Sekret stulatków: Rajska dieta

Bóg nazwał jarską dietę „bardzo dobrą” (Rdz 1,29-31). Natomiast o diecie mięsnej tak Bóg nie powiedział. Dietetyka potwierdza, że dieta roślinna jest optymalna dla człowieka. Potwierdza to również fakt, że najwięcej 100-latków pochodzi ze środowisk preferujących dietę roślinną.

Biblijne przykłady

O błogosławieństwie wegetariańskiej diety świadczy przykład Daniela i jego przyjaciół na dworze babilońskiego króla, którzy dzięki niej osiągnęli znacznie lepsze rezultaty podczas egzaminów na królewskiej uczelni (Dn 1,15.20).

Największy z proroków, Jan Chrzciciel, nie pił wina, a odżywiał się miodem i szarańczą (Mt 3,4). Występujący w tym wersecie rzeczownik (gr. akris) odnosił się w starożytności do szarańczy, ale także do dziko rosnących korzeni, warzyw i owoców. To sugeruje, że Jan był wegetarianinem, co pasuje do jego wstrzemięźliwego trybu życia.

Podczas 40-letniej wędrówki po wyjściu Izraelitów z Egiptu Bóg zaopatrywał ich w jarski pokarm – mannę (Wj 16,21). Pewnego razu ulegli pożądliwości i wymogli na Bogu zmianę diety na mięsną. Najedli się przepiórek, przez co wielu z nich poważnie ucierpiało (Lb 11,33-34). Czyżby Bóg chciał nas przez to czegoś nauczyć o zdrowej diecie?

Dieta po potopie

Bóg dał ludziom w raju dietę jarską (Rdz 1,29-30), ale po potopie, gdy było jeszcze trudno o roślinny pokarm, zanim plony przyniosły owoc, Bóg dopuścił spożywanie niektórych gatunków mięsa (Rdz 9,4). W tym celu Bóg polecił Noemu zabrać do Arki po siedem par zwierząt czystych oraz po jednej parze zwierząt nieczystych, czyli nie przeznaczonych do jedzenia (Rdz 7,2).

Skutki trwania przy diecie mięsnej nie były dobre dla ludzi. Teolog Piotr Gradzikiewicz zauważył: „W oparciu o biblijną relację łatwo zauważyć, że w wyniku wprowadzenia do spożycia mięsa nastąpiło skrócenie życia ludzkiego. Podczas gdy średnia wieku dziesięciu patriarchów, niespożywających mięsa i produktów zwierzęcych, jak mleko czy jaja, wynosiła 857 lat, to przeciętna wieku drugiej dziesiątki patriarchów (żyjących po potopie) wynosiła już tylko 317 lat, zaś w czasach Mojżesza, a więc około 1000 lat po potopie stwierdzono, że „życie nasze trwa lat siedemdziesiąt, a gdy sił stanie lat osiemdziesiąt”¹.

Zdrowsza dieta nie była oczywiście jedynym czynnikiem, który przyczynił się do długowieczności przedpotopowych patriarchów. Przeciwnością diety bezmięsnej jest dieta wysokotłuszczowa. Zdaniem wielu uczonych, którzy prowadzili badania w tym temacie, taka dieta powoduje zakłócenia w funkcjonowaniu pamięci². Tłuszcz, wchodząc w reakcję z insuliną, powoduje zaburzenia w dostawie glukozy do komórek nerwowych, co osłabia między innymi zdolność zapamiętywania³.

Dieta stulatków

O korzyściach wynikających z diety jarskiej świadczy biblijny przykład Daniela i jego przyjaciół na dworze babilońskim, którzy dzięki niej cieszyli się dużo lepszym wyglądem fizycznym i wynikami w nauce, niż ich rówieśnicy spożywający mięso i pijący wino ze stołu królewskiego (Dn 1,15.20). Przyczyn takich rezultatów można upatrywać w degenerującym wpływie alkoholu oraz diety wysokotłuszczowej.

W Polsce spożywa się dużo mięsa, a mało błonnika, czego rezultatem są choroby jelit, do których Polacy mają szczególne skłonności. Jeśli chcemy poznać długotrwałe rezultaty diety obfitującej w mięso, spójrzmy na Eskimosów, którzy od pokoleń spożywają go dużo, a dodatkowo mnóstwo tłuszczów zwierzęcych. Już w młodości występuje u nich miażdżyca i schorzenia, które gdzie indziej pojawiają się dopiero na starość. Ich przeciętna długość życia wynosi około 15 lat mniej niż pozostałych Kanadyjczyków⁴.

