Klejówka plamista (Gomphidius maculatus) to grzyb o bardzo ciekawej charakterystyce oraz wyglądzie. Łacińska nazwa w tłumaczeniu na język polski oznacza ‘klejówkę wysmukłą’.
Charakterystyka
Klejówka plamista należy do rodziny grzybów klejówkowatych. Grzyb nie posiada smaku i zapachu, bądź jest on bardzo słabo wyczuwalny.
Owocniki grzyba powstają od lipca aż do końca października. Klejówka plamista jest grzybem mikoryzowym. Najczęściej żyje w mikoryzie z modrzewiami.
Ciekawostką jest fakt, że według niektórych atlasów grzybów jest jadalna, jednak powszechnie odradza się jej spożycie. Bardzo często spożycie klejówki plamistej (o wiele częściej niż w przypadku innych gatunków) prowadzi do poważnych dolegliwości żołądkowo-jelitowych.
Cechą charakterystyczną klejówki plamistej jest fakt, że przebarwia się pod naciskiem i na przekroju.
Bardzo zbliżonymi gatunkami jest klejek alpejski, jak również klejek czerwonawy. To dwa grzyby, które posiadają kosmetyczne różnice w wyglądzie względem klejówki plamistej.
Wysyp zarodników cechuje się czarnym kolorem. Pojedynczy zarodnik osiąga 16-20 x 5-8 µm. Ich kształt jest wrzecionowaty. Posiadają delikatne, czarne kropeczki.
Morfologia
Klejówka plamista posiada kapelusz w kolorze bladego beżu. W środkowej części kapelusz jest ciemniejszy. Brzegi kapelusza są podwinięte. Średnica kapelusza wynosi od 20 do 80 mm. Kapelusz na samym początku jest wypukły, a z biegiem czasu staje się płaski i posiada zagłębienia. Cała powierzchnia kapelusza jest pokryta grubą warstwą śluzu. Oprócz tego na powierzchni kapelusza i trzonu grzyba mogą występować krople wodnistej wydzieliny koloru bursztynowego.
Blaszki grzyba są rzadkie, zbiegają się na trzonie. W początkowej fazie wzrostu cechują się siwoczarną kolorystyką. Po naderwaniu bądź innym mechanicznym uszkodzeniu zmieniają kolor na czerwonawy lub rdzawobrązowy.
Trzon klejówki plamistej jest cylindryczny, zwężany ku podstawie. Jego wysokość wynosi od 40 do 80 mm, a grubość od 7 do 12 mm. Trzon jest biały, dodatkowo posiada plamy koloru brązowego. Na jego powierzchni występują purpurowe lub purpurowoczarne kosmki. Podstawa trzonu jest czerwieniejąca lub żywożółta. W przeciwieństwie do kapelusza trzon grzyba jest bardzo suchy.
Miąższ grzyba jest biały, a po uszkodzeniu różowieje. Później może nawet przybrać kolor czerwony.

Systematyka i nazewnictwo
Trzon po raz pierwszy został opisany w 1772 roku. Dokonał tego Giovanni Antonio Scopoli. To właśnie ten badacz nadal grzybowi nazwę Agaricus maculatus. Została jednak ona zmieniona w 1838 roku przez Fries. Nazwę polską grzyba podała Alina Skirgiełło, lecz dopiero w 1960 roku.
Występowanie
Klejówka plamista występuje na różnych terenach kuli ziemskiej. Do największych skupisk zalicza się obszary Europy, Japonii, Nowej Zelandii, jak również Ameryki Północnej.
Na terenie naszego kraju klejówka plamista jest rzadko występującym gatunkiem. W związku z tym została umieszczona na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Grzyb posiada status R – oznacza to, że jest potencjalnie zagrożony w związku z ograniczonym zasięgiem geograficznym.
Podobnie jak Polska, także inne kraje świata uznały gatunek za zagrożony. Dla przykładu są to Niemcy, Dania, Estonia czy Holandia.
Klejówka plamista występuje w małych siedliskach. Najczęściej grzyba można spotkać w górzystych lasach. Co więcej, często występuje także w lasach modrzewiowych.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Berłóweczka czeska
- Soplówka jeżowata
- Praktyczne porady, jak pokonać uzależnienie od słodyczy
- Panpsychizm i powstanie ludzkiej świadomości
- Abiogeneza – czy życie mogło powstać z nie-życia?
Źródła
- https://grzyby.pl/gatunki/Gomphidius_maculatus.htm
- https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Klej%C3%B3wka_plamista
- https://nagrzyby.pl/atlas?id=588
© Źródło zdjęcia głównego: Wikimedia Commons. Autor: Jerzy Opioła. Licencja: CC BY-SA 4.0.


