Soplówka jeżowata (Hericium erinaceus) to gatunek grzybów należący do rodziny soplówkowatych (Hericiaceae).
Nazewnictwo
Soplówkę jeżowatą po raz pierwszy zdiagnozował w roku 1781 roku Jean Baptiste François Pierre Bulliard, nadając jej nazwę Hydnum erinaceus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę, nadał jej w 1797 roku Christian Hendrik Persoon, przenosząc ją do rodzaju Hericium.
Jej polską nazwę podali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1983 roku.
Morfologia
Owocnik jest kulisty lub poduchowaty, czasami strzechowaty o wielkości 8–20 cm, ale dorastający nawet do 30 cm. W młodości jest biały, następnie białokremowy, żółtosiny, w końcu ochrowobrązowawy. Przyrasta do drzewa bokiem lub bulwiastą częścią, która w starszych okazach drewnieje. Jest gęsto pokryty kolcami o długości 2-6 cm i o grubości (przy podstawie) 1,5-2 mm. Kolce za młodu są białawożółte, później śmietankowe, na starość mają kolor od żółtopomarańczowego do siwobrązowawego.
Miąższ ma mięsisty, elastyczny, sprężysty i trochę włóknisty. Ma biały kolor. Smak soplówki jest słodkawy, a zapach bardzo grzybowy. Zarodniki o białej barwie są bardzo drobno kropkowane, o rozmiarach 5-6 × 4-5 µm.
Soplówka jeżowata nazywana jest również „Lion’s Mane”, gdyż jej grzybnia wygląda jak sople lodu albo lwia grzywa.
Występowanie
Soplówka jeżowata występuje w Ameryce Północnej, Europie i Azji. W Polsce jest rzadka. Do 2021 roku podano 3 stanowiska historyczne i 55 współczesnych, m.in. na buku zwyczajnym – pomniku przyrody nr 1066 w Trójmiejskim Parku Krajobrazowym w Gdańsku.
Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status E – wymierający. Także w Austrii, Belgii, Czechach, Szwajcarii, Niemczech, Danii, Anglii, Holandii, Szwecji, Słowacji znajduje się na listach gatunków zagrożonych.
Soplówka jest grzybem nadrzewnym – to saprotrof rozwijający się na martwym drewnie lub słaby pasożyt zasiedlający żywe, starsze lub osłabione drzewa. Rośnie w lasach liściastych ze starym drzewostanem, głównie na pniach starszych drzew w ich dolnej części, do wysokości kilku metrów. Występuje głównie na pniach buków i dębów, lecz także jabłoni lub orzechów włoskich.
Znaczenie
Soplówka jeżowata jest grzybem jadalnym. W Japonii i Chinach jest lubianym i uprawianym grzybem spożywczym, o smaku porównywanym do mięsa krabów, homarów i innych owoców morza. W Polsce od 1995 roku podlega ochronie ścisłej bez możliwości zastosowania wyłączeń spod ochrony uzasadnionych względami gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej.
Gatunki podobne
W Polsce występuje jeszcze soplówka bukowa (Hericium coralloides) i soplówka jodłowa (Hericium alpestre), jednak różnią się one dość znacznie kształtem owocnika i kolcami.
Zastosowanie – ciekawostki
W medycynie chińskiej zwyczajowo używa się jej w leczeniu chorób układu pokarmowego, w tym wrzodów żołądka i dwunastnicy, a także raka żołądka, przełyku, jelita grubego, wątroby oraz raka szyjki macicy. Badania wykazały, że soplówka jeżowata jest bogata w minerały, witaminy, polisacharydy i aminokwasy. Dlatego używana jest też jako zamiennik mięsa w diecie wegetariańskiej. Ekstrakty z tego wyjątkowego grzyba poprawiają odporność organizmu, działają przeciwzapalnie i skracają proces gojenia się ran.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Trufle
- Fibik oliwkowy
- Co Biblia mówi na temat zdrowej diety i odżywiania?
- Czy potop Noego zakrył Himalaje?
- Mowa – wyjątkowa umiejętność człowieka
Źródła
- https://naszenaturalne.pl/na-co-dziala-soplowka-jezowata/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Soplówka_jeżowata
© Źródło zdjęcia głównego: Wikimedia Commons. Autor: Lauren Gillett. Licencja: CC BY 4.0.
