Paszkot (Turdus viscivorus) to duży ptak z rodziny drozdowatych, który zamieszkuje znaczną część Europy, umiarkowaną strefę Azji oraz północną Afrykę. Choć w wielu miejscach pozostaje przez cały rok, ptaki z północy i wschodu migrują zimą na południe, zwykle w małych stadkach.
Charakterystyczny jest jego donośny śpiew, który rozbrzmiewa nawet przy złej pogodzie – dlatego nazywano go kiedyś „stormcock” (czyli „burzowiec”).
Wygląd
To największy z drozdów występujących w Europie – dorosły ptak mierzy ok. 27–30 cm długości i ma rozpiętość skrzydeł do 45 cm.
Jego grzbiet ma kolor szarobrązowy, pierś i brzuch są jasne z ciemnymi plamkami, a ogon długi, z białymi końcówkami. Obie płcie wyglądają podobnie. Młode paszkota są jaśniejsze, z delikatniejszymi plamkami.
Ptaki z różnych części świata nieznacznie się różnią – np. te z Azji Środkowej są jaśniejsze i mają mniej plamek.
Paszkot – miejsce występowania
Paszkot najchętniej wybiera otwarte tereny z drzewami: parki, sady, lasy, zarośla, a nawet góry (nawet do 1700 m n.p.m.).
W chłodniejszych rejonach Europy i Azji migruje na południe. Na zimowiskach w Afryce Północnej i południowej Europie potrafi bronić jednego drzewa z owocami przez całą zimę, przepędzając inne ptaki – zwłaszcza gdy na drzewie rośnie jemioła, jego ulubiona roślina. Dzięki niemu jemioła rozsiewa się – zjadane przez drozda lepkie nasiona trafiają na gałęzie, gdzie mogą kiełkować.
Sposób odżywiania
Paszkot je przede wszystkim dżdżownice, owady, ślimaki i inne małe bezkręgowce. Uwielbia też owoce i nasiona – szczególnie jarzębiny, jemioły, cisu, ostrokrzewu, głogu i dzikiej róży. Czasem potrafi nawet zabić padalca albo pisklę innego ptaka.
Zimą paszkot broni swojego „drzewa z zapasami” przed innymi ptakami – dzięki temu ma dostęp do owoców, gdy brakuje jedzenia.
Styl życia paszkota
Ptaki te żyją w parach. Samiec paszkota broni terytorium, a samica buduje gniazdo – zwykle w rozwidleniu drzewa, ale też czasem w żywopłocie, na murze albo na skale. Gniazdo ma wygląd miski z gałązek i trawy, wyłożonej liśćmi i błotem.
Samica paszkota składa 3–5 jaj i wysiaduje je przez około dwa tygodnie.
Pisklęta są karmione przez oboje rodziców i opuszczają gniazdo po 2 tygodniach. W ciągu roku zwykle są dwa lęgi.
Młode są zależne od rodziców przez kilka tygodni po wykluciu. Czasem paszkoty używają tego samego gniazda do drugiego lęgu.
Wrogowie i pasożyty
Na paszkoty polują liczne ptaki drapieżne: sowy, jastrzębie, myszołowy czy sokoły. Gniazda natomiast bywają plądrowane przez koty i krukowate. Paszkot jednak nie daje się łatwo upolować – broni się nawet przed ludźmi.
Jest potencjalnym nosicielem różnych pasożytów – pcheł, kleszczy, tasiemców, nicieni i pasożytów krwi.
Status i ochrona
Mimo spadku liczebności w ostatnich dziesięcioleciach, paszkot nadal jest liczny i szeroko rozpowszechniony – na przykład w Europie gniazduje od 9 do ponad 20 milionów ptaków. Dlatego Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody klasyfikuje go jako gatunek niezagrożony.
Głównym problemem paszkotów jest coraz intensywniejsze rolnictwo – gniazdowanie w krajobrazie rolniczym kończy się mniejszym sukcesem niż na terenach z pastwiskami i łąkami.
W Wielkiej Brytanii, gdzie liczebność spadła o 62% od lat 60. XX wieku, paszkot został wpisany na „Czerwoną listę ptaków zagrożonych”.
W kulturze
Paszkot pojawia się w literaturze i sztuce od wieków:
Eraz z Rotterdamu w XVI w. wspominał go w przysłowiu: „Drozd sam wydala swoje nieszczęście” – odnosiło się to do lepkich owoców jemioły, używanych do łapania tych ptaków.
W malarstwie został uwieczniony przez artystów ze szkoły Rafaela.
W literaturze pojawia się m.in. w powieści “Tajemniczy ogród”, w wierszach Thomasa Hardy’ego i Edwarda Thomasa.
W muzyce: nazwą ptaka zatytułowano album Roya Harpera Stormcock, a paszkot pojawia się także w tekstach piosenek zespołów Jethro Tull i The Decemberists.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Ryś iberyjski – cętkowany – hiszpański – lamparci, pardel
- Australorzekotka szmaragdowa
- Czy nietoperz to ptak, czy ssak?
- Neandertalczycy i ludzie współcześni w jednym grobie?
- Dinozaur z pełnym żołądkiem na dnie oceanu
Źródło
1. https://en.wikipedia.org/wiki/Mistle_thrush (dostęp: 26.05.2025).
© Źródło zdjęcia głównego: Canva.
