Cedr libański (Cedrus libani A. Rich.) – gatunek zimozielonych drzew z rodziny sosnowatych.
Występowanie
Cedr libański naturalnie występuje w łańcuchach górskich Taurusu i Antytaurusu, na terenie Libanu, Syrii i Turcji. Rośnie w lasach na wysokości do 1300-1500 m n.p.m.
Morfologia
Młode drzewo ma stożkową koronę, a u starszych rozrasta się ona szeroko i jej góra jest raczej płaska. Drzewo to osiąga wysokość do 42 m. Pędy są bardzo delikatnie omszone. Kora drzewa jest czarnobrunatna, gęsto spękana i pręgowana.
Cedr libański może żyć 2-3 tysiące lat, a średnica pnia może dochodzić do 2-3 m. Liście są ciemnozielone, bardzo miękkie, zebrane w pęczki po 10-20 sztuk. Wyrastają głównie na krótkopędach i mają długość 1,5-3,5 cm.
Kwiat jest rozdzielnopłciowy. Kwiaty męskie zebrane są w wyprostowane żółte kłosy, a kwiaty żeńskie w jajowate wyprostowane kłosy o czerwonej barwie. Szyszki są beczułkowate, o długości 8-10 cm i o dość płaskim wierzchołku, dojrzewają od sierpnia do października.
Zastosowanie
Cedry są źródłem bardzo cenionego drewna. Ma ono intensywny czerwonobrązowy kolor, jest lekkie, silnie aromatyczne i odporne na gnicie. Drewno cedrów libańskich bardzo cenione było już w starożytności. Ogromne jego ilości wykorzystywano do budowy statków i budowli. Uznaje się także, że z tego gatunku zbudowano Pierwszą Świątynię Jerozolimską w X w p.n.e.
Jednak intensywna eksploatacja cedrów libańskich doprowadziła do radykalnego zmniejszenia powierzchni lasów z tym gatunkiem, dlatego obecnie jest rzadki. Uprawiany jest w wielu krajach świata, w Europie tylko w regionach o łagodnym klimacie. W Europie Zachodniej nieraz tworzy całe zagajniki. Sprowadzony został do Europy w XVI wieku.
Cedr libański w Biblii
W Biblii hebrajskie słowo erez wymienione jest kilkadziesiąt razy i badacze roślin biblijnych na ogół są zgodni, że oznacza ono cedr libański. Niewykluczone jednak, że słowem tym opisano również niektóre inne rodzaje drzew iglastych: jałowca, jodłę, sosnę czy nawet tamaryszka.
W Księdze Izajasza (35,2) cedr nazywany był „chwałą Libanu”, w poezji symbolizował dostojeństwo, siłę i majestat (Ez 31,2-9). Najbardziej kojarzony z cedrem jest król Salomon, który rozprawiał o drzewach „od cedrów na Libanie aż do hizopu rosnącego na murze” (1 Krl 4,33). Do budowy Świątyni Jerozolimskiej sprowadził on duże ilości drewna cedrów libańskich (1 Krl 5,20), a oprócz tego wzniósł budowlę z drewna cedrowego nazywaną „Domem Lasu Libanu” (1 Krl 7,2). Cedry nie rosły w Izraelu, kupował je od Hirama I, króla Tyru (1 Krl 5,1-10; 7,1-8) i płacił za nie pszenicą, jęczmieniem, oliwą i winem (2 Krn 2,14-15).
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Bożodrzew gruczołowaty
- Grążel drobny
- Dieta biegacza – co powinno się w niej znaleźć?
- Wpływ probiotyków na zdrowie psychiczne – co mówi nauka?
- Artyści z epoki lodowcowej
Źródła
- https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Cedr_liba%C5%84ski
- https://www.drzewa.com.pl/cedr-libanski.html
© Źródło zdjęcia głównego: Canva.
