Ryba ta jest jajożyworodna. Jaja pozostają w macicy samicy, gdzie rozwijające się młode początkowo odżywiają się woreczkiem żółtkowym, a później wydzielinami macicznymi. Wielkość miotu wynosi od czterech do sześciu młodych. Ciąża trwa od pięciu do ośmiu miesięcy, przy czym w Senegalu rozwój zarodków może zostać czasowo wstrzymany w chłodniejszych miesiącach. W Tunezji taka diapauza nie występuje.
Status
Rocha czarnobroda to gatunek o niskiej płodności. Dojrzałe osobniki sezonowo gromadzą się u wybrzeży, aby rodzić młode i się rozmnażać. W tym czasie są szczególnie narażone na intensywne połowy. Gatunek jest ceniony przede wszystkim za płetwy, stanowiące przysmak na szybko rozwijających się rynkach Azji. Ryby te poławiane są za pomocą trawlerów i sieci skrzelowych. W przeszłości rocha czarnobroda była licznie spotykana w północnej części Morza Śródziemnego i wokół Balearów. Wszystko wskazuje jednak na to, że w tych rejonach już nie występuje. Zmniejszenie połowów odnotowano również u wybrzeży Afryki, choć brakuje dokładnych danych. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody uznała ten gatunek za krytycznie zagrożony, wyrażając poważne obawy o jego przyszłość.
Biologia
Rocha czarnobroda to ryba chrzęstnoszkieletowa z rodziny rochowatych. Wygląda jak połączenie płaszczki z rekinem. Choć spokrewniona jest z rochą zwyczajną, to najnowsze badania sugerują, że należy do odrębnego rodzaju Glaucostegus. Liczebność tego gatunku gwałtownie spada. Jest to efekt intensywnych połowów. Płetwy Rhinobatos cemiculus, podobnie jak rekinów, są wysoko cenionym przysmakiem na szybko rozwijających się rynkach Azji. Dodatkowo ich przybrzeżny tryb życia sprawia, że są łatwym celem dla rybaków operujących małymi łodziami. Rocha czarnobroda porusza się powoli przy dnie i często wpada w sieci, co czyni ją znacznie łatwiej dostępną niż rekiny. Jak większość ryb chrzęstnoszkieletowych, żyje długo i rozmnaża się powoli. Utrudnia to odbudowę populacji po zbyt intensywnych połowach.
Rocha czarnobroda to ryba denna zamieszkująca wody przybrzeżne. Spotkać ją można od strefy pływów do głębokości 80 metrów. Jej dieta składa się głównie z dennych skorupiaków, takich jak kraby oraz małych ryb. Dojrzałość płciową osiąga po przekroczeniu długości 130–150 cm, choć w Morzu Śródziemnym wartości te wynoszą 100–110 cm. Gatunek ten cechuje wewnętrzne zapłodnienie. Samce wyposażone są w narząd kopulacyjny powstały z przekształconych płetw brzusznych. Rocha czarnobroda jest jajożyworodna. Samice rodzą od jednego do dwóch miotów rocznie, liczących od 4 do 6 młodych.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Opuchlak truskawkowiec
- Pakożer leśny – pies leśny
- Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba i jego zaskakujące odkrycia
- Fukuipteryx prima – ptak, który podciął skrzydła naukowcom
- Wieża Babel – świadectwa pozabiblijne
Źródło
1.https://en.wikipedia.org/wiki/Blackchin_guitarfish [dostęp: 3.12.2024]
© Źródło zdjęcia głównego: Wikimedia Commons. Autor: Liné1. Licencja: CC BY 2.5.
