Warzęcha różowa (Platalea ajaja) jest gatunkiem dużego ptaka zaliczanego do rodziny ibisów (Threskiornithidae). Ptak prowadzi osiadły tryb życia. Jego stanowiska lęgowe znajdują się zarówno w Ameryce Północnej, jak i Ameryce Południowej. W obrębie monotypowego gatunku nie wyróżnia się żadnych podgatunków.
Taksonomia
Pierwszy naukowy opis warzęchy różowej powstał w 1758 roku. Przygotował go szwedzki przyrodnik Karol Linneusz. Badacz ten umieścił opracowaną charakterystykę w dziesiątej edycji dzieła Systema Naturae. Została ona zatytułowana Platalea ajaja. Ta łacińska nazwa obowiązuje do dnia dzisiejszego. Przy wykonywaniu opisu Linneusz korzystał z notatek pozostawionych przez autora Historia Naturalis Brasiliae – Georga Marcgrava. Za typowe miejsce występowania ptaka uznano najpierw Amerykę Południową. Później zawężono je do terytorium Brazylii.
Warzęchę różową czasem zalicza się do osobnego rodzaju, Ajaia. W 2010 roku przeprowadzono szczegółowe badania mitochondrialnego DNA . Na ich podstawie wysnuto wniosek o bliskim pokrewieństwie warzęchy różowej i warzęchy żółtodziobej (Platalea flavipes).
Opis warzęchy różowej
Warzęchy różowe odznaczają się dużymi rozmiarami ciała. Długość ich ciał waha się od 71 do 86 cm przy rozpiętości skrzydeł na poziomie od 120 do 133 cm. Ptaki te zwykle ważą od 1,2 do 1,8 kg. Ich łopatkowaty dziób, szyja oraz łapy sprawiają wrażenie nieco wydłużonych. Dla dorosłych osobników charakterystyczna jest naga, zielonkawa głowa, która w okresie lęgowym przybiera odcień jasnożółty. Białą klatkę piersiową w sezonie rozrodczym zdobi okazały pióropusz. Ptak ma białą szyję i grzbiet. Tułów zwierzęcia wyróżnia się natomiast charakterystycznym różowym ubarwieniem. Dotyczy ono zarówno samców, jak i samic. U przedstawicieli tego gatunku nie stwierdza się bowiem wyraźnego dymorfizmu płciowego.
Różowa barwa upierzenia ptaka pozostaje w ścisłym związku z dietą. W jego pożywieniu obecny jest bowiem karotenoid kantaksantyna odpowiadający za takie umaszczenie. Pióra mogą mieć barwę od jasno- do ciemnoróżowej. Czynnik ten w głównej mierze zależy od wieku ptaka i jego środowiska życia. W trakcie lotu zwierzęta te zazwyczaj mają wyciągniętą szyję.
Występowanie
Warzęchy różowe występują powszechnie w Stanach Zjednoczonych. Zwykle obserwuje się je w takich stanach jak Luizjana, Teksas i Floryda. Obecność przedstawicieli tego gatunku odnotowuje się również w Ameryce Południowej. Szczególnie często spotyka się je tam na terenach usytuowanych na wschód od Andów. Zasięg naturalnego występowania ptaka rozciąga się także na wybrzeża Karaibów, Ameryki Środkowej, Meksyku i Zatoki Meksykańskiej.
Na przełomie XVII i XIX wieku na warzęchę różową organizowano masowe polowania w celu zdobycia jej wyjątkowo ubarwionych piór. W efekcie doprowadziło to do znacznego spadku liczebności populacji zwierzęcia. Jeszcze około 150 lat temu groziło mu całkowite wyginięcie. Jednak dzięki podjętym szeroko zakrojonym inicjatywom ochronnym udało się zapobiec temu negatywnemu zjawisku. Pierwszy lęg w stanie Georgia odnotowano w 2011 roku. Ptaki te z biegiem czasu coraz częściej obserwuje się także w Michigan, Wisconsin oraz Karolinie Północnej. Sporadycznie pojawiają się także w Waszyngtonie, Nowym Jorku i New Hampshire. W znajdującym się w stanie Virginia Parku Huntley Meadows czasem widuje się duże grupy warzęch.
Warzęchy różowe często traktuje się jako wymierny wskaźnik ekologiczny i naukowy. Zwraca się przy tym uwagę na liczbę tworzonych przez te ptaki gniazd w zależności od ilości wód słodkowodnych i głębokości wód morskich w okolicy.
Zachowanie
Zachowania warzęch różowych nie zostały jeszcze do końca przebadane przez naukowców. Wiadomo jednak, że żerują w płytkich wodach słodkowodnych lub przybrzeżnych. Ptaki te przy poszukiwaniu pożywienia z reguły kroczą po wodzie i przekładają dziób z boku na bok. Czasem też przesiewają nim okoliczny muł. Zwykle polują grupami.
W skład diety warzęchy różowej wchodzą przede wszystkim skorupiaki, kawałki roślin, owady wodne oraz mięczaki. Ptaki te chętnie spożywają również żaby, traszki oraz małe ryby. Te ostatnie nie cieszą się zbyt dużą popularnością wśród innych ptaków brodzących. Czasem konkurują o pożywienie z innymi ptakami słodkowodnymi, np. pelikanami białymi. Blisko nich z reguły trzymają się również czaple. Potencjalne zdobycze warzęch różowych stają się bowiem dla nich łatwym łupem.
Warzęcha różowa – rozmnażanie
Warzęchy różowe zazwyczaj budują gniazda w koronach drzew lub krzewów. Samice jednorazowo składają od dwóch do pięciu jaj, których inkubacja trwa od 3 do 4 tygodni. Młode ptaki można poznać po białych, pokrytych miękkim puchem głowach. Ich pióra są natomiast bladoróżowe. Ich dzióbki wyróżniają się żółtym bądź różowawym kolorem. Pisklętom śmiertelne niebezpieczeństwo grozi głównie ze strony wron, orłów bielików i rysi.
Ochrona i zagrożenia
Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje warzęchy różowe za gatunek najmniejszej troski. Oznacza to, że w najbliższym czasie nie grozi mu wyginięcie. Trend liczebności populacji utrzymuje się na stabilnym poziomie. Ocenia się go jako wzrostowy.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Smużka leśna
- Rusałka admirał
- Czy rekiny są w Bałtyku, a jeśli tak, to jakie i czy są groźne?
- Argentynozaur
- Dinozaur, którego się nie spodziewano
Źródło
1. https://en.wikipedia.org/wiki/Roseate_spoonbill [dostęp: 19.03.2025]
© Źródło zdjęcia głównego: Canva.