Natomiast jeśli chcemy zobaczyć efekty diety jarskiej, weźmy pod uwagę Hunzów w Himalajach, którzy do niedawna prawie wcale nie spożywali mięsa i tłuszczu zwierzęcego. Wielu z nich dożywało 120 lat! Ich dieta składała się ze zbóż, owoców, warzyw, orzechów, roślin strączkowych, a także dużych ilości górskiej wody. Lekarze nie znaleźli wśród nich ani jednego przypadku raka, wrzodów czy zapalenia wyrostka robaczkowego! Kiedy jednak do ich osiedli doprowadzono drogę, którą odtąd dowożono mięso, rafinowaną mąkę i cukier, wiele się zmieniło na gorsze.

Magazyn „Newsweek” podał, że w USA najwięcej stulatków jest wśród mieszkańców Loma Lindy w Kalifornii, gdzie mieszkają przeważnie Adwentyści Dnia Siódmego, którzy na ogół są jaroszami⁵. Wiele naukowych badań stwierdziło, że Adwentyści Dnia Siódmego żyją przeciętnie od kilku do dziesięciu lat dłużej od swoich sąsiadów⁶.

Ludzie niezorientowani sądzą, że mięso jest konieczne, aby mieć siły, ale to jest mitem. Wegetarianizm jest bardzo popularny wśród bokserów, kulturystów i atletów, a najsilniejsze i największe zwierzęta na ziemi nie jedzą mięsa: słoń, nosorożec, hipopotam, goryl, panda, bizon.

Obecnie żyje na świecie blisko 400 mln wegetarian. Sam przeszedłem na dietę jarską około 40 lat temu, a przy tym odstawiłem też alkohol, nikotynę i kofeinę. Niedawne badania pokazały, że biologiczny wiek mojego ciała jest o blisko 15 lat młodszy niż na mojej metryce urodzin. Znam wiele osób, które od narodzin nie tknęły mięsa i mają się świetnie, w tym moje dwie córki, Marti i Maureen, więc nie jest prawdą, że dzieci potrzebują mięsa, aby się zdrowo rozwijać.

Innym mitem jest to, że dawniej dieta ludzi była głównie mięsna. Z najnowszych badań wynika, że dieta ludzi żyjących w tak zwanym paleolicie była wegetariańska⁷. W starożytności i średniowieczu większość ludzi jadła mięso co najwyżej od święta, a przez resztę roku ich dieta była roślinna. Zmieniło się to w ostatnim wieku dzięki hodowli na masową skalę, w której wykorzystuje się antybiotyki, hormony i chemikalia. Dlatego współczesne mięso, z wyjątkiem tego z przydomowej hodowli, nie jest mięsem, jakie ludzie jedli na przykład w czasach Jezusa, lecz toksycznym badziewiem, od którego powinien stronić każdy, kto chce być zdrowy.

Polecamy również poniższe artykuły:

• Nowe odkrycia w żywieniu: jak dieta wpływa na naszą odporność?
• Biblijne sekrety zdrowia
• Biblia wyprzedziła naukę w sprawie optymalnej diety

Przypisy

1. P. Gradzikiewicz, Chrześcijanin a zdrowie, Warszawa, 1992, s. 55.
2. L. R. Freeman, V. Haley-Zitlin, D. S. Rosenberger, A-C. Granholm, Damaging effects of a high-fat diet to the brain and cognition: A review of proposed mechanisms, „Nutritional Neuroscience”, 17/6, 2013, s. 241-251.
3. B. Thompson, How junk food messes with your memory in just a few days, „New Atlas”, 11.09.2025.
4. J. Spicer, Inuit lifespan stagnates while Canada’s rises, Reuters.com, 23.01.2008, w: https://www.reuters.com/article/us-inuit/inuit-lifespan-stagnates-while-canadas-rises-idUSN2362426520080123/ [dostęp: 15.09.2025].
5. P. Szaniawski, Jak dożyć 100 lat. Co odpowiada za długowieczność?, „Newsweek Polska”, 21.01.2016; S. LaMotte, What this sunny, religious town in California teaches us about living longer, „CNN”, 25.11.2019, w: https://www.cnn.com/2019/11/25/health/longevity-blue-zone-wellness/index.html [dostęp: 15.09.2025].
6. R. Buxton, What Seventh-Day Adventists Get Right That Lengthens Their Life Expectancy Members Of This Religion Live 10 Years Longer Than Most Americans, Huffpost.com, 31.07.2014, w: https://www.huffpost.com/entry/seventh-day-adventists-life-expectancy_n_5638098 [dostęp: 15.09.2025].
7. J. Ronson, First Humans Stuck to Vegan Diet as Grasses Spread in Africa, „Inverse”, 16.05.2017.

© Źródło zdjęcia głównego: Canva.