Żółw ozdobny (Trachemys scripta) to średniej wielkości, półwodny żółw. Jest gatunkiem pospolitym. Wyróżnia się trzy podgatunki. Najbardziej znany to żółw czerwonolicy lub czerwonouchy (Trachemys scripta elegans). Jest on popularny jako zwierzę domowe. Wiele osób wypuszcza go na wolność. Dzięki temu pojawił się w różnych częściach świata.
Wygląd żółwia ozdobnego
Młode żółwie mają zielony karapaks (górny pancerz) i żółty plastron (spód). Ich skóra jest w paski, o kolorze zielono-żółtym. Wzory i kolory bledną z wiekiem. Dorosłe żółwie mają karapaks w kolorze oliwkowym lub brązowym. Plastron staje się ciemnożółty wraz z wiekiem. Niektóre osobniki robią się niemal całkowicie czarne.
Karapaks jest owalny i lekko zaokrąglony. Na środku ma grzebień z guzkami. Z wiekiem te cechy się wygładzają. Dorosłe żółwie mają płaski i gładki pancerz. Samce mają długie przednie pazury. Samice mają krótsze ogony. Żółwie te mogą żyć od 20 do 50 lat.
Pochodzenie nazwy
Nazwa angielska, czyli „slider”, pochodzi od sposobu ich ucieczki. Gdy poczują niebezpieczeństwo, szybko ześlizgują się z gałęzi lub kamieni do wody. Często siedzą na kłodach, gałęziach i roślinach, które wystają z wody. Wygrzewają się tam w słońcu. W razie zagrożenia natychmiast znikają pod wodą.
Żółw ozdobny – występowanie
Żółwie te pochodzą z południowo-środkowych i południowo-wschodnich Stanów Zjednoczonych oraz z północnego Meksyku.
Podgatunki
Trachemys scripta scripta – żółw żółtobrzuchy – występuje od Florydy po południowo-wschodnią Wirginię.
Trachemys scripta elegans – żółw czerwonolicy (lub czerwonouchy) – występuje w środkowych Stanach Zjednoczonych i w północnym Meksyku.
T. s. troostii – żółw żółtolicy – występuje w południowo-wschodnich Stanach Zjednoczonych.
Gatunek inwazyjny – żółw ozdobny
W XX wieku żółwie te były masowo łapane i sprzedawane. W latach 50. hodowano ich miliony na potrzeby handlu. Tysiące trafiały za granicę jako zwierzęta domowe.
Żółwie te często konkurują z rodzimymi gatunkami. Rywalizują o pokarm, schronienie i miejsca do wygrzewania się. Często wypierają inne żółwie z miejsc słonecznych. Czasem siadają na ptasich gniazdach, niszcząc jaja. Mogą też zjadać pisklęta.
Żółwie z hodowli mogą przenosić nieznane choroby. Są niebezpieczne dla dzikiej fauny, gdyż często ludzie wypuszczają je na wolność. Dzieje się tak, gdy żółwie są zbyt duże lub trudne w utrzymaniu. Czasem po prostu uciekają.
Obrońcy przyrody ostrzegają, by nie wypuszczać tych żółwi na wolność. W niektórych stanach USA wprowadzono przepisy ograniczające ich posiadanie. W dwóch stanach całkowicie zakazano ich sprzedaży.
W Europie żółw ozdobny znajduje się od 2016 roku na liście Inwazyjnych Gatunków Obcych Unii Europejskiej. Oznacza to, że nie wolno ich importować, hodować, przewozić, sprzedawać ani wypuszczać do środowiska na terenie całej Unii Europejskiej.
Na początku XXI wieku żółwie te rozprzestrzeniły się po wodach Europy i Azji Południowo-Wschodniej. Spotykane są także na Uralu i Syberii.
W miejscach, gdzie zasięgi podgatunków się pokrywają, dochodzi do krzyżowania. Takie przypadki nie są rzadkością.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Bóbr europejski – bóbr zwyczajny – bóbr rzeczny – bóbr wschodni
- Suhak stepowy
- Koronnik szary
- Welociraptor
- Czy Homo naledi jest Twoim „krewnym”, „przodkiem”, a może „częścią ludzkiego drzewa genealogicznego”?
Źródło
1. https://en.wikipedia.org/wiki/Pond_slider (dostęp: 09.05.2025).
© Źródło zdjęcia głównego: Wikimedia Commons. Autor: Rhododendrites Licencja: CC BY-SA 4.0.
