Lamna śledziowa (Lamna nasus), znana też jako lamna, rekin śledziowy albo żarłacz śledziowy, jest gatunkiem ryby zaliczanej do rodziny lamnowatych (Lamnidae). Rekin ten zasiedla głównie zimne i umiarkowane wody północnej części Oceanu Atlantyckiego. Spotyka się go również na południowej półkuli.
Występowanie i siedlisko
Lamny śledziowe obserwuje się przede wszystkim na terenach ciągnących się od Nowej Fundlandii po Skandynawię. Widuje się je głównie u wybrzeży Islandii, Grenlandii, Wielkiej Brytanii, Norwegii i Szwecji. Zamieszkują także w pasie od Nowej Zelandii po Brazylię. Często pływają w wodach przybrzężnych. Zdarza im się też schodzić na głębokość do 1360 m. Na tendencje do przebywania w płytszych lub głębszych rejonach akwenu wpływa aktualna temperatura wody.
Populacje pochodzące z północnego i południowego Atlantyku są zróżnicowane. Ich przedstawiciele mają odmienne rozmiary ciała. Populacje żyjące w północnych rejonach najpierw migrują jeszcze dalej na północ, a następnie na południe. Młode zazwyczaj przychodzą na świat w cieplejszych wodach Morza Sargassowego.
Opis
Rekin śledziowy wyróżnia się krępą budową ciała. Jego pysk jest długi i ma stożkowaty kształt. Dojrzałe osobniki zwykle dorastają do 2,5 m długości. Ich masa ciała oscyluje na poziomie około 135 kg. Szary grzbiet kontrastuje z białym brzuchem. Do charakterystycznych cech ryby zalicza się też długa, spiczasta głowa oraz krótki ogon. Płetwę grzbietową zdobi biała plama.
Oczy żarłacza śledziowego są duże i mają czarny kolor. Nozdrza swym kształtem zbliżone są do litery S. W skład uzębienia wchodzą wąskie zęby z centralnym guzkiem. Samice z reguły osiągają większy rozmiar ciała od swych potencjalnych partnerów.
Lamna śledziowa – biologia i ekologia
Lamny śledziowe na ogół pływają bardzo szybko. Tę umiejętność zawdzięczają opływowemu kształtowi ciała oraz półksiężycowatej płetwie ogonowej. Ryby zazwyczaj żyją samotnie. Niekiedy jednak łączą się w niewielkie grupy złożone z kilku osobników. Rekiny poza okresem żerowania wykazują skłonności do zabawy. Mogą bawić się pływającymi w wodzie przedmiotami albo turlać się w pobliżu wodorostów.
Na lamny polują m.in. orki, a także inne, większe od nich rekiny. W praktyce jednak takie ataki zdarzają się bardzo rzadko. Rekiny śledziowe często pełnią funkcję żywicieli dla tasiemców. Śmiertelność przedstawicieli tego gatunku jest stosunkowo niska. W przypadku młodych osobników wynosi ona około 10%.
Żywienie
Żarłacze śledziowe zalicza się do zwierząt drapieżnych. Do ich ulubionych przysmaków należą małe i średnie ryby kostno-szkieletowe. Dotyczy to głównie makreli, sardynek oraz śledzi. Niekiedy żywią się także dorszami oraz kałamarnicami. W skład ich diety wchodzą ponadto mniejsze rekiny, skorupiaki i inne bezkręgowce. Zdarza się im także połykać pływające w wodzie śmieci oraz znajdujące się na dnie kamienie. Młodsze osobniki nierzadko spożywają też krewetki oraz robaki.
Jadłospis lamn śledziowych żyjących w północnym Atlantyku uzależniony jest od pory roku. W cieplejszych miesiącach składa się on głównie z ryb. W chłodniejszym czasie lamny preferują natomiast kałamarnice. Regularne nurkowanie pomaga im w identyfikacji potencjalnych ofiar. Zwykle są w stanie wykryć swoją zdobycz na podstawie zapachu.
Rekiny śledziowe przebywają zarówno blisko brzegu, jak i na otwartym morzu. Polują na różnych głębokościach. Ryby te przemieszczają się szybko i energicznie. Są w stanie utrzymać wyższą temperaturę ciała w porównaniu z tą panującą w wodzie.
Historia życia lamny śledziowej
Żarłacze śledziowe należą do ryb jajożyworodnych. Każda samica przeciętnie wydaje na świat co roku od 3 do 4 młodych. Rozwijające się w organizmie matki zarodki żywią się znajdującymi się w kapsułkach niezapłodnionymi jajami. Samica produkuje takie jaja niemal przez cały okres ciąży. Proces ich wytwarzania ustaje dopiero niedługo przed rozwiązaniem. Młode do usuwania kapsułek otaczających jaja używają zębów.
Okres godowy u poulacji południowych i północnych lamn śledziowych odbywa się w tym samym czasie. Do aktów kopulacji dochodzi zwykle pomiędzy wrześniem a listopadem. Młode przychodzą na świat po trwającej około 9 miesięcy ciąży. Z reguły ma to miejsce w kwietniu i maju (w przypadku populacji północnych) albo w czerwcu i lipcu (w przypadku populacji południowych). Poród odbywa się na głębokości około 500 m.
Noworodki zazwyczaj mierzą od 58 do 67 cm długości. Ich waga wynosi natomiast mniej więcej 5 kg. 10% ich wagi stanowi wątroba. Samce osiągają dojrzałość płciową w wieku od 6 do 11 lat i przy długości od 1,6 do 1,8 m. Natomiast samice stają się zdolne do rozrodu w wieku od 12 do 18 lat. Ich minimalna długość ciała musi przy tym wynosić od 2,0 do 2,2 m. Reprezentanci północnych populacji żyją przeciętnie około 40 lat. Rekiny z południowych wód natomiast są w stanie dożyć nawet 65 lat.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Gęś łabędzionosa – garbonosa – chińska
- Wojsiłka pospolita
- Jak widzą muchy i owady?
- Barsboldia
- Problematyczna ewolucja wieloryba
Źródło
1. https://en.wikipedia.org/wiki/Porbeagle [dostęp: 01.04.2025]
© Źródło zdjęcia głównego: Wikimedia Commons. Autor: CSIRO National Fish Collection. Licencja: CC BY 3.0.
