Rusałka admirał (Vanessa atalanta) jest gatunkiem owada z rodziny rusałkowatych (Nymphalidae). Znakami rozpoznawczymi tego motyla są charakterystyczne czarne skrzydła pokryte białymi plamami i brązowymi pasami. Rozpiętość skrzydeł owada to mniej więcej 5 cm. Motyl został po raz pierwszy opisany w 1758 roku. Jego naukowa charakterystyka znalazła się w dziesiątej edycji dzieła Systema Naturae autorstwa słynnego szwedzkiego przyrodnika Karola Linneusza.
Rusałka admirał wykazuje zachowania terytorialne. Ta cecha wraz z umiejętnością doskonałego latania przesądza o atrakcyjności samców w oczach samic. Motyl ten wyróżnia się bardzo spokojnym usposobieniem. Zazwyczaj bardzo łatwo prowadzić jego obserwację. Można się bowiem do niego zbliżyć na niewielką odległość. Czasem też przysiada na ciele człowieka albo jego ubraniu.
Zasięg geograficzny
Zasięg naturalnego występowania rusałki admirała jest bardzo szeroki. Motyl ten zamieszkuje rozległe tereny Europy, Azji i Ameryki Północnej. Spotyka się go także na Karaibach oraz w niektórych rejonach północnej Afryki. Owad prowadzi wędrowny tryb życia. Przed nastaniem wiosny zwykle migruje na północ. Najchętniej przebywa w wilgotnych lasach. Dla jego gąsienic przysmakiem jest pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica) albo rośliny Boehmeria cylindrica. Pokarmem dorosłego owada jest natomiast kwiatowy nektar oraz przejrzałe owoce.
Opis rusałki admirała
Przednie skrzydła motyla pokrywa ukośnie biegnący pas w kolorze szkarłatnym. Zdobią je także białe plamy. Tylne skrzydła otacza natomiast czerwona krawędź. Na ich powierzchni widać czarne plamy. W pobliżu odwłoka występuje natomiast niebieska plama. Spód skrzydeł ma niebieskawy odcień. Widnieje tam brązowo-żółty wzór.
Gąsienice rusałki admirała wyróżniają się żółto-zielonym ubarwieniem odwłoka oraz szaroczarną głową. Całe ich ciała pokrywają żółte plamki. Motyl w stadium poczwarki jest natomiast brunatny. Cechuje go także prążkowany deseń.
Biologia
Rusałki admirał są aktywne do późnej jesieni. Przed zimą można je spotkać na łąkach w słoneczne dni. Tam żerują na kwiatach bluszczu, zbierając z nich nektar. W chłodniejszym czasie zapadają w stan hibernacji. W południowej Europie motyle te latają przez całą zimę.
Osobniki żyjące w Ameryce Północnej na ogół tworzą dwie generacje: od marca do października. Owady te zimują w południowym Teksasie.
Larwalne i poczwarkowe etapy
Gąsienice rusałki admirała zwykle dorastają do około 2,5 cm długości. Wyróżnia je zmienne ubarwienie ciała, które może być bardziej lub mniej jaskrawe. Na ich ciałach widać kolce, które utrzymują się również w fazie poczwarki.
Gąsienice przetwarzają się w poczwarki w różnym tempie. Kwestie te zależą głównie od panującej w otoczeniu temperatury. Im jest ona wyższa, tym skraca się czas pozostawania owada w tym stadium. I tak np. przy 7 stopniach Celsjusza czas ten wynosi około 3 miesięcy. Podczas upałów poczwarka przekształca się natomiast w imago w ciągu 6 dni od przeobrażenia z gąsienicy. Poczwarki przebywające w wyższych temperaturach zwykle są jaskrawoczerwone. W obszarach z niższą temperaturą częściej można natomiast spotkać czarne poczwarki rusałek. Motyle osiągające dorosłe stadium w okresie letnim są zazwyczaj jaśniejsze od form zimowych.
Gąsienice zwykle żerują na pokrzywach zwyczajnych i innych roślinach z rodziny pokrzywowatych. Niektóre rośliny z rodzin Compositae i Cannabaceae także mogą dostarczać pożywienia owadom na tym etapie życia.
Faza dorosła
Rusałki admirały wyróżniają się wyrazistymi, pomsrańczowymi, czarnymi i białymi wzorami na skrzydłach. Pomarańczowe pasy zdobią górną krawędź skrzydeł. Widać je też w środkowej części przednich skrzydeł oraz na zewnętrznej krawędzi tylnych skrzydeł. Na przednich skrzydłach można też zobaczyć białe plamy. Spód skrzydeł ma brązowe ubarwienie. Występują tam także czerwone, czarne i białe plamy. Spodnią część tylnych skrzydeł pokrywa brązowy marmurkowy wzór. Rusałki admirały tworzą formy letnie i zimowe. Te drugie są mniejsze i ciemniejsze od pierwszych.
Rusałka admirał – terytorialność
Samce rusałek admirałów są bardzo przywiązane do swych terytoriów. Wykazują wzmożoną aktywność rano. Po południu natomiast odpoczywają. Ich rewiry z reguły są owalne. Mają one zazwyczaj kilka metrów szerokości i kilkanaście metrów długości. Owady bronią je przed intruzami. Często patrolują też swoje rewiry. W razie natknięcia się na intruza motyl odpędza go. Następnie szybko wraca na swoje terytorium. Częstotliwość patrolowania wrasta wraz z liczbą napotkanych intruzów.
Zachowania patrolowe pozostają w ścisłym związku z wyższą temperaturą powietrza. Stąd też w ciepłe słoneczne dni samce spędzają na patrolowaniu czas od rana do wieczora. W razie zachmurzenia loty patrolowe rozpoczynają się później. Nie jest jednak do końca jasne, czy wpływ na ten stan rzeczy ma niska temperatura powietrza czy też zmniejszona ilość promieni słonecznych.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Niala grzywiasta – antylopa grzywiasta
- Mornel
- Najszybsze zwierzę na świecie – wodne, lądowe i w powietrzu
- Czy komary lecą do światła, czy do ciepła?
- Ławica ryb skamieniała w całości – jak to się mogło stać?
Źródło
1. https://en.wikipedia.org/wiki/Vanessa_atalanta [dostęp: 17.03.2025]
© Źródło zdjęcia głównego: Canva.
